Pemfigoid – co to za choroba skóry? Dlaczego pojawia się u ciężarnych? Jak ją rozpoznać i leczyć?
Katarzyna Gmachowska

Pemfigoid – co to za choroba skóry? Dlaczego pojawia się u ciężarnych? Jak ją rozpoznać i leczyć?

Pemfigoid najczęściej występuje u osób starszych, lecz może także pojawić się u kobiet ciężarnych. Jest przewlekłą chorobą, zaliczaną do dermatoz pęcherzowych. Objawia się powstawaniem pęcherzy na skórze i błonach śluzowych. Jakie są jego rodzaje i w jaki sposób się go leczy? 

Pemfigoid jest przewlekłą chorobą skóry o podłożu autoimmunologicznym, charakteryzującą się obecnością różnych rozmiarów pęcherzy oraz zmian rumieniowo-obrzękowych. Wykwitom skórnym często towarzyszą świąd i pieczenie. Jak wygląda leczenie pemfigoidu? Czy da się go całkowicie wyleczyć? 

Pemfigoid – czym jest? Co powoduje tę chorobę? 

Pemfigoid (łac. pemphigoid), nazywany także dermatozą pęcherzową, jest przewlekłą chorobą skóry o podłożu autoimmunologicznym, występującą głównie u osób starszych. Cechą charakterystyczną pemfigoidu jest obecność na skórze wykwitów rumieniowo-obrzękowych oraz dobrze napiętych pęcherzy. Przyczyną powstawania pęcherzy jest obecność we krwi autoprzeciwciał skierowanych przeciwko antygenom błony podstawnej skóry (proces autoagresji). Pemfigoidem nie można się zarazić od chorej osoby.   

Do czynników wyzwalających powstawanie zmian typowych dla pemfigoidu zalicza się promieniowanie ultrafioletowe, leki, zwłaszcza penicylina, furosemid, sulfasalazyna oraz 5-fluorouracyl.  

Pemfigoid może być objawem nowotworu narządów wewnętrznych, dlatego zawsze wymaga poszerzenia diagnostyki. Przebieg choroby zazwyczaj jest wieloletni i ma charakter nawrotowy.  

Pemfigoid – rodzaje  

Zmiany mogą mieć różną morfologię, dlatego wyróżnia się kilka odmian klinicznych pemfigoidu. Zalicza się do nich następujące typy pemfigoidu: pęcherzowy, ciężarnych oraz bliznowaciejący, nazywany także pemfigoidem błon śluzowych. Występują też rzadsze i nietypowe odmiany pemfigoidu, np. łojotokowy, bujający, młodzieńczy, guzkowy czy dyshydrotyczny. 

Pemfigoid ciężarnych  

Pemfigoid ciężarnych (łac. Pemphigoid gestationis) jest chorobą skóry występującą u kobiet będących w ciąży, zazwyczaj w drugim lub trzecim trymestrze. Objawia się obecnością rumieniowo-pęcherzowych zmian obrzękowych skóry, którym towarzyszą silny świąd i pieczenie. Pęcherze oraz zmiany rumieniowe zazwyczaj początkowo pojawiają się w okolicy pępka, a następnie rozprzestrzeniają się na tułów i kończyny.  

Zmiany skórne powstają na skutek obecności przeciwciał przeciwko antygenom błony podstawnej łączącej skórę właściwą i naskórek. Przeciwciała te mogą być biernie przeniesione przez łożysko do krwi dziecka, wówczas u noworodków występują podobne zmiany skórne, które natomiast ustępują samoistnie.  

W powstawaniu objawów pemfigoidu ciężarnych duża rolę mają hormony płciowe. Po porodzie objawy pemfigoidu zazwyczaj ustępują samoistnie i mogą ponownie wystąpić w kolejnej ciąży. Choroba może prowadzić do przedwczesnego porodu oraz małej masy urodzeniowej dziecka. Pemfigoid często obserwuje się u kobiet ciężarnych, które mają chorobę Gravesa-Basedowa.

Pemfigoid pęcherzowy  

Pemfigoid pęcherzowy (łac. pemphigoid bullosus) jest najczęstszym rodzajem pemfigoidu i charakteryzuje się obecnością dużych, dobrze napiętych pęcherzy oraz zmianami obrzękowo-rumieniowymi. Wykwity skórne występują na skórze oraz błonach śluzowych. Pęcherze podnaskórkowe powstają na skutek oddzielenia naskórka od skóry właściwej, co jest spowodowane obecnością autoprzeciwciał skierowanych przeciw antygenom błony podstawnej, która jest elementem łączącym skórę właściwą z naskórkiem. Pemfigoid pęcherzowy najczęściej występuje u osób po 65. roku życia.  

Pęcherze mogą zawierać bezbarwną treść surowiczą lub krwisty płyn. Występują na podłożu zmian rumieniowych lub na pozornie niezmienionej skórze. 

Pęcherze najczęściej lokalizują się na skórze tułowia oraz zgięciowych powierzchniach kończyn. Mogą pojawić się także na śluzówkach jamy ustnej. Zwykle pojawia się swędzenie i pieczenie skóry. 

Pemfigoid może współwystępować z nowotworem, zwłaszcza rakiem płuc, trzustki, gruczołu piersiowego, układu pokarmowego lub moczowego. Po skutecznym leczeniu onkologicznym zmiany typowe dla pemfigoidu ustępują samoistnie.

Powiązane produkty

Pemfigoid bliznowaciejący (pemfigoid błon śluzowych) 

Pemfigoid bliznowaciejący, nazywany także pemfigoidem błon śluzowych, jest drugim co do częstości występowania rodzajem dermatoz pęcherzowych. Zmiany skórne mogą występować na skórze oraz błonach śluzowych (jamy ustnej, nosa, spojówek, przełyku, narządów płciowych, odbytu). Charakterystycznym objawem pemfigoidu bliznowaciejącego jest postępujące bliznowacenie i zaniki skóry oraz błon śluzowych.

Zmiany zlokalizowane na błonach śluzowych jamy ustnej najczęściej goją się bez pozostawienia śladu, w przeciwieństwie do pozostałych lokalizacji, gdzie powstają blizny. Zmiany mają postać rumienia, pęcherzów lub nadżerek pokrytych włóknikiem. Często obserwuje się złuszczające zapalenie dziąseł. Zmiany na spojówkach oczu początkowo przebiegają jednostronnie i maja postać zapalenia spojówek. Najczęściej w przeciągu 2 lat dochodzi do zajęcia drugiego oka. Na skutek bliznowacenia i zrostów spojówek z gałką oczną pojawiają się zaburzenia ich ruchomości i widzenia, a nawet całkowita utrata widzenia. Zmiany obejmujące błonę śluzową przełyku powodują bliznowacenie oraz zwężenie przełyku. Niekiedy na ich podłożu dochodzi do rozwoju nowotworu.   

W zależności od lokalizacji zmian wyróżnia się kilka odmian pemfigoidu bliznowaciejącego: postać oczną, odmianę dotyczącą błon śluzowych jamy ustnej, narządów płciowych oraz skóry.  

Pemfigoid – objawy i przebieg choroby

Zmiany skórne w przebiegu pemfigoidu mogą przybierać następujące postaci: rumieniowo-obrzękowe, pokrzywkowate, przypominające rumień wielopostaciowy, pęcherzowe i pęcherzykowe. Pęcherze mogą osiągać rozmaite rozmiary i zwykle są dobrze napięte. Mogą być zlokalizowane w obrębie zmian rumieniowych lub na pozornie niezmienionej skórze.  

Pęcherze zwykle występują na całym ciele i zawierają treść surowiczą lub krwistą. Przebieg choroby jest przewlekły i ma tendencję do nawrotów. Oprócz zmian skórnych pojawia się uczucie swędzenia lub pieczenia skóry. 

Pemfigoid – diagnostyka, leczenie i rokowania

Rozpoznanie pemfigoidu stawia się na podstawie obecności charakterystycznych objawów klinicznych oraz wyniku badania histopatologicznego wycinka skóry pobranego ze zmienionych chorobowo miejsc.  

Leczeniem pemfigoidu najczęściej zajmuje się lekarz dermatolog. W terapii stosuje się glikokortykosteroidy, które zwykle powodują szybką poprawę. Niekiedy dodatkowo stosuje się sulfonamidy oraz tetracyklinę lub erytromycynę. Po uzyskaniu dobrych wyników leczenia należy stopniowo odstawiać leki, aby zapobiec nawrotowi choroby.

Pemfigoid jest przewlekłą chorobą, cechującą się nawrotami objawów nawet po długim okresie bezobjawowym, co oznacza, że nie da się jej wyleczyć do końca, a jedynie można ją kontrolować. Natomiast choroba zazwyczaj dobrze odpowiada na leczenie glikokortykosteroidami.

  1. M. Dmochowski, M. Bowszyc-Dmochowska, J. Gornowicz-Porowska, P. Pietkiewicz, Autoimmunizacyjne dermatozy pęcherzowe w starości. Spersonalizowane naświetlenie zagadnienia, „Dermatologia Kliniczna”, nr 16 2014. 
  2. S. Jabłońska, S. Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2021.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak sprawdzić czy jesteś w ciąży? Objawy i metody diagnozowania ciąży

    Jeżeli u kobiety miesiączkującej dotychczas w miarę regularnie występuje objaw braku miesiączki, kobieta skarży się na częste oddawanie moczu, na mdłości i obrzmiałe piersi, wówczas można z dużą dozą pewności podejrzewać, że jest w ciąży.

  • Jakie są zagrożenia związane z późną ciążą? Jakie badania wykonać?

    W dzisiejszych czasach wiele osób decyduje się na potomstwo później, niż miało to miejsce jeszcze kilkanaście lat temu. Choć niesie to za sobą wiele korzyści, warto poznać również potencjalne zagrożenia takiej ciąży. Kiedy mówimy o późnej ciąży oraz jakie badania należy wykonać w trakcie jej trwania?

  • Badanie KTG płodu - na czym polega i kiedy się je wykonuje?

    Badanie KTG, znane również jako kardiotokografia, to nieinwazyjne badanie, które pozwala na monitorowanie czynności serca płodu oraz skurczów mięśnia macicy. Jest to podstawowe badanie wykonywane najczęściej w okresie okołoporodowym, które dostarcza cennych informacji na temat stanu zdrowia dziecka i przebiegu porodu. Na czym polega KTG? Jak je interpretować?

  • Badania prenatalne – kiedy je wykonać? Jak wyglądają i ile kosztują?

    Badania prenatalne są coraz częściej wykorzystywane w trakcie ciąży i stanowią nieoceniony wkład w opiekę nad kobietą ciężarną. Dzięki ich wykonaniu lekarze są w stanie z dużym prawdopodobieństwem określić dobrostan płodu oraz wykluczyć bądź potwierdzić potencjalne nieprawidłowości w jego rozwoju. Czym są badania prenatalne oraz jaki jest koszt ich wykonania?

  • Jak sobie radzić z alergią w ciąży?

    Co piąta kobieta w ciąży cierpi na alergię, zwłaszcza na alergiczny nieżyt nosa i astmę alergiczną. W czasie ciąży może pojawić się także alergiczne zapalenie spojówek, ostra pokrzywka, alergia pokarmowa, alergia na leki, a nawet anafilaksja. Jak zatem radzić sobie z alergią w ciąży? Jakie leki można stosować na alergię w ciąży? Czy w ciąży można robić testy alergiczne? I czy alergia w ciąży szkodzi dziecku?

  • Krew pępowinowa – znaczenie, przechowywanie

    Poród to wyjątkowy moment w życiu kobiety. To również jedyna okazja do zabezpieczenia unikalnych komórek macierzystych z krwi pępowinowej. Ich wykorzystanie jest możliwe w leczeniu ponad osiemdziesięciu schorzeń onkologicznych i hematologicznych.

  • Czy kobieta w ciąży może przyjmować symetykon? Jak działają leki na nadmierne gazy?

    Wzdęcia to powszechny i uciążliwy problem dotykający wiele kobiet w ciąży. Często zupełnie niepotrzebnie uznawany za wstydliwy i pomijany w rozmowie z lekarzem, co utrudnia znalezienie skutecznych rozwiązań i zmniejszenie dyskomfortu u przyszłej mamy. Tymczasem istnieją dobre i bezpieczne sposoby, by złagodzić nieprzyjemne dolegliwości. Co może zastosować kobieta oczekująca dziecka i dlaczego w ciąży pojawiają się wzdęcia?

  • Blizny po cesarskim cięciu. Pielęgnacja i sposoby na blizny po cesarce

    W ciągu ostatnich 10 lat odnotowano ponad dwukrotny wzrost odsetka porodów zakończonych cesarskim cięciem. W naszym kraju wynosi on aż 42,2%. Jest to jeden z najwyższych wyników w Europie. Jest to też najczęściej wykonywana operacja położnicza, a dane przedstawiają ciągłą tendencję wzrostową. Przez wzgląd na powszechność tego rodzaju porodu warto rozpowszechniać wiedzę na temat konsekwencji, jakie za sobą niesie. Jedną z nich jest oczywiście rana pooperacyjna i ryzyko powstania zrostów. Prawidłowa pielęgnacja blizny po cesarce może zmniejszyć jej widoczność w późniejszym czasie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij