×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Jaka jest prawidłowa temperatura ciała u człowieka? Dlaczego nie musi to być 36,6°C?

Temperatura ciała wynosząca 36.6°C pozwala stwierdzić, że jesteśmy zdrowi – dziś to oczywistość, lecz nie zawsze tak było. Jeszcze w połowie XIX w. średnia temperatura ludzkiego ciała wynosiła 37°C. Jakie są przyczyny zmiany temperatury ciała i co to oznacza? Naukowcy Uniwersytetu Stanforda postanowili bliżej przyjrzeć się temu zagadnieniu.

Dlaczego średnia temperatura ciała się obniża?

Zdaniem naukowców zmiany w średniej temperaturze ciała mogą być oznaką między innymi przemian fizjologicznych związanych ze zmianą naszego trybu życia i dostępności metod leczenia, co może mieć przełożenie między innymi na długość życia. By sprawdzić, czy zmiany temperatury ciała rzeczywiście wiążą się z ogólnym zdrowiem społeczeństw, badacze porównali dane z trzech okresów: 1862–1930, 1971–1979 oraz 2007–2017. W każdym z tych okresów prowadzone były szeroko zakrojone badania kohortowe nad zdrowiem społeczeństw (w przypadku dwóch ostatnich dat), natomiast w okresie najwcześniejszym dane o zdrowiu pochodziły od weteranów amerykańskiej wojny secesyjnej. Wszystkie one zawierały oczywiście dane na temat pomiarów temperatury pobrane od niemal 680 tys. pacjentów. 

Porównanie potwierdziło, że z upływem czasu średnia temperatura ludzkiego ciała spadała. Spadek ten był najbardziej widoczny u mężczyzn i wyniósł prawie 0,6°C w stosunku do XIX w. U kobiet wartość ta była o połowę niższa i wyniosła 0,32°C. Obliczono także, że temperatura ciała ludzkiego spadała o średnio 0.03°C na każdą dekadę.

By wykluczyć, że różnice w pomiarze temperatury mają źródło w niedoskonałych narzędziach, naukowcy sprawdzili, w jaki sposób dokonywany był pomiar i okazało się, że w każdym z tych okresów termometry były stosunkowo podobne, więc ten fakt nie powinien zaburzyć wyników. Z drugiej strony jednak należy brać pod uwagę, że na ogólną temperaturę ciała wpływa wiele czynników, takich jak pora dnia, wiek czy płeć. 

Co mogło spowodować spadek temperatury?

Zdaniem naukowców zmiany w sposobie naszego życia w dużej mierze odpowiadają za to zjawisko. Od XIX w. nasza fizjologia uległa modyfikacji w związku ze zmianami, które zaszły w życiu codziennym. Obecnie zupełnie inaczej się odżywiamy, mamy kontakt z innymi mikroorganizmami, zmieniły się nasze warunki bytowe oraz klimat. Dziś nie jesteśmy zdani na panująca wokół nas temperaturę – możemy ją zmieniać zgodnie z upodobaniami, co oznacza, że ciało nie musi zużywać tak dużo energii na to, by je ogrzać lub schłodzić. To wszystko wpływa między innymi na tempo naszego metabolizmu, które również spadło, co może tłumaczyć spadek temperatury ciała, które rzadziej niż w poprzednich dekadach jest narażone między innymi na rozmaite zapalenia. Oznacza to więc, że w kolejnych dekadach możemy spodziewać się stopniowego spadku temperatury ciała, nie mającego nic wspólnego ze stanem chorobowym.

Jaka temperatura jest zdrowa?

Mimo że za wzorcową wciąż uznajemy temperaturę wynoszącą 36.6°C, badania pokazują, że uśredniona wartość temperatury dorosłego człowieka zależy od wieku badanego oraz sposobu, w jaki mierzymy temperaturę ciała. Dzieci i osoby w podeszłym wieku mają niższą temperaturę ciała od osób między 11 a 65 rokiem życia. U maluchów za normę przy pomiarze ustnym uznaje się od 35,5 do 37,5°C, z kolei u seniorów zakres ten wynosi między 35,8 a 36.9°C. U osób dorosłych prawidłowa temperatura ciała przy tym pomiarze waha się między 36.4 a 37.6°C. Pomiar odbytowy i uszny zazwyczaj dają wyższe wyniki. 

Jak już wspomnieliśmy, na wartość temperatury wpływają między innymi: wiek, płeć i pora dnia (rankiem temperatura ciała jest niższa, popołudniami i wieczorem wyższa), poziom aktywności fizycznej, sposób odżywiania oraz, w przypadku kobiet, faza cyklu miesiączkowego. 

Kiedy więc wysoka temperatura ciała powinna nas zaniepokoić? Kiedy możemy mówić o gorączce? Lekarze są zgodni, że tę granicę, niezależnie o wieku, stanowi 38°C. Zwłaszcza w przypadku dzieci i osób starszych.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. M. Protsiv, C. Ley, J. Lankester i in., Decreasing human body temperature in the United States since the Industrial Revolution, “elifesciences.org/” [online], https://elifesciences.org/articles/49555, [dostęp:] 15.01.2020.
  2. A. Sandoiu, Body temperature: what is the new normal?, "medicalnewstoday.com" [online], https://www.medicalnewstoday.com/articles/327458.php#2, [dostęp:] 15.01.2020.
  3. S. Sampson, What is a normal body temperature range?, "medicalnewstoday.com" [online], https://www.medicalnewstoday.com/articles/323819.php, [dostęp:] 15.01.2020.

Podziel się: