Uważaj na cholestazę w ciąży! Co ona oznacza i dlaczego jest niebezpieczna?
Magdalena Sochacka

Uważaj na cholestazę w ciąży! Co ona oznacza i dlaczego jest niebezpieczna?

Świąd skóry to bardzo powszechny objaw. Zazwyczaj nie budzi on szczególnego niepokoju. Sytuacja zmienia się nieco w przypadku kobiet spodziewających się dziecka. Bo świąd może oznaczać cholestazę. Co to takiego i czy jest się czego bać?

Na czym polega cholestaza ciążowa?

Cholestaza ciężarnych to choroba, która obejmuje drogi żółciowe i wątrobę. Jej etiologia nie jest do końca poznana. Uznaje się, że występuje na skutek nadwrażliwości na hormony, które u kobiet spodziewających się dziecka wytwarzane są w zwiększonej ilości (estrogeny, progesteron). Z uwagi na to, że osiągają one największe stężenie około 30. tygodnia ciąży, objawy choroby pojawiają się najczęściej właśnie w tym okresie i zazwyczaj samoistnie ustępują po porodzie.

Statystycznie około 25 proc. przyszłych matek skarży się na uporczywe swędzenie skóry, w szczególności w trzecim trymestrze. Jednak nie każdy świąd oznacza cholestazę. Najwięcej przypadków choroby obserwowano dotychczas w Chile i Boliwii (5-15% ciężarnych). W państwach skandynawskich i nadbałtyckich (w tym w Polsce) cierpi na nią do 4% ciężarnych, natomiast w innych krajach Europy i Ameryki Północnej częstość występowania jest mniejsza niż 1% kobiet w ciąży.

Jakie są objawy cholestazy w ciąży?

Najbardziej charakterystycznym symptomem mogącym nasuwać podejrzenie cholestazy ciężarnych jest świąd skóry. Ma on charakter rozlany i najczęściej obejmuje wewnętrzne powierzchnie dłoni oraz podeszwy stóp. Nasila się zazwyczaj w nocy. W trakcie choroby mogą również pojawić się żółtaczka (zazwyczaj jakiś czas po ustąpieniu świądu) i hepatomegalia (powiększenie wątroby). Niepokój u pacjentek powinno też wzbudzić wystąpienie jasnych stolców oraz ciemnego zabarwienia moczu. Choroba ta dość często występuje rodzinnie.

Powiązane produkty

Cholestaza ciężarnych – jak lekarz stawia diagnozę?

Przed postawieniem ostatecznego rozpoznania należy przede wszystkim wykluczyć inne możliwe przyczyny świądu. Skórę powinno się dokładnie obejrzeć, różnicując zmiany wywołane nasilonym drapaniem związanym z cholestazą ciężarnych z innymi częstymi chorobami skóry, takimi jak reakcje alergiczne czy pojawiające się w czasie ciąży rozstępy.

W praktyce klinicznej najważniejszym parametrem potrzebnym do rozpoznania cholestazy ciężarnych jest podwyższone stężenie kwasów żółciowych. Ponadto przydatne może okazać się oznaczenie aktywności enzymów wątrobowych (AST, ALT, GGTP), a także stężenia bilirubiny. Warto jednak pamiętać, że wiele innych chorób może spowodować wzrost tych parametrów.

Przed ustaleniem rozpoznania powinno się przeprowadzić badania przesiewowe w kierunku wirusowych zapaleń wątroby typu A, B i C, zakażenia wirusem Ebsteina-Barr (EBV) oraz wirusem cytomegalii (CMV), a także badania przesiewowe w kierunku autoimmunologicznych chorób wątroby: przewlekłego aktywnego zapalenia wątroby i pierwotnej marskości żółciowej.

Cholestaza ciężarnych – jakie leczenie jest bezpieczne?

Dotychczas nie udowodniono, by podjęcie jakiegokolwiek leczenia zmniejszało nasilenie dolegliwości u matki lub poprawiało rokowanie dla noworodków. W związku z tym rozpoczęcie terapii w każdym przypadku powinno być szczegółowo omówione z lekarzem. Ulgę mogą przynieść łagodne środki nawilżające. Warto wybierać te o naturalnym składzie, z jak najmniejszą ilością szkodliwych bądź drażniących dodatków.

Do podawanych ogólnoustrojowo leków łagodzących świąd należy kwas ursodeoksycholowy. Cholestyramina nie jest zalecana. Nie stanowiła ona przedmiotu badań klinicznych z randomizacją. Jest to źle tolerowany lek chelatujący kwasy żółciowe. Należy podkreślić, że jej stosowanie może pogłębiać niedobór witaminy K (związany z ryzykiem krwotoków śródczaszkowych u płodu). Leki przeciwhistaminowe, takie jak chlorfeniramina, mogą u niektórych kobiet wywołać zmniejszenie dolegliwości w nocy. Nie udowodniono, by skuteczne było stosowanie węgla aktywowanego czy gumy guar.

Jakie jest ryzyko zgonu wewnątrzmacicznego w przypadku cholestazy ciężarnych?

Ryzyko wewnątrzmacicznego obumarcia płodu stanowi główny przedmiot obaw zarówno przyszłych mam, jak i opiekujących się nimi lekarzy. Najistotniejszą informacją jest to, że częstość zgonów wewnątrzmacicznych u kobiet chorych na cholestazę ciężarnych nie odbiega obecnie od częstości charakterystycznej dla populacji ogólnej. Ryzyko urodzenia martwego płodu w przypadku "nieleczonej" cholestazy ciężarnych nie zostało jednak określone. Udowodniono natomiast, że najistotniejsze jest oznaczanie stężenia kwasów żółciowych. To one dostają się przez łożysko i według wielu badań to właśnie one są odpowiedzialne za możliwe powikłania, takie jak poród przedwczesny, przedwczesne oddanie smółki, zaburzenia wchłaniania witaminy K i krwotoki – zarówno ze strony mamy jaki noworodka.

Czy kobiety cierpiące na cholestazę ciężarnych powinny urodzić przed terminem porodu?

Obecnie brakuje jeszcze danych jednoznacznie potwierdzających, że dotrwanie do terminu porodu jest w pełni bezpieczne. Dlatego obecnie ciąże z rozpoznaną cholestazą kończy się już po skończonym 37. tygodniu. Warto jednak pamiętać, że dolegliwość ta nie jest wskazaniem do cesarskiego cięcia.

I tu jedna jedyna pocieszająca informacja o cholestazie – nie wiadomo dlaczego, ale poród naturalny u kobiet z cholestazą, nawet jeżeli jest indukowany, zazwyczaj trwa krócej i jest mniej bolesny.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak sprawdzić czy jesteś w ciąży? Objawy i metody diagnozowania ciąży

    Jeżeli u kobiety miesiączkującej dotychczas w miarę regularnie występuje objaw braku miesiączki, kobieta skarży się na częste oddawanie moczu, na mdłości i obrzmiałe piersi, wówczas można z dużą dozą pewności podejrzewać, że jest w ciąży.

  • Jakie są zagrożenia związane z późną ciążą? Jakie badania wykonać?

    W dzisiejszych czasach wiele osób decyduje się na potomstwo później, niż miało to miejsce jeszcze kilkanaście lat temu. Choć niesie to za sobą wiele korzyści, warto poznać również potencjalne zagrożenia takiej ciąży. Kiedy mówimy o późnej ciąży oraz jakie badania należy wykonać w trakcie jej trwania?

  • Badanie KTG płodu - na czym polega i kiedy się je wykonuje?

    Badanie KTG, znane również jako kardiotokografia, to nieinwazyjne badanie, które pozwala na monitorowanie czynności serca płodu oraz skurczów mięśnia macicy. Jest to podstawowe badanie wykonywane najczęściej w okresie okołoporodowym, które dostarcza cennych informacji na temat stanu zdrowia dziecka i przebiegu porodu. Na czym polega KTG? Jak je interpretować?

  • Badania prenatalne – kiedy je wykonać? Jak wyglądają i ile kosztują?

    Badania prenatalne są coraz częściej wykorzystywane w trakcie ciąży i stanowią nieoceniony wkład w opiekę nad kobietą ciężarną. Dzięki ich wykonaniu lekarze są w stanie z dużym prawdopodobieństwem określić dobrostan płodu oraz wykluczyć bądź potwierdzić potencjalne nieprawidłowości w jego rozwoju. Czym są badania prenatalne oraz jaki jest koszt ich wykonania?

  • Jak sobie radzić z alergią w ciąży?

    Co piąta kobieta w ciąży cierpi na alergię, zwłaszcza na alergiczny nieżyt nosa i astmę alergiczną. W czasie ciąży może pojawić się także alergiczne zapalenie spojówek, ostra pokrzywka, alergia pokarmowa, alergia na leki, a nawet anafilaksja. Jak zatem radzić sobie z alergią w ciąży? Jakie leki można stosować na alergię w ciąży? Czy w ciąży można robić testy alergiczne? I czy alergia w ciąży szkodzi dziecku?

  • Krew pępowinowa – znaczenie, przechowywanie

    Poród to wyjątkowy moment w życiu kobiety. To również jedyna okazja do zabezpieczenia unikalnych komórek macierzystych z krwi pępowinowej. Ich wykorzystanie jest możliwe w leczeniu ponad osiemdziesięciu schorzeń onkologicznych i hematologicznych.

  • Czy kobieta w ciąży może przyjmować symetykon? Jak działają leki na nadmierne gazy?

    Wzdęcia to powszechny i uciążliwy problem dotykający wiele kobiet w ciąży. Często zupełnie niepotrzebnie uznawany za wstydliwy i pomijany w rozmowie z lekarzem, co utrudnia znalezienie skutecznych rozwiązań i zmniejszenie dyskomfortu u przyszłej mamy. Tymczasem istnieją dobre i bezpieczne sposoby, by złagodzić nieprzyjemne dolegliwości. Co może zastosować kobieta oczekująca dziecka i dlaczego w ciąży pojawiają się wzdęcia?

  • Blizny po cesarskim cięciu. Pielęgnacja i sposoby na blizny po cesarce

    W ciągu ostatnich 10 lat odnotowano ponad dwukrotny wzrost odsetka porodów zakończonych cesarskim cięciem. W naszym kraju wynosi on aż 42,2%. Jest to jeden z najwyższych wyników w Europie. Jest to też najczęściej wykonywana operacja położnicza, a dane przedstawiają ciągłą tendencję wzrostową. Przez wzgląd na powszechność tego rodzaju porodu warto rozpowszechniać wiedzę na temat konsekwencji, jakie za sobą niesie. Jedną z nich jest oczywiście rana pooperacyjna i ryzyko powstania zrostów. Prawidłowa pielęgnacja blizny po cesarce może zmniejszyć jej widoczność w późniejszym czasie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij