Fluor - w trosce o zęby
Ewa Pakuła

Fluor - w trosce o zęby

Jest jednym z dziesięciu mikroelementów niezbędnych do życia człowieka. Jednak nie wchodzi w skład enzymów czy hormonów, ale jego działanie jest ściśle związane z prawidłowym rozwojem zębów.

Fluor zwiększa odporność zębów na próchnicę, ponieważ wspomaga ich mineralizację i wzmacnia szkliwo. Dzięki temu zęby stają się bardziej odporne na działanie kwasów organicznych. Bakterie obecne w jamie ustnej, żywiąc się resztkami cukru, przetwarzają je w kwasy. Statystyki dotyczące próchnicy biją na alarm.

Fluorki są fizjologicznymi składnikami płynów ustrojowych i tkanek. Odkładają się w zębach oraz w kościach. Znajdują się też m.in. w ślinie, mleku ludzkim, pocie, łzach, włosach.

Fluorki stosowane są w profilaktyce próchnicy jako tzw. fluoryzacja. Preparaty fluorkowe dostępne są w postaci kropli i tabletek do ssania. Te pierwsze są dla niemowląt i małych dzieci, a drugie dla dzieci starszych, potrafiących już ssać tabletki. Fluoryzację należy zaczynać już u niemowląt, zanim wyrżną się pierwsze ząbki mleczne i kontynuować aż do 13-14 roku życia, kiedy to wyrzynają się drugie trzonowce. Jednak największy wpływ wywiera fluor na wzmacnianie uzębienia w początkowym okresie życia. Działanie ochronne fluoru przed próchnicą najpełniejsze jest wtedy, gdy pierwiastek ten dostarczany jest regularnie. Stąd zaleca się podawanie preparatu fluoru przez 200-250 dni w roku. Dzieci powinny zawsze przyjmować preparat fluoru pod kontrolą dorosłych.

Fluorki doskonale wchłaniają się w przewodzie pokarmowym. Jednak pewne pokarmy lub leki zawierające jony wapnia, magnezu i glinu mogą utrudniać przyswajanie fluorków. Dlatego preparatów fluoru nie podajemy razem z mlekiem i przetworami mlecznymi lub lekami zobojętniającymi, tzw. na zgagę. Gdy podajemy preparat fluorkowy przed okresem ząbkowania, substancja czynna jest przenoszona przez krew do zawiązków zębów, zapewniając ich wzmacnianie jeszcze przed wyrzynaniem. Zęby już wyrżnięte wychwytują bezpośrednio fluorek rozpuszczony w ślinie ze ssanej w jamie ustnej tabletki lub pasty do zębów.

Pasty z fluorem

Należy jak najwcześniej przyzwyczajać małe dzieci do regularnego szczotkowania zębów pastą do zębów z fluorem z przeznaczeniem dla dzieci. Należy zawsze nadzorować dziecko podczas mycia zębów pastą z fluorem, aby nakładana ilość pasty była wielkości ziarnka grochu, a po myciu dziecko dokładnie wypłukiwało jamę ustną z resztek pasty. Fluor z pasty do zębów ma działanie wspomagające, pomaga odbudowywać drobne uszkodzenia szkliwa. Jednak najważniejszy jest fluor dostarczany do naszego organizmu z pożywieniem i wodą oraz preparatami doustnymi.
Dobowe zapotrzebowanie na fluor wynosi 1-2 mg. Samodzielne dawkowanie fluoru bez regularnego nadzoru lekarskiego może wywołać objawy przedawkowania. Zwłaszcza że oprócz preparatów fluoru szeroko rozpowszechnione są pasty do zębów z fluorem oraz tak uwielbiane przez dzieci gumy do żucia, również z fluorem. Na szczęście jednak większości ludzi nie udaje się przekroczyć nieszkodliwych dawek fluoru.

Uwaga na dawki

Zalecane dawki fluoru dla dzieci i młodzieży wynoszą 0,25 - 2,0 mg na dobę. Przy czym górny zakres nie powinien być przekraczany. Dla dorosłych bezpieczne dawki są między 1,5 a 4 mg fluoru na dobę.

Preparatów fluorkowych nie należy stosować, gdy używa się w gospodarstwie domowym soli kuchennej fluorkowanej lub wody pitnej zawierającej powyżej 0,7 mg jonów fluorkowych w litrze. Na terenie Polski woda zawiera przeciętnie stosunkowo mało tego pierwiastka. Dokładne informacje na ten temat można uzyskać w terenowych stacjach sanitarno-epidemiologicznych lub u swojego lekarza POZ. Z uwagi na małą rozpiętość między dawką fluoru leczniczą i toksyczną oraz łatwość przedawkowania, zwłaszcza na terenach o dużym skażeniu gleby i atmosfery związkami fluoru, wiele krajów wycofuje się z prowadzonego wcześniej fluorowania wody pitnej, ograniczając się do stosowania leczniczych preparatów fluorkowych.

Przedawkowanie ostre u dorosłego może wystąpić po jednorazowym zażyciu ponad 100 tabletek zawierających po 1 mg fluoru. Objawami są: nadmierne ślinienie, nudności, wymioty, bóle brzucha i biegunka.

U dziecka przedawkowanie ostre może wystąpić po zażyciu 100-200 tabletek zawierających po 0,25 mg fluoru. Należy wtedy jak najszybciej wywołać u dziecka wymioty, podać dużą ilość mleka do picia i skontaktować się z najbliższym szpitalem.
Powikłaniami długo trwającego zatrucia fluorem są: wapnienia więzadeł kostnych i ścięgien oraz fluoroza, która charakteryzuje się występowaniem osłabienia, utratą masy ciała, niedokrwistością, łamliwością kości oraz tworzeniem plamek na zębach (jeśli fluor podawany był w czasie tworzenia się szkliwa).

Fluor należy ostrożnie podawać osobom z niewydolnością nerek, niewydolnością wątroby, czynną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy oraz w osteomalacji. Nie należy stosować preparatów fluoru u kobiet ciężarnych, ponieważ łożysko stanowi barierę dla jonu fluorkowego i nie ma żadnego wpływu na redukcję próchnicy u dziecka już po narodzinach.

Sporadycznie preparaty fluoru mogą wywoływać objawy uboczne. Jest to zwykle łagodne zaczerwienie skóry szybko ustępujące po przerwaniu leczenia.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Magnez łagodzi stres

    Magnez jest jednym z podstawowych makroelementów niezbędnych do życia. Makroelementy są to pierwiastki występujące w organizmie w ilościach do kilku procent jego suchej masy. Magnez wchodzi w skład wszystkich tkanek i znajduje się przede wszystkim wewnątrz komórek.

  • Bańki – sprawdzają się od lat

    Mimo olbrzymiego postępu wiedzy medycznej, stawianie baniek nadal pozostaje dość popularną metodą leczenia ostrych infekcji dróg oddechowych.

  • Jak wspomóc swoją odporność? Poznaj sposoby na wzmocnienie układu immunologicznego

    Odporność immunologiczna to zdolność organizmu do biernej oraz czynnej obrony przed patogenami, czyli czynnikami chorobotwórczymi. W jaki sposób można pobudzić swoją odporność? Jakie czynniki mają właściwości immunostymulujące? Czy poza przyjmowaniem leków w czasie trwania infekcji wirusowych lub bakteryjnych można jakoś wspomóc swój układ odpornościowy?

  • Paracetamol skuteczny, ale niebezpieczny

    Paracetamol jest jednym z grupy leków, które w ostatnich latach w Polsce zrobiły zawrotną karierę stając się dostępne bez recepty i wszechobecne w kioskach, sklepach, hipermarketach czy na stacjach benzynowych. Z jednej strony łatwość dostępu do leku umożliwia nabycie go o każdej porze dnia i nocy, z drugiej strony wiąże się to z ryzykiem szkodliwego dla zdrowia przedawkowania paracetamolu, zwłaszcza w preparatach złożonych.

  • Zbliża się przesilenie wiosenne

    Porą roku, która zazwyczaj najbardziej się dłuży jest zima, a najtrudniejsze do przetrwania są jej ostatnie tygodnie. Jesteśmy wtedy zmęczeni mało ruchliwym trybem życia, niedoborem światła słonecznego i zimnem. Jest to tzw. przesilenie wiosenne.

  • Mononukleoza zakaźna - objawy i leczenie

    Mononukleoza nazywana także chorobą pocałunków jest jedną z rzadziej rozpoznawanych chorób zakaźnych. Co za tym idzie, świadomość społeczna w tym zakresie jest niewielka i skutkuje niepotrzebnym niepokojem w momencie rozpoznania choroby przez lekarza. Czynnikiem chorobotwórczym jest wirus Epsteina-Barra (tzw. EBV), który jest wirusem wszechobecnym. Na zakażenie szczególnie narażone są dzieci i nastolatki. Wirus, który raz zaatakował pozostaje w organizmie człowieka na całe życie.

  • Alergiczne zapalenie spojówek

    Wśród różnych dolegliwości coraz powszechniejsze stają choroby alergiczne, czyli uczuleniowe. Ich objawy zaczynają się często od dolegliwości ze strony oczu. Nierzadko skłania to pacjenta do wizyty bezpośrednio u farmaceuty w aptece po doraźną pomoc.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij