Uważaj na cholestazę w ciąży! Co ona oznacza i dlaczego jest niebezpieczna?
Magdalena Sochacka

Uważaj na cholestazę w ciąży! Co ona oznacza i dlaczego jest niebezpieczna?

Świąd skóry to bardzo powszechny objaw. Zazwyczaj nie budzi on szczególnego niepokoju. Sytuacja zmienia się nieco w przypadku kobiet spodziewających się dziecka. Bo świąd może oznaczać cholestazę. Co to takiego i czy jest się czego bać?

Na czym polega cholestaza ciążowa?

Cholestaza ciężarnych to choroba, która obejmuje drogi żółciowe i wątrobę. Jej etiologia nie jest do końca poznana. Uznaje się, że występuje na skutek nadwrażliwości na hormony, które u kobiet spodziewających się dziecka wytwarzane są w zwiększonej ilości (estrogeny, progesteron). Z uwagi na to, że osiągają one największe stężenie około 30. tygodnia ciąży, objawy choroby pojawiają się najczęściej właśnie w tym okresie i zazwyczaj samoistnie ustępują po porodzie.

Statystycznie około 25 proc. przyszłych matek skarży się na uporczywe swędzenie skóry, w szczególności w trzecim trymestrze. Jednak nie każdy świąd oznacza cholestazę. Najwięcej przypadków choroby obserwowano dotychczas w Chile i Boliwii (5-15% ciężarnych). W państwach skandynawskich i nadbałtyckich (w tym w Polsce) cierpi na nią do 4% ciężarnych, natomiast w innych krajach Europy i Ameryki Północnej częstość występowania jest mniejsza niż 1% kobiet w ciąży.

Jakie są objawy cholestazy w ciąży?

Najbardziej charakterystycznym symptomem mogącym nasuwać podejrzenie cholestazy ciężarnych jest świąd skóry. Ma on charakter rozlany i najczęściej obejmuje wewnętrzne powierzchnie dłoni oraz podeszwy stóp. Nasila się zazwyczaj w nocy. W trakcie choroby mogą również pojawić się żółtaczka (zazwyczaj jakiś czas po ustąpieniu świądu) i hepatomegalia (powiększenie wątroby). Niepokój u pacjentek powinno też wzbudzić wystąpienie jasnych stolców oraz ciemnego zabarwienia moczu. Choroba ta dość często występuje rodzinnie.

Powiązane produkty

Cholestaza ciężarnych – jak lekarz stawia diagnozę?

Przed postawieniem ostatecznego rozpoznania należy przede wszystkim wykluczyć inne możliwe przyczyny świądu. Skórę powinno się dokładnie obejrzeć, różnicując zmiany wywołane nasilonym drapaniem związanym z cholestazą ciężarnych z innymi częstymi chorobami skóry, takimi jak reakcje alergiczne czy pojawiające się w czasie ciąży rozstępy.

W praktyce klinicznej najważniejszym parametrem potrzebnym do rozpoznania cholestazy ciężarnych jest podwyższone stężenie kwasów żółciowych. Ponadto przydatne może okazać się oznaczenie aktywności enzymów wątrobowych (AST, ALT, GGTP), a także stężenia bilirubiny. Warto jednak pamiętać, że wiele innych chorób może spowodować wzrost tych parametrów.

Przed ustaleniem rozpoznania powinno się przeprowadzić badania przesiewowe w kierunku wirusowych zapaleń wątroby typu A, B i C, zakażenia wirusem Ebsteina-Barr (EBV) oraz wirusem cytomegalii (CMV), a także badania przesiewowe w kierunku autoimmunologicznych chorób wątroby: przewlekłego aktywnego zapalenia wątroby i pierwotnej marskości żółciowej.

Cholestaza ciężarnych – jakie leczenie jest bezpieczne?

Dotychczas nie udowodniono, by podjęcie jakiegokolwiek leczenia zmniejszało nasilenie dolegliwości u matki lub poprawiało rokowanie dla noworodków. W związku z tym rozpoczęcie terapii w każdym przypadku powinno być szczegółowo omówione z lekarzem. Ulgę mogą przynieść łagodne środki nawilżające. Warto wybierać te o naturalnym składzie, z jak najmniejszą ilością szkodliwych bądź drażniących dodatków.

Do podawanych ogólnoustrojowo leków łagodzących świąd należy kwas ursodeoksycholowy. Cholestyramina nie jest zalecana. Nie stanowiła ona przedmiotu badań klinicznych z randomizacją. Jest to źle tolerowany lek chelatujący kwasy żółciowe. Należy podkreślić, że jej stosowanie może pogłębiać niedobór witaminy K (związany z ryzykiem krwotoków śródczaszkowych u płodu). Leki przeciwhistaminowe, takie jak chlorfeniramina, mogą u niektórych kobiet wywołać zmniejszenie dolegliwości w nocy. Nie udowodniono, by skuteczne było stosowanie węgla aktywowanego czy gumy guar.

Jakie jest ryzyko zgonu wewnątrzmacicznego w przypadku cholestazy ciężarnych?

Ryzyko wewnątrzmacicznego obumarcia płodu stanowi główny przedmiot obaw zarówno przyszłych mam, jak i opiekujących się nimi lekarzy. Najistotniejszą informacją jest to, że częstość zgonów wewnątrzmacicznych u kobiet chorych na cholestazę ciężarnych nie odbiega obecnie od częstości charakterystycznej dla populacji ogólnej. Ryzyko urodzenia martwego płodu w przypadku "nieleczonej" cholestazy ciężarnych nie zostało jednak określone. Udowodniono natomiast, że najistotniejsze jest oznaczanie stężenia kwasów żółciowych. To one dostają się przez łożysko i według wielu badań to właśnie one są odpowiedzialne za możliwe powikłania, takie jak poród przedwczesny, przedwczesne oddanie smółki, zaburzenia wchłaniania witaminy K i krwotoki – zarówno ze strony mamy jaki noworodka.

Czy kobiety cierpiące na cholestazę ciężarnych powinny urodzić przed terminem porodu?

Obecnie brakuje jeszcze danych jednoznacznie potwierdzających, że dotrwanie do terminu porodu jest w pełni bezpieczne. Dlatego obecnie ciąże z rozpoznaną cholestazą kończy się już po skończonym 37. tygodniu. Warto jednak pamiętać, że dolegliwość ta nie jest wskazaniem do cesarskiego cięcia.

I tu jedna jedyna pocieszająca informacja o cholestazie – nie wiadomo dlaczego, ale poród naturalny u kobiet z cholestazą, nawet jeżeli jest indukowany, zazwyczaj trwa krócej i jest mniej bolesny.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kiedy zrobić test ciążowy, jaki wybrać i jak go wykonać?

    Po jakim czasie od zapłodnienia test może wykryć ciążę? Najbardziej wiarygodny wynik uzyskasz, wykonując test w dniu spodziewanej miesiączki. Możesz też zrobić go wcześniej, ale pamiętaj, że im wcześniej go wykonasz, tym większe ryzyko fałszywie negatywnego wyniku. i Sprawdź, co jeszcze można zrobić, aby potwierdzić ciążę

  • Badanie KTG płodu - na czym polega i kiedy się je wykonuje?

    Badanie KTG, znane również jako kardiotokografia, to nieinwazyjne badanie, które pozwala na monitorowanie czynności serca płodu oraz skurczów mięśnia macicy. Jest to podstawowe badanie wykonywane najczęściej w okresie okołoporodowym, które dostarcza cennych informacji na temat stanu zdrowia dziecka i przebiegu porodu. Na czym polega KTG? Jak je interpretować?

  • Badania prenatalne – kiedy je wykonać? Jak wyglądają i ile kosztują?

    Badania prenatalne są coraz częściej wykorzystywane w trakcie ciąży i stanowią nieoceniony wkład w opiekę nad kobietą ciężarną. Dzięki ich wykonaniu lekarze są w stanie z dużym prawdopodobieństwem określić dobrostan płodu oraz wykluczyć bądź potwierdzić potencjalne nieprawidłowości w jego rozwoju. Czym są badania prenatalne oraz jaki jest koszt ich wykonania?

  • Czy kobieta w ciąży może przyjmować symetykon? Jak działają leki na nadmierne gazy?

    Wzdęcia to powszechny i uciążliwy problem dotykający wiele kobiet w ciąży. Często zupełnie niepotrzebnie uznawany za wstydliwy i pomijany w rozmowie z lekarzem, co utrudnia znalezienie skutecznych rozwiązań i zmniejszenie dyskomfortu u przyszłej mamy. Tymczasem istnieją dobre i bezpieczne sposoby, by złagodzić nieprzyjemne dolegliwości. Co może zastosować kobieta oczekująca dziecka i dlaczego w ciąży pojawiają się wzdęcia?

  • Blizny po cesarskim cięciu. Pielęgnacja i sposoby na blizny po cesarce

    W ciągu ostatnich 10 lat odnotowano ponad dwukrotny wzrost odsetka porodów zakończonych cesarskim cięciem. W naszym kraju wynosi on aż 42,2%. Jest to jeden z najwyższych wyników w Europie. Jest to też najczęściej wykonywana operacja położnicza, a dane przedstawiają ciągłą tendencję wzrostową. Przez wzgląd na powszechność tego rodzaju porodu warto rozpowszechniać wiedzę na temat konsekwencji, jakie za sobą niesie. Jedną z nich jest oczywiście rana pooperacyjna i ryzyko powstania zrostów. Prawidłowa pielęgnacja blizny po cesarce może zmniejszyć jej widoczność w późniejszym czasie.

  • Stymulacja hormonalna jajników. Zasady, protokół przed in vitro

    Stymulacja hormonalna jajników to ważny element w procesie zapłodnienia in vitro. Jest procedurą, która może pomóc wielu kobietom zmagającym się z problemami z owulacją w zrealizowaniu marzenia o macierzyństwie. Ale co to dokładnie oznacza i jak przebiega ten proces? 

  • Suplementy diety i witaminy wspomagające płodność  mężczyzn i kobiet

    Sposób odżywiania w znaczącym stopniu warunkuje płodność kobiet i mężczyzn w okresie reprodukcyjnym. Niekiedy jednak nawet właściwa dieta nie jest w stanie dostarczyć wszystkich niezbędnych składników. Wówczas pomocna okazuje się suplementacja. W przypadku kobiet zwykle rekomendowanymi podstawowymi składnikami, które warto włączyć do przyjmowania przed zajściem w ciąże są: kwas foliowy i witaminy z grupy B, witamina D3, kwas EPA, antyoksydanty, a w przypadku stwierdzonych niedoborów również żelazo. Mężczyznom zaleca się przyjmowanie antyoksydantów, witaminy D3, kwasu EPA omega-3, a także w przypadku zdiagnozowania obniżonego poziomu: magnezu, cynku i selenu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij