Zespół Cotarda – objawy i leczenie „zespołu chodzącego trupa”
Krzysztof Słomiak

Zespół Cotarda – objawy i leczenie „zespołu chodzącego trupa”

Zespół Cotarda, potocznie zwany „syndromem chodzącego trupa”, jest niezwykle rzadkim zaburzeniem psychicznym, które może towarzyszyć ciężkiej depresji, schizofrenii czy innym chorobom psychotycznym. Istotą tego schorzenia są urojenia nihilistyczne — chory przekonany jest, że nie żyje i że jego ciało ulega rozkładowi, a także urojenia negacyjne — pacjent wyrzeka się swojego istnienia. 

Nazwa schorzenia pochodzi od nazwiska francuskiego neurologa — Jules’a Cotarda, który jako pierwszy opisał to zaburzenie w XIX wieku. W swojej publikacji przedstawił przypadek pacjentki – 43–letniej kobiety, która twierdziła, że nie ma „ani mózgu, ani nerwów, ani klatki piersiowej, ani wnętrzności, tylko skórę i kości”.

Przyczyny zespołu Cotarda

Etiologia zaburzenia nie jest do końca poznana. Przypuszcza się, że może być ono skutkiem uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego przez choroby naczyniowe (udar mózgu, krwiak), stwardnienie rozsiane czy guz. Naukowcy wskazują na możliwość występowania zespołu Cotarda jako wynik zaniku jąder podstawnych w mózgu, które pełnią funkcje związane z procesami poznawczymi (pamięć, myślenie), zmian w płatach ciemieniowych, zatrucia metabolicznego, bądź zaburzeń metabolicznych. Uważa się także, że może on występować wtórnie do innych schorzeń psychicznych, takich jak depresja z objawami psychotycznymi, schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężkie upośledzenie umysłowe czy AIDS. Zespół Cotarda może towarzyszyć także zespołowi Capgrasa (chory jest przekonany, że bliskie mu osoby zostały zamienione na identycznie wyglądające, lecz obce osoby).

Zespół ten może również wystąpić jako efekt uboczny terapii acyklowirem, amantadyną lub kortykosteroidami. Obniżony poziom sodu w surowicy krwi wynikający z odwodnienia także może przyczynić się do wystąpienia zespołu Cotarda. 

Objawy "syndromu chodzącego trupa"

Do charakterystycznych objawów zespołu Cotarda należą urojenia nihilistyczne i halucynacje. Pacjent nie ma poczucia własnej tożsamości, jest przeświadczony o rozpadzie swojego ciała i zaniku narządów wewnętrznych.

Chory uważa, że nie posiada mózgu i innych narządów, nie czuje bicia swojego serca. Zaniedbuje potrzeby fizjologiczne, bo uważa je za nieistotne — może się nie myć i nie jeść. Głód i wycieńczenie nierzadko doprowadzają do prawdziwej śmierci chorego. Częstym objawem tego zespołu jest znaczne obniżenie nastroju oraz anhedonia — niemożność odczuwania przyjemności. Towarzyszy mu także niepokój, lęk, pobudzenie lub zahamowanie psychoruchowe.

W przebiegu tego schorzenia często dochodzi do prób samobójczych lub samookaleczenia — chory wierzy, że nie będzie to miało konsekwencji, skoro jest już martwy. Innym charakterystycznym objawem jest obniżony próg bólowy, co sprzyja zachowaniom autoagresywnym. W zespole Cotarda chory zastanawia się, co jest przyczyną tego, że zmarł, lecz nadal znajduje się wśród żywych. Może dojść do wniosku, że jest to kara za popełnione za życia grzechy.

Powiązane produkty

Leczenie zespołu Cotarda

Aby prawidłowo leczyć zespół Cotarda, konieczne jest jego prawidłowe rozpoznanie. W przypadku tego schorzenia często bywa to trudne ze względu na podobieństwo objawów występujących w ciężkiej depresji czy schizofrenii. Ponadto brak na tę chwilę ściśle sprecyzowanych kryteriów diagnostycznych. Szybkie rozpoznanie jest bardzo ważne ze względu na ryzyko zachowań autoagresywnych. 

Leczenie zespołu Cotarda obejmuje farmakoterapię. Jej podstawą są leki przeciwpsychotyczne, a także przeciwdepresyjne i stabilizujące nastrój. Istotna jest systematyczność w ich stosowaniu. Chory powinien również pozostawać pod stałą opieką psychiatry. W ciężkich przypadkach, przy nasilonych urojeniach i depresji psychotycznej z tendencjami samobójczymi, stosuje się elektrowstrząsy, które mogą okazać się skuteczne. Jeśli za zespół Cotarda odpowiada inne schorzenie, należy zastosować leczenie przyczynowe choroby podstawowej. 

Jeśli zauważymy u swoich bliskich powyższe objawy, które są co prawda niezwykle rzadkie, jednak mogą wystąpić, należy niezwłocznie skierować chorego na odpowiednie leczenie specjalistyczne.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kaszel krtaniowy – objawy i leczenie szczekającego kaszlu u dzieci i dorosłych

    Krtaniowy kaszel, towarzyszący ostremu zapaleniu krtani, jest jednym z najbardziej charakterystycznych rodzajów kaszlu. W przypadku jego wystąpienia konieczny może być pilny kontakt z lekarzem, niekiedy również w ramach szpitalnego oddziału ratunkowego. Jak rozpoznać kaszel krtaniowy oraz jak wygląda jego leczenie?

  • SPF i PPD – co określają te współczynniki? Jak prawidłowo stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi?

    Latem powinniśmy korzystać z preparatów zawierających filtry UV, które chronią przed oparzeniami słonecznymi, zapobiegają wczesnym oznakom starzenia się i zmniejszają ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak one właściwie działają? Jak wybrać odpowiedni filtr przeciwsłoneczny? Co oznaczają symbole na etykietach?

  • Smart drugs – jak działają? Czy nootropy są bezpieczne?

    Ostatnio coraz głośniej o tzw. smart drugs. Są to leki nootropowe, stanowiące grupę niejednorodnych substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu takich zaburzeń i chorób, jak ADHD, narkolepsja czy otępienie. Dzięki temu, że nootropy poprawiają zdolności poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, coraz więcej osób zaczęło stosować je bez wskazań medycznych. Czy to bezpieczna praktyka?

  • Zasady refundacji pieluchomajtek – aktualne wytyczne

    Nietrzymanie moczu lub kału dotyka wielu chorych, głównie osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz chorobami nowotworowymi. Opieka nad pacjentem z tymi dolegliwościami generuje wysokie koszty. Dlatego warto znać zasady refundacji pieluchomajtek i innych wyrobów chłonnych: komu przysługuje, jak pozyskać zlecenie i gdzie je zrealizować. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne.

  • Kolagen na stawy dla sportowców – jak wybrać najlepszy?

    Kolagen to białko budulcowe organizmu. Odgrywa ważną rolę w kontekście zdrowia naszych stawów. Sportowcy odbywający regularne i nierzadko niezwykle intensywne treningi powinni dbać o odpowiednią suplementację wspierającą regenerację organizmu. Kolagen jest jednym ze składników, które warto włączyć do regularnego spożycia. Jak działa kolagen na stawy? Ile kolagenu przyjmować, by wzmocnić stawy? Po jakim czasie suplementacji sportowcy zauważają wymierne efekty? Odpowiadamy!

  • Dlaczego warto się szczepić?

    Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny, które przyczyniły się do znacznego zmniejszenia liczby zachorowań i zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. W dobie rozwijających się teorii spiskowych i dezinformacji warto zrozumieć, czym są szczepienia, jak działają i dlaczego są niezbędne dla zdrowia.

  • Problemy z żołądkiem a substancje naturalne. Dowody naukowe i innowacyjne podejście lecznicze

    Prawie każdemu z nas przynajmniej raz w życiu zdarzyło się doświadczyć niestrawności czy refluksu żołądkowo-przełykowego, charakteryzujących się bólem brzucha, trudnościami w trawieniu czy pieczeniem za mostkiem. Dwoma organami, których powyższy problem dotyczy w największym stopniu, są przełyk i żołądek.

  • INR testy do kontroli krzepliwości krwi – jak je wykonać? Cena, refundacja

    W styczniu 2024 roku wprowadzono do wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie aparaty i paski testowe do przeprowadzania testów diagnostycznych INR/PT. Wyroby te podlegają refundacji w przypadku pacjentów leczonych lekami przeciwzakrzepowymi z grupy antagonistów witaminy K oraz spełniających określone w rozporządzeniu kryteria. Testy INR do wykonania w warunkach domowych pozwalają w łatwy i szybki sposób monitorować terapię antykoagulantami takimi jak acenokumarol i warfaryna, co pozwala kontrolować prawidłowy zakres terapeutyczny dla pacjenta.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij