lekarz bada brzuch chorego
Olaf Bąk

Paracenteza – przebieg, wskazania, przeciwwskazania, powikłania

Paracenteza to inwazyjny zabieg polegający na nakłuciu jamy otrzewnej u osoby z wodobrzuszem. Może mieć ona znaczenie diagnostyczne (przy nowo powstałej marskości), jak i lecznicze (gdy poprawiamy tym jakość życia osoby chorej). Paracenteza jest przeprowadzana z zachowaniem zasad aseptyki, by zmniejszyć ryzyko bakteryjnego zakażenia otrzewnej. Mimo niewielkiego odsetka powikłań ma ona swoje ograniczenia i powikłania, dlatego też powinna być wykonana tylko przy jasnych wskazaniach.

Wodobrzusze to stan, w którym dochodzi do nadmiernego gromadzenia się płynu w jamie otrzewnej. Duża ilość płynu może nie tylko utrudniać codzienne funkcjonowanie, ale również zmniejszać wydolność krążeniowo-oddechową i prowadzić do pogorszenia jakości życia osoby chorej. Pobranie płynu z jamy otrzewnej nie tylko przyniesie ulgę, ale może też pomóc w diagnostyce i leczeniu choroby, która go wywołała.

Paracenteza – co to za zabieg?

Paracenteza polega na inwazyjnym nakłuciu jamy brzusznej i pobraniu płynu, który gromadzi się w jamie otrzewnej, celem diagnostyki lub leczenia wodobrzusza. Głównym wskazaniem do zabiegu jest oczywiście stwierdzone wodobrzusze, przy którym pobiera się do 50 ml płynu do badań laboratoryjnych.  

Duże wodobrzusze jest widoczne gołym okiem i trudne do przeoczenia, jednak niewielkie ilości wolnego płynu ujawniają się w przyłóżkowym badaniu USG. W jego trakcie możemy wykryć nawet nieznaczny wzrost ilości płynu puchlinowego (już powyżej 150 ml).

Wskazania do wykonania paracentezy

Wskazania do paracentezy można podzielić na dwa rodzaje:

  • diagnostyczne – wykonujemy ją przy nowo stwierdzonym wodobrzuszu, u osób chorych na marskość wątroby oraz przy podejrzeniu samoistnego bakteryjnego zapalenia otrzewnej,
  • lecznicze – stosujemy je przy wodobrzuszu III stopnia, przy braku odpowiedzi na leki moczopędne oraz w martwiczym zapaleniu jelit u noworodków.

Powiązane produkty

Paracenteza – przeciwwskazania

Ze względu na inwazyjność tej procedury ma ona swoje powikłania oraz przeciwwskazania. Do najważniejszych z nich możemy zaliczyć:

  • brak świadomej zgody pacjenta,
  • zespół DIC,
  • skazę krwotoczną,
  • pilne wskazania do operacji jamy brzusznej,
  • niewydolność krążeniowo-oddechową.

Paracenteza – przygotowanie do zabiegu oraz jego przebieg

Paracenteza jest zabiegiem stosunkowo łatwym i obarczonym niskim ryzykiem powikłań, szczególnie jeśli wykonywana jest zgodnie z zasadami. Najpierw należy wyznaczyć miejsce wkłucia – może być to 1/3 odległości między pępkiem a kolcem biodrowym przednim górnym lub 2–3 cm poniżej pępka w linii pośrodkowej. Następnie należy przygotować pole operacyjne, zdezynfekować wskazane miejsce i znieczulić nasiękowo skórę, tkankę podskórną i mięśnie, gdyż u niektórych pacjentów mogłaby być to zbyt bolesna procedura.  Po naciągnięciu skóry w dół nad miejsce wkłucia, przekłuwa się powyższe warstwy igłą z kaniulą, wysuwa igłę i pozostawia kaniulę w jamie otrzewnej. Przy użyciu strzykawki można spuszczać zgromadzony płyn, zabezpieczając jego próbkę do wykonania badania laboratoryjnego. Po zabiegu nakleja się opatrunek w miejscu wkłucia.

Powikłania po zabiegu paracentezy

Paracenteza jest stosunkowo bezpieczną procedurą, gdyż powikłania pozabiegowe występują tylko w 1% przypadków. Do najczęstszych z nich zaliczymy:

  • krwiak powłok brzucha,
  • zakażenie płynu w jamie brzusznej,
  • krwawienie,
  • nakłucie jelita i/lub pęcherza moczowego,
Poza tym w przypadku spuszczenia dużej ilości płynu dochodzi do dekompensacji krążenia, zwanej też PPCD (ang. post-paracentesis circulatory dysfunction). Powstaje ona na skutek zmniejszonej ilości krążącego osocza (zbyt szybkiego spuszczania płynu). Prowadzi do niewydolności nerek, encefalopatii wątrobowej czy hiponatremii z rozcieńczenia.

Paracenteza w laryngologii i okulistyce

Paracenteza nie jest terminem zarezerwowanym tylko dla nakłucia jamy brzusznej, funkcjonuje też w laryngologii i okulistyce. W pierwszym przypadku polega on na nakłuciu jamy bębenkowej i pobraniu znajdującej się tam treści, np. u dzieci w przypadku zapalenia ucha środkowego, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych czy urazu. Ze względu na wzmożone ciśnienie za błoną bębenkową takie nakłucie przynosi natychmiastową ulgę osobie chorej.

Sprawdź na DOZ.pl: Leki na zapalenie ucha.

Paracentezą również nazywamy nakłucie przedniej komory oka i pobranie cieczy wodnistej. Ma to znaczeniu w przypadku wielu schorzeń okulistycznych, takich jak np. infekcje gałki ocznej.

  1. S. H. Ralston, M. W. J. Strachan, I. Penman, R. Hobson, red. wyd. pol. J. Różański, Choroby wewnętrzne Davidson t. 2, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2020.
  2. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2019/20, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2020.
  3. F. F. Ferri, red. wyd. pol. A. Steciwko, Kompendium chorób wewnętrznych, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2007.
  4. M. Hartleb, Wodobrzusze—problemy diagnostyczne i terapeutyczne, „Gastroenterologia Kliniczna. Postępy i Standardy”, nr 4 (2) 2012.
  5. W. Serafińska, Wodobrzusze. Diagnostyka i postępowanie (skrypt), „ppm.umed.wroc.pl” [online] https://ppm.umed.wroc.pl/docstore/download/UMWd00e3398e78640d2a2daa24641fdab0b/wodobrzusze+diagnostyka+i+postepowanie.pdf [dostęp:] 19.09.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij