Zespół Cotarda – objawy i leczenie „zespołu chodzącego trupa”
Krzysztof Słomiak

Zespół Cotarda – objawy i leczenie „zespołu chodzącego trupa”

Zespół Cotarda, potocznie zwany „syndromem chodzącego trupa”, jest niezwykle rzadkim zaburzeniem psychicznym, które może towarzyszyć ciężkiej depresji, schizofrenii czy innym chorobom psychotycznym. Istotą tego schorzenia są urojenia nihilistyczne — chory przekonany jest, że nie żyje i że jego ciało ulega rozkładowi, a także urojenia negacyjne — pacjent wyrzeka się swojego istnienia. 

Nazwa schorzenia pochodzi od nazwiska francuskiego neurologa — Jules’a Cotarda, który jako pierwszy opisał to zaburzenie w XIX wieku. W swojej publikacji przedstawił przypadek pacjentki – 43–letniej kobiety, która twierdziła, że nie ma „ani mózgu, ani nerwów, ani klatki piersiowej, ani wnętrzności, tylko skórę i kości”.

Przyczyny zespołu Cotarda

Etiologia zaburzenia nie jest do końca poznana. Przypuszcza się, że może być ono skutkiem uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego przez choroby naczyniowe (udar mózgu, krwiak), stwardnienie rozsiane czy guz. Naukowcy wskazują na możliwość występowania zespołu Cotarda jako wynik zaniku jąder podstawnych w mózgu, które pełnią funkcje związane z procesami poznawczymi (pamięć, myślenie), zmian w płatach ciemieniowych, zatrucia metabolicznego, bądź zaburzeń metabolicznych. Uważa się także, że może on występować wtórnie do innych schorzeń psychicznych, takich jak depresja z objawami psychotycznymi, schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężkie upośledzenie umysłowe czy AIDS. Zespół Cotarda może towarzyszyć także zespołowi Capgrasa (chory jest przekonany, że bliskie mu osoby zostały zamienione na identycznie wyglądające, lecz obce osoby).

Zespół ten może również wystąpić jako efekt uboczny terapii acyklowirem, amantadyną lub kortykosteroidami. Obniżony poziom sodu w surowicy krwi wynikający z odwodnienia także może przyczynić się do wystąpienia zespołu Cotarda. 

Objawy "syndromu chodzącego trupa"

Do charakterystycznych objawów zespołu Cotarda należą urojenia nihilistyczne i halucynacje. Pacjent nie ma poczucia własnej tożsamości, jest przeświadczony o rozpadzie swojego ciała i zaniku narządów wewnętrznych.

Chory uważa, że nie posiada mózgu i innych narządów, nie czuje bicia swojego serca. Zaniedbuje potrzeby fizjologiczne, bo uważa je za nieistotne — może się nie myć i nie jeść. Głód i wycieńczenie nierzadko doprowadzają do prawdziwej śmierci chorego. Częstym objawem tego zespołu jest znaczne obniżenie nastroju oraz anhedonia — niemożność odczuwania przyjemności. Towarzyszy mu także niepokój, lęk, pobudzenie lub zahamowanie psychoruchowe.

W przebiegu tego schorzenia często dochodzi do prób samobójczych lub samookaleczenia — chory wierzy, że nie będzie to miało konsekwencji, skoro jest już martwy. Innym charakterystycznym objawem jest obniżony próg bólowy, co sprzyja zachowaniom autoagresywnym. W zespole Cotarda chory zastanawia się, co jest przyczyną tego, że zmarł, lecz nadal znajduje się wśród żywych. Może dojść do wniosku, że jest to kara za popełnione za życia grzechy.

Polecane dla Ciebie

Leczenie zespołu Cotarda

Aby prawidłowo leczyć zespół Cotarda, konieczne jest jego prawidłowe rozpoznanie. W przypadku tego schorzenia często bywa to trudne ze względu na podobieństwo objawów występujących w ciężkiej depresji czy schizofrenii. Ponadto brak na tę chwilę ściśle sprecyzowanych kryteriów diagnostycznych. Szybkie rozpoznanie jest bardzo ważne ze względu na ryzyko zachowań autoagresywnych. 

Leczenie zespołu Cotarda obejmuje farmakoterapię. Jej podstawą są leki przeciwpsychotyczne, a także przeciwdepresyjne i stabilizujące nastrój. Istotna jest systematyczność w ich stosowaniu. Chory powinien również pozostawać pod stałą opieką psychiatry. W ciężkich przypadkach, przy nasilonych urojeniach i depresji psychotycznej z tendencjami samobójczymi, stosuje się elektrowstrząsy, które mogą okazać się skuteczne. Jeśli za zespół Cotarda odpowiada inne schorzenie, należy zastosować leczenie przyczynowe choroby podstawowej. 

Jeśli zauważymy u swoich bliskich powyższe objawy, które są co prawda niezwykle rzadkie, jednak mogą wystąpić, należy niezwłocznie skierować chorego na odpowiednie leczenie specjalistyczne.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie na skutek wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, tak zażywanie go na „ własną rękę" może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Chlorheksydyna – w czym wystepuje? Leki z nią w składzie

    Chlorheksydyna to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki. Warto wiedzieć w jakich produktach występuje oraz jakie są przeciwwskazania do jego użycia. 

  • Jak działa mentol? W jakich produktach można go znaleźć?

    Mentol, który kojarzymy ze świeżym zapachem i odświeżającym smakiem, wykazuje wiele właściwości leczniczych. Z tego względu znajdziemy go nie tylko w kosmetykach czy popularnych produktach spożywczych, ale także i farmaceutykach. Jakie zatem dokładnie działanie wykazuje mentol? Czy może być szkodliwy? Kto powinien ograniczyć jego stosowanie?

  • Co stosować na oparzenia?

    Niewielkie i stosunkowo niegroźne oparzenia objawiają się zaczerwienioną skórą, bólem, obrzękiem lub pęcherzami. Możemy je samodzielnie wyleczyć przy zastosowaniu odpowiednich środków. Jakie zatem preparaty na oparzenia warto mieć w domowej apteczce? Podpowiadamy.

  • Jodek potasu – działanie, dawkowanie, profilaktyka. Kiedy i dlaczego należy go użyć?

    Określoną dla danej grupy wiekowej ilość jodku potasu należy przyjąć w jednorazowej dawce dobowej, która umożliwi wysycenie tarczycy i jej ochronę przed radioaktywnym jodem.  Przyjęcie odpowiedniej ilości jodku potasu chroni przed narażeniem popromiennym przez maksymalnie 24 godziny od przyjęcia dawki wysycającej. Czy profilaktyczne zażywanie jodku potasu jest wskazane i bezpieczne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij