Jaka jest prawidłowa temperatura ciała u człowieka? Dlaczego nie musi to być 36,6°C?
Katarzyna Szulik

Jaka jest prawidłowa temperatura ciała u człowieka? Dlaczego nie musi to być 36,6°C?

Temperatura ciała wynosząca 36.6°C pozwala stwierdzić, że jesteśmy zdrowi – dziś to oczywistość, lecz nie zawsze tak było. Jeszcze w połowie XIX w. średnia temperatura ludzkiego ciała wynosiła 37°C. Jakie są przyczyny zmiany temperatury ciała i co to oznacza? Naukowcy Uniwersytetu Stanforda postanowili bliżej przyjrzeć się temu zagadnieniu.

Dlaczego średnia temperatura ciała się obniża?

Zdaniem naukowców zmiany w średniej temperaturze ciała mogą być oznaką między innymi przemian fizjologicznych związanych ze zmianą naszego trybu życia i dostępności metod leczenia, co może mieć przełożenie między innymi na długość życia. By sprawdzić, czy zmiany temperatury ciała rzeczywiście wiążą się z ogólnym zdrowiem społeczeństw, badacze porównali dane z trzech okresów: 1862–1930, 1971–1979 oraz 2007–2017. W każdym z tych okresów prowadzone były szeroko zakrojone badania kohortowe nad zdrowiem społeczeństw (w przypadku dwóch ostatnich dat), natomiast w okresie najwcześniejszym dane o zdrowiu pochodziły od weteranów amerykańskiej wojny secesyjnej. Wszystkie one zawierały oczywiście dane na temat pomiarów temperatury pobrane od niemal 680 tys. pacjentów. 

Porównanie potwierdziło, że z upływem czasu średnia temperatura ludzkiego ciała spadała. Spadek ten był najbardziej widoczny u mężczyzn i wyniósł prawie 0,6°C w stosunku do XIX w. U kobiet wartość ta była o połowę niższa i wyniosła 0,32°C. Obliczono także, że temperatura ciała ludzkiego spadała o średnio 0.03°C na każdą dekadę.

By wykluczyć, że różnice w pomiarze temperatury mają źródło w niedoskonałych narzędziach, naukowcy sprawdzili, w jaki sposób dokonywany był pomiar i okazało się, że w każdym z tych okresów termometry były stosunkowo podobne, więc ten fakt nie powinien zaburzyć wyników. Z drugiej strony jednak należy brać pod uwagę, że na ogólną temperaturę ciała wpływa wiele czynników, takich jak pora dnia, wiek czy płeć. 

Co mogło spowodować spadek temperatury?

Zdaniem naukowców zmiany w sposobie naszego życia w dużej mierze odpowiadają za to zjawisko. Od XIX w. nasza fizjologia uległa modyfikacji w związku ze zmianami, które zaszły w życiu codziennym. Obecnie zupełnie inaczej się odżywiamy, mamy kontakt z innymi mikroorganizmami, zmieniły się nasze warunki bytowe oraz klimat. Dziś nie jesteśmy zdani na panująca wokół nas temperaturę – możemy ją zmieniać zgodnie z upodobaniami, co oznacza, że ciało nie musi zużywać tak dużo energii na to, by je ogrzać lub schłodzić. To wszystko wpływa między innymi na tempo naszego metabolizmu, które również spadło, co może tłumaczyć spadek temperatury ciała, które rzadziej niż w poprzednich dekadach jest narażone między innymi na rozmaite zapalenia. Oznacza to więc, że w kolejnych dekadach możemy spodziewać się stopniowego spadku temperatury ciała, nie mającego nic wspólnego ze stanem chorobowym.

Powiązane produkty

Jaka temperatura jest zdrowa?

Mimo że za wzorcową wciąż uznajemy temperaturę wynoszącą 36.6°C, badania pokazują, że uśredniona wartość temperatury dorosłego człowieka zależy od wieku badanego oraz sposobu, w jaki mierzymy temperaturę ciała. Dzieci i osoby w podeszłym wieku mają niższą temperaturę ciała od osób między 11 a 65 rokiem życia. U maluchów za normę przy pomiarze ustnym uznaje się od 35,5 do 37,5°C, z kolei u seniorów zakres ten wynosi między 35,8 a 36.9°C. U osób dorosłych prawidłowa temperatura ciała przy tym pomiarze waha się między 36.4 a 37.6°C. Pomiar odbytowy i uszny zazwyczaj dają wyższe wyniki. 

Jak już wspomnieliśmy, na wartość temperatury wpływają między innymi: wiek, płeć i pora dnia (rankiem temperatura ciała jest niższa, popołudniami i wieczorem wyższa), poziom aktywności fizycznej, sposób odżywiania oraz, w przypadku kobiet, faza cyklu miesiączkowego. 

Kiedy więc wysoka temperatura ciała powinna nas zaniepokoić? Kiedy możemy mówić o gorączce? Lekarze są zgodni, że tę granicę, niezależnie o wieku, stanowi 38°C. Zwłaszcza w przypadku dzieci i osób starszych.
  1. M. Protsiv, C. Ley, J. Lankester i in., Decreasing human body temperature in the United States since the Industrial Revolution, “elifesciences.org/” [online], https://elifesciences.org/articles/49555, [dostęp:] 15.01.2020.
  2. A. Sandoiu, Body temperature: what is the new normal?, "medicalnewstoday.com" [online], https://www.medicalnewstoday.com/articles/327458.php#2, [dostęp:] 15.01.2020.
  3. S. Sampson, What is a normal body temperature range?, "medicalnewstoday.com" [online], https://www.medicalnewstoday.com/articles/323819.php, [dostęp:] 15.01.2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) – co to jest? Skutki uboczne

    Menopauza jest jednym z przełomowych etapów w życiu kobiety. Charakterystyczne dla tego okresu jest pojawienie się wczesnych łagodnych objawów oraz tych bardziej poważnych, mogących skutkować zmianami w funkcjonowaniu układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego. Jednym ze sposobów spokojnego przejścia przez okres menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Jakie są najlepsze metody hormonalnej terapii zastępczej? Czy HTZ może powodować tycie oraz czy terapia może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • SPF i PPD – co określają te współczynniki? Jak prawidłowo stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi?

    Latem powinniśmy korzystać z preparatów zawierających filtry UV, które chronią przed oparzeniami słonecznymi, zapobiegają wczesnym oznakom starzenia się i zmniejszają ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak one właściwie działają? Jak wybrać odpowiedni filtr przeciwsłoneczny? Co oznaczają symbole na etykietach?

  • Suplementacja przy insulinooporności

    Insulinooporność jest zaburzeniem metabolizmu, które może zamienić się w poważną chorobę, która obecnie może dotyczyć nawet 2 milionów Polaków. Przyczynia się do tego przede wszystkim siedzący tryb życia, przetworzona, wysokoenergetyczna żywność, a także przewlekły stres wpływający na nasze zachowania żywieniowe – „zajadanie” problemów. Insulinooporność nie musi być leczona, niemniej jeśli na czas nie zareagujemy zmianą dotychczasowego stylu życia, może przerodzić się w pełnoobjawowe schorzenie – cukrzycę. Cennym elementem uzupełniającym dietoterapię może być racjonalna, przemyślana suplementacja. Jakie składniki szczególnie wspierają zdrowie metaboliczne?

  • Suplementacja w Hashimoto – jak wpływają na to nutraceutyki?

    Hashimoto, a raczej autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, jest coraz powszechniej diagnozowanym schorzeniem. Mówimy o nim wtedy, gdy nasz układ odpornościowy atakuje tarczycę. W chorobie tej może dojść zarówno do podwyższonej czynności gruczołu, jak i normalnej lub obniżonej czynności. Hashimoto dotyka znacznie częściej kobiety niż mężczyzn. Wsparciem działania tarczycy, jak i całej terapii, może być racjonalna suplementacja w oparciu o składniki, których skuteczność potwierdzają wyniki badań naukowych.

  • Smart drugs – jak działają? Czy nootropy są bezpieczne?

    Ostatnio coraz głośniej o tzw. smart drugs. Są to leki nootropowe, stanowiące grupę niejednorodnych substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu takich zaburzeń i chorób, jak ADHD, narkolepsja czy otępienie. Dzięki temu, że nootropy poprawiają zdolności poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, coraz więcej osób zaczęło stosować je bez wskazań medycznych. Czy to bezpieczna praktyka?

  • Zasady refundacji pieluchomajtek – aktualne wytyczne

    Nietrzymanie moczu lub kału dotyka wielu chorych, głównie osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz chorobami nowotworowymi. Opieka nad pacjentem z tymi dolegliwościami generuje wysokie koszty. Dlatego warto znać zasady refundacji pieluchomajtek i innych wyrobów chłonnych: komu przysługuje, jak pozyskać zlecenie i gdzie je zrealizować. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne.

  • Kolagen na stawy dla sportowców – jak wybrać najlepszy?

    Kolagen to białko budulcowe organizmu. Odgrywa ważną rolę w kontekście zdrowia naszych stawów. Sportowcy odbywający regularne i nierzadko niezwykle intensywne treningi powinni dbać o odpowiednią suplementację wspierającą regenerację organizmu. Kolagen jest jednym ze składników, które warto włączyć do regularnego spożycia. Jak działa kolagen na stawy? Ile kolagenu przyjmować, by wzmocnić stawy? Po jakim czasie suplementacji sportowcy zauważają wymierne efekty? Odpowiadamy!

  • Dlaczego warto się szczepić?

    Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny, które przyczyniły się do znacznego zmniejszenia liczby zachorowań i zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. W dobie rozwijających się teorii spiskowych i dezinformacji warto zrozumieć, czym są szczepienia, jak działają i dlaczego są niezbędne dla zdrowia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij