Zespół Cotarda – objawy i leczenie „zespołu chodzącego trupa”
Krzysztof Słomiak

Zespół Cotarda – objawy i leczenie „zespołu chodzącego trupa”

Zespół Cotarda, potocznie zwany „syndromem chodzącego trupa”, jest niezwykle rzadkim zaburzeniem psychicznym, które może towarzyszyć ciężkiej depresji, schizofrenii czy innym chorobom psychotycznym. Istotą tego schorzenia są urojenia nihilistyczne — chory przekonany jest, że nie żyje i że jego ciało ulega rozkładowi, a także urojenia negacyjne — pacjent wyrzeka się swojego istnienia. 

Nazwa schorzenia pochodzi od nazwiska francuskiego neurologa — Jules’a Cotarda, który jako pierwszy opisał to zaburzenie w XIX wieku. W swojej publikacji przedstawił przypadek pacjentki – 43–letniej kobiety, która twierdziła, że nie ma „ani mózgu, ani nerwów, ani klatki piersiowej, ani wnętrzności, tylko skórę i kości”.

Przyczyny zespołu Cotarda

Etiologia zaburzenia nie jest do końca poznana. Przypuszcza się, że może być ono skutkiem uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego przez choroby naczyniowe (udar mózgu, krwiak), stwardnienie rozsiane czy guz. Naukowcy wskazują na możliwość występowania zespołu Cotarda jako wynik zaniku jąder podstawnych w mózgu, które pełnią funkcje związane z procesami poznawczymi (pamięć, myślenie), zmian w płatach ciemieniowych, zatrucia metabolicznego, bądź zaburzeń metabolicznych. Uważa się także, że może on występować wtórnie do innych schorzeń psychicznych, takich jak depresja z objawami psychotycznymi, schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężkie upośledzenie umysłowe czy AIDS. Zespół Cotarda może towarzyszyć także zespołowi Capgrasa (chory jest przekonany, że bliskie mu osoby zostały zamienione na identycznie wyglądające, lecz obce osoby).

Zespół ten może również wystąpić jako efekt uboczny terapii acyklowirem, amantadyną lub kortykosteroidami. Obniżony poziom sodu w surowicy krwi wynikający z odwodnienia także może przyczynić się do wystąpienia zespołu Cotarda. 

Objawy "syndromu chodzącego trupa"

Do charakterystycznych objawów zespołu Cotarda należą urojenia nihilistyczne i halucynacje. Pacjent nie ma poczucia własnej tożsamości, jest przeświadczony o rozpadzie swojego ciała i zaniku narządów wewnętrznych.

Chory uważa, że nie posiada mózgu i innych narządów, nie czuje bicia swojego serca. Zaniedbuje potrzeby fizjologiczne, bo uważa je za nieistotne — może się nie myć i nie jeść. Głód i wycieńczenie nierzadko doprowadzają do prawdziwej śmierci chorego. Częstym objawem tego zespołu jest znaczne obniżenie nastroju oraz anhedonia — niemożność odczuwania przyjemności. Towarzyszy mu także niepokój, lęk, pobudzenie lub zahamowanie psychoruchowe.

W przebiegu tego schorzenia często dochodzi do prób samobójczych lub samookaleczenia — chory wierzy, że nie będzie to miało konsekwencji, skoro jest już martwy. Innym charakterystycznym objawem jest obniżony próg bólowy, co sprzyja zachowaniom autoagresywnym. W zespole Cotarda chory zastanawia się, co jest przyczyną tego, że zmarł, lecz nadal znajduje się wśród żywych. Może dojść do wniosku, że jest to kara za popełnione za życia grzechy.

Leczenie zespołu Cotarda

Aby prawidłowo leczyć zespół Cotarda, konieczne jest jego prawidłowe rozpoznanie. W przypadku tego schorzenia często bywa to trudne ze względu na podobieństwo objawów występujących w ciężkiej depresji czy schizofrenii. Ponadto brak na tę chwilę ściśle sprecyzowanych kryteriów diagnostycznych. Szybkie rozpoznanie jest bardzo ważne ze względu na ryzyko zachowań autoagresywnych. 

Leczenie zespołu Cotarda obejmuje farmakoterapię. Jej podstawą są leki przeciwpsychotyczne, a także przeciwdepresyjne i stabilizujące nastrój. Istotna jest systematyczność w ich stosowaniu. Chory powinien również pozostawać pod stałą opieką psychiatry. W ciężkich przypadkach, przy nasilonych urojeniach i depresji psychotycznej z tendencjami samobójczymi, stosuje się elektrowstrząsy, które mogą okazać się skuteczne. Jeśli za zespół Cotarda odpowiada inne schorzenie, należy zastosować leczenie przyczynowe choroby podstawowej. 

Jeśli zauważymy u swoich bliskich powyższe objawy, które są co prawda niezwykle rzadkie, jednak mogą wystąpić, należy niezwłocznie skierować chorego na odpowiednie leczenie specjalistyczne.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Guzki śpiewacze (krzykaczy) – czym są guzki na strunach głosowych?

    Guzki na strunach głosowych to przypadłość, która dotyka osób pracujących głosem: nauczycieli, trenerów czy śpiewaków. Mogą też pojawić się u dzieci. Guzki krzykaczy (głosowe, śpiewacze) objawiają się zmianą głosu, chrypką oraz bólem gardła lub szyi. Na czym polega leczenie guzków na strunach głosowych? W jaki sposób można zapobiegać ich powstawaniu?

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Warianty SARS-CoV-2 – które z nich są największym zagrożeniem?

    Istnieje wiele zidentyfikowanych podtypów koronawirusa SARS-CoV-2. Które warianty stanowią największe potencjalne zagrożenie dla naszego zdrowia? Czym są tzw. warianty zainteresowania (VOI) i warianty budzące obawy (VOC)?

  • Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

    Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

  • Czym jest atropina? Czy pomaga na nadpotliwość?

    Powszechnie kojarzona z rozszerzaniem źrenic w gabinecie okulistycznym – atropina, to tak naprawdę bardzo silna substancja, która ma wielokierunkowe działanie, które stymuluje pracę całego organizmu, wypływając m.in. na przyspieszenie akcji serca, działając przeciwwymiotnie, hamując wydzielanie potu i łez. Jakie nie są przeciwwskazania do stosowania atropiny i czy pomaga na nadmierne pocenie się? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Efekt placebo – na czym polega? Czy placebo może być skuteczne?

    Efekt placebo występuje, gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego pacjenta, pomimo że osoba ta nie jest poddawana aktywnemu leczeniu. Naukowcy nie rozumieją jeszcze dokładnie, jak i dlaczego ten efekt występuje. Na ten temat powstało kilka teorii. Według najnowszych naukowych doniesień efekt placebo może pomóc skutecznie redukować dolegliwości bólowe, które towarzyszą wielu schorzeniom. Trwają prace, które mają na celu dokładniejsze poznanie mechanizmów wywołujących to zjawisko.

  • Nocebo – co to jest? Dlaczego efekt nocebo jest wyzwaniem dla klinicystów?

    Negatywne nastawienie pacjenta do stosowanej terapii może zaowocować efektem nocebo. Badania naukowe potwierdziły, że może on mieć realny wpływ na wyniki badań oraz proces leczenia pacjenta. Jak może objawiać się efekt nocebo? W jaki sposób można zminimalizować skutki tego zjawiska?

  • Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia

    Zderzenie aut lub nagłe hamowanie pojazdu powodują niekontrolowane odgięcie głowy w tył, po którym następuje gwałtowne kompensacyjne zgięcie jej w przód – ruch ten przypomina uderzenie biczem, stąd inna nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. Może dojść wówczas do naderwania mięśni, naderwania więzadeł, uszkodzenia krążka międzykręgowego, nerwów czy ścięgien. Objawy, które się wówczas pojawiają to silny ból szyi, ograniczenie ruchomości, drętwienie kończyn górnych, ból głowy, barku, pleców.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij