lekarz bada brzuch chorego
Olaf Bąk

Paracenteza – przebieg, wskazania, przeciwwskazania, powikłania

Paracenteza to inwazyjny zabieg polegający na nakłuciu jamy otrzewnej u osoby z wodobrzuszem. Może mieć ona znaczenie diagnostyczne (przy nowo powstałej marskości), jak i lecznicze (gdy poprawiamy tym jakość życia osoby chorej). Paracenteza jest przeprowadzana z zachowaniem zasad aseptyki, by zmniejszyć ryzyko bakteryjnego zakażenia otrzewnej. Mimo niewielkiego odsetka powikłań ma ona swoje ograniczenia i powikłania, dlatego też powinna być wykonana tylko przy jasnych wskazaniach.

Wodobrzusze to stan, w którym dochodzi do nadmiernego gromadzenia się płynu w jamie otrzewnej. Duża ilość płynu może nie tylko utrudniać codzienne funkcjonowanie, ale również zmniejszać wydolność krążeniowo-oddechową i prowadzić do pogorszenia jakości życia osoby chorej. Pobranie płynu z jamy otrzewnej nie tylko przyniesie ulgę, ale może też pomóc w diagnostyce i leczeniu choroby, która go wywołała.

Paracenteza – co to za zabieg?

Paracenteza polega na inwazyjnym nakłuciu jamy brzusznej i pobraniu płynu, który gromadzi się w jamie otrzewnej, celem diagnostyki lub leczenia wodobrzusza. Głównym wskazaniem do zabiegu jest oczywiście stwierdzone wodobrzusze, przy którym pobiera się do 50 ml płynu do badań laboratoryjnych.  

Duże wodobrzusze jest widoczne gołym okiem i trudne do przeoczenia, jednak niewielkie ilości wolnego płynu ujawniają się w przyłóżkowym badaniu USG. W jego trakcie możemy wykryć nawet nieznaczny wzrost ilości płynu puchlinowego (już powyżej 150 ml).

Wskazania do wykonania paracentezy

Wskazania do paracentezy można podzielić na dwa rodzaje:

  • diagnostyczne – wykonujemy ją przy nowo stwierdzonym wodobrzuszu, u osób chorych na marskość wątroby oraz przy podejrzeniu samoistnego bakteryjnego zapalenia otrzewnej,
  • lecznicze – stosujemy je przy wodobrzuszu III stopnia, przy braku odpowiedzi na leki moczopędne oraz w martwiczym zapaleniu jelit u noworodków.

Powiązane produkty

Paracenteza – przeciwwskazania

Ze względu na inwazyjność tej procedury ma ona swoje powikłania oraz przeciwwskazania. Do najważniejszych z nich możemy zaliczyć:

  • brak świadomej zgody pacjenta,
  • zespół DIC,
  • skazę krwotoczną,
  • pilne wskazania do operacji jamy brzusznej,
  • niewydolność krążeniowo-oddechową.

Paracenteza – przygotowanie do zabiegu oraz jego przebieg

Paracenteza jest zabiegiem stosunkowo łatwym i obarczonym niskim ryzykiem powikłań, szczególnie jeśli wykonywana jest zgodnie z zasadami. Najpierw należy wyznaczyć miejsce wkłucia – może być to 1/3 odległości między pępkiem a kolcem biodrowym przednim górnym lub 2–3 cm poniżej pępka w linii pośrodkowej. Następnie należy przygotować pole operacyjne, zdezynfekować wskazane miejsce i znieczulić nasiękowo skórę, tkankę podskórną i mięśnie, gdyż u niektórych pacjentów mogłaby być to zbyt bolesna procedura.  Po naciągnięciu skóry w dół nad miejsce wkłucia, przekłuwa się powyższe warstwy igłą z kaniulą, wysuwa igłę i pozostawia kaniulę w jamie otrzewnej. Przy użyciu strzykawki można spuszczać zgromadzony płyn, zabezpieczając jego próbkę do wykonania badania laboratoryjnego. Po zabiegu nakleja się opatrunek w miejscu wkłucia.

Powikłania po zabiegu paracentezy

Paracenteza jest stosunkowo bezpieczną procedurą, gdyż powikłania pozabiegowe występują tylko w 1% przypadków. Do najczęstszych z nich zaliczymy:

  • krwiak powłok brzucha,
  • zakażenie płynu w jamie brzusznej,
  • krwawienie,
  • nakłucie jelita i/lub pęcherza moczowego,
Poza tym w przypadku spuszczenia dużej ilości płynu dochodzi do dekompensacji krążenia, zwanej też PPCD (ang. post-paracentesis circulatory dysfunction). Powstaje ona na skutek zmniejszonej ilości krążącego osocza (zbyt szybkiego spuszczania płynu). Prowadzi do niewydolności nerek, encefalopatii wątrobowej czy hiponatremii z rozcieńczenia.

Paracenteza w laryngologii i okulistyce

Paracenteza nie jest terminem zarezerwowanym tylko dla nakłucia jamy brzusznej, funkcjonuje też w laryngologii i okulistyce. W pierwszym przypadku polega on na nakłuciu jamy bębenkowej i pobraniu znajdującej się tam treści, np. u dzieci w przypadku zapalenia ucha środkowego, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych czy urazu. Ze względu na wzmożone ciśnienie za błoną bębenkową takie nakłucie przynosi natychmiastową ulgę osobie chorej.

Sprawdź na DOZ.pl: Leki na zapalenie ucha.

Paracentezą również nazywamy nakłucie przedniej komory oka i pobranie cieczy wodnistej. Ma to znaczeniu w przypadku wielu schorzeń okulistycznych, takich jak np. infekcje gałki ocznej.

  1. S. H. Ralston, M. W. J. Strachan, I. Penman, R. Hobson, red. wyd. pol. J. Różański, Choroby wewnętrzne Davidson t. 2, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2020.
  2. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2019/20, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2020.
  3. F. F. Ferri, red. wyd. pol. A. Steciwko, Kompendium chorób wewnętrznych, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2007.
  4. M. Hartleb, Wodobrzusze—problemy diagnostyczne i terapeutyczne, „Gastroenterologia Kliniczna. Postępy i Standardy”, nr 4 (2) 2012.
  5. W. Serafińska, Wodobrzusze. Diagnostyka i postępowanie (skrypt), „ppm.umed.wroc.pl” [online] https://ppm.umed.wroc.pl/docstore/download/UMWd00e3398e78640d2a2daa24641fdab0b/wodobrzusze+diagnostyka+i+postepowanie.pdf [dostęp:] 19.09.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy" oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego fizjologicznie pokrywającego tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki" szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Zespół jelita drażliwego (IBS) — przyczyny, objawy, dieta i leczenie

    Zespół jelita drażliwego (IBS, ang. irritable bowel syndrome) jest jednym z najczęstszych zaburzeń przewodu pokarmowego. Charakteryzuje się przewlekłymi bólami brzucha, wzdęciami, zaparciami lub biegunkami. Często występują również inne objawy, takie jak uczucie niepełnego wypróżnienia czy wodnisty stolec. Przyczyny zespołu jelita drażliwego nie są dokładnie znane. Jednym z czynników ryzyka jest stres, ale również dieta i styl życia. Leczenie IBS zależy od indywidualnych objawów i zwykle składa się z terapii farmakologicznej, zmiany stylu życia i diety.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij