Chłopiec czy dziewczynka? To geny mężczyzny wpływają na płeć dziecka
Justyna Piekara

Chłopiec czy dziewczynka? To geny mężczyzny wpływają na płeć dziecka

Oczekujesz dziecka? Zapewne najczęstszym pytaniem, które pada ze strony znajomych oraz rodziny jest to, jakiej płci będzie maluch. Wyniki pewnego eksperymentu sugerują, że tendencja do posiadania większej liczby synów lub córek jest dziedziczna.

Chłopiec czy dziewczynka?

Kaskada procesów, która kontroluje determinację płci, jest skomplikowana i jeszcze dość słabo poznana. Dowody nie są wystarczająco obszerne, aby były rozstrzygające, ale na podstawie analizy mechanizmów genetycznych można wnioskować, że płeć dziecka nie jest całkowicie przypadkowa.

Naukowiec z Uniwersytetu w Newcastle, dr Corry Gelatelly, sugeruje, że jeszcze nieodkryty gen kontroluje, czy plemniki mężczyzny zawierają więcej chromosomów X lub Y, co wpływa na płeć jego dzieci. W swoim artykule opublikowanym w "Evolutionary Biology” przedstawia wyniki symulacji, które pokazują funkcjonowanie prawdopodobnego mechanizmu. Na ten moment jest jednak niewiele dowodów na faktyczne istnienie takiego genu. 

Mechanizm przypisywania płci

Kiedy dziecko zostaje poczęte, otrzymuje po jednym chromosomie od każdego z rodziców – płeć biologiczna determinowana jest obecnością chromosomów: dwa chromosomy X wskazują na dziewczynkę, a XY na chłopca. Od matki dziedziczymy wyłącznie X. W tej sytuacji oczywiste jest więc, że to komórki ojca zdecydują, czy dziecko będzie genetycznie chłopcem lub dziewczynką.

Materiał genetyczny ojca dostarczany jest przez plemniki, które powstają w gonadach w procesie mejozy. Pierwotna komórka spermatocytu z pełnym zestawem chromosomów ulega duplikacji, a następnie dwóm podziałom. Finalnie kończy jako cztery plemniki (X, X, Y, Y), z których każdy ma tylko połowę chromosomów. W związku z tym, jeżeli mejoza przebiega normalnie, prawdopodobieństwo poczęcia chłopca lub dziewczynki wynosi 50:50. Czasami zdarza się, że podziały przebiegają nieprawidłowo.

Według Gellatly’ego mężczyźni są prawdopodobnie nosicielami dwóch różnych typów alleli, co skutkuje trzema możliwymi kombinacjami w genie, który kontroluje stosunek plemników X i Y. Możemy wyróżnić:

  • kombinację mm – mężczyzna wytwarza więcej plemników Y i ma więcej synów,
  • kombinację mf, – mężczyzna produkuje podobną liczbę plemników X i Y i ma w przybliżeniu taką samą liczbę synów i córek,
  • kombinację ff – mężczyzna produkuje więcej plemników X i ma więcej córek.

„Gen przekazywany przez oboje rodziców, który powoduje, że niektórzy mężczyźni mają więcej synów, a niektórzy więcej córek, może wyjaśniać, dlaczego obserwujemy, że liczba mężczyzn i kobiet w populacji jest mniej więcej zrównoważona. Jeśli na przykład w populacji jest zbyt wielu samców, samice łatwiej znajdą partnera, więc mężczyźni, którzy mają więcej córek, będą przekazywać więcej swoich genów, powodując, że w późniejszych pokoleniach urodzi się więcej samic” – mówi naukowiec z Uniwersytetu w Newcastle.

Polecane dla Ciebie

Jak działa tajemniczy gen?

Badanie Galletly’eo obejmowało analizę 927 drzew genealogicznych zawierających informacje o 556 387 osobach z Ameryki Północnej i Europy począwszy od 1600 roku. Zaobserwowano, że mężczyźni, którzy mieli wielu braci, częściej płodzili synów, podczas gdy ci mający wiele sióstr – córki. 

W przypadku kobiet nie stwierdzono tego samego związku między płcią rodzeństwa a płcią potomstwa. Badacz argumentuje to faktem, że gen, jest przenoszony jednakowo przez przedstawicieli obu płci, ale jest aktywny jedynie u mężczyzn.

Dlaczego więcej chłopców rodzi się po wojnie?

Teoretycznie wskaźnik urodzeń wynosi prawie 50:50. Efekt ten jest zauważalny, gdyż obserwujemy zazwyczaj zrównoważenie proporcji mężczyzn i kobiet w populacji. Czasami jednak pojawia się przesunięcie na korzyść jednej z płci. W wielu krajach, które walczyły w wojnach światowych, nastąpił gwałtowny wzrost liczby urodzonych później chłopców. Jest to tzw. efekt powracającego żołnierza (ang. returning soldier effect). Jak wyjaśnić ten fenomen? Gen, który dr Gellatly opisał w swoich badaniach może być tu pomocny. 

Opublikowano raporty, że wyżsi żołnierze mają większe szanse przeżycia, ale też częściej mają potomstwo płci męskiej. Istnieje prawdopodobieństwo, że mogli odziedziczyć te tendencje po swoich ojcach. Trzeba mieć jednak na uwadze fakt, że gen ten może powodować narodziny większej liczby chłopców każdego roku, nie tylko w czasach po konflikcie zbrojnym. Na przykład w Wielkiej Brytanii i USA na 105 mężczyzn przypada 100 kobiet.

  1. V. Grech, The sex ratio at birth – historical aspects, „Early Human Developement” 2020, nr 140, „www.sciencedirect.com” [online], https://doi.org/10.1016/j.earlhumdev.2019.104857, [dostęp:] 13.10.2020.
  2. C. Gellatly i in., Trends in population sex ratios may be explained by changes in the frequencies of polymorphic alleles of a sex ratio gene, „Evolutionary Biology” 2009, nr 36(2), s. 190–2100, „www.link.springer.com” [online], 10.1007/s11692–008–9046–3, [dostęp:] 13.10.2020. 
  3. R. Piprek, J. Z. Kubiak, Historia badań nad determinacją płci, „Kosmos. Problemy Badań Biologicznych” 2019, nr 4 (68), www.ruj.uj.edu.pl [online], https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/150992/piprek_kubiak_historia_badan_nad_determinacja_plci_2019.pdf?sequence=1&isAllowed=y, [dostęp:] 13.10.2020.
  4. S. Kanazawa, Big and tall soldiers are more likely to survive battle: a possible explanation for the “returning soldier effect” on the secondary sex ratio, „Human Reproduction” 2007, nr 11 (22), s. 3002–3008, „www.academic.oup.com” [online], https://doi.org/10.1093/humrep/dem239, [dostęp:] 13.10.2020.
  5. R. Sokol, Why do some women only give birth to boys or girl. A genetic explanation, ,,www.familyeducation.com”, [online], https://www.familyeducation.com/pregnancy/why–do–some–women–only–give–birth–to–boys–or–girls–a–genetic–explanation, [dostęp:] 13.10.2020.
  6. C. S. Baird, Is it completely random whether a baby is a boy or a girl?, “www.wtamuedu.pl”, [online], https://wtamu.edu/~cbaird/sq/2015/05/05/is–it–completely–random–whether–a–baby–is–a–boy–or–a–girl/, [dostęp:] 13.10.2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Małogłowie (mikrocefalia) – przyczyny, rozpoznanie i rokowanie

    Mikrocefalia (inaczej małogłowie) to wada rozwojowa charakteryzująca się zmniejszonymi wymiarami czaszki, a co za tym idzie również zmniejszonymi rozmiarami mózgu. O mikrocefalii można mówić wówczas, kiedy obwód głowy nie przekracza wartości średniej dla płci i wieku w danej populacji.

  • Zatrucie ciążowe – przyczyny, objawy, leczenie. Jak rozpoznać gestozę?

    Zatrucie ciążowe inaczej określane jest mianem gestozy. To zespół objawów, który występuje w drugiej połowie ciąży i który manifestuje się poprzez nadciśnienie tętnicze, białkomocz czy obrzęki. Nie udało się dotychczas ustalić przyczyny rozwoju zatrucia ciążowego. Pod uwagę brane są predyspozycje genetyczne kobiety ciężarnej oraz zły stan odżywienia organizmu.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Połóg – ile trwa? Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety po porodzie?

    Połóg to wyjątkowy moment w życiu każdej kobiety, która urodziła dziecko. To szereg procesów fizjologicznych, dzięki którym organizm młodej mamy wraca do stanu sprzed ciąży. Połogowi mogą towarzyszyć dolegliwości bólowe związane z inwolucją narządów oraz tzw. odchody połogowe, które są źródłem bakterii. Rany powstałe po nacięciu krocza lub w wyniku cięcia cesarskiego należy starannie pielęgnować i odkażać. Jak to robić i o czym jeszcze pamiętać podczas połogu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

  • Zespół HELLP – przyczyny, objawy, leczenie

    Zespół HELLP to liczne powikłania wielonarządowe, którą wiążą się z wysoką śmiertelnością, szczególnie w sytuacji, kiedy dysfunkcje te nie zostaną rozpoznane na odpowiednio wczesnym etapie.  Leczenie obejmuje normalizację wartości ciśnienia tętniczego, terapię przeciwzakrzepową, podawanie sterydoterapii i neuroprotekcję. Konieczne jest również stałe monitorowanie stanu matki i ocenę dobrostanu płodu. Czy zespołowi HELLP da się zapobiegać? Na co zwrócić uwagę, będąc w ciąży?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij