Jak stwierdzić i jak leczyć anemię w ciąży?
Ewelina Drelich

Jak stwierdzić i jak leczyć anemię w ciąży?

Ciąża to okres, kiedy w ciele kobiety zachodzi wiele zmian, za którymi nie zawsze nadążamy. Konsekwencją zmian zachodzących w układzie krwionośnym jest niekiedy anemia w ciąży – stężenie hemoglobiny i całkowita masa czerwonych krwinek spadają do poziomu uniemożliwiającego właściwe utlenianie tkanek. Co wtedy zrobić?

Anemia w ciąży jest częstym problemem. Szacuje się, że dotyczy około połowy kobiet w wieku rozrodczym. W trakcie ciąży dochodzi do zmian fizjologicznych, które sprzyjają rozwojowi niedokrwistości: następuje wzrost osocza o 40-60 procent i masy erytrocytów o 20 procent. W efekcie dochodzi do obniżenia stężenia hemoglobiny oraz liczby czerwonych krwinek. Jeśli dołączymy do tego deficyt mikro- i makroelementów niezbędnych do tworzenia krwi, istnieje duże ryzyko rozwoju anemii w ciąży.

Anemia w ciąży – przyczyny

Niedokrwistość w ciąży może mieć wiele przyczyn. Najczęściej odnotowywaną przyczyną anemii w ciąży jest niedobór żelaza oraz kwasu foliowego, rzadziej witaminy B12. Spadek poziomu żelaza, hemoglobiny oraz ilości krwinek czerwonych jest jednoznaczny z obniżeniem zdolności wiązania tlenu i zaopatrywania w niego tkanek – zarówno kobiety ciężarnej, jak i płodu. Ciąża to okres, kiedy zapotrzebowanie na żelazo się zwiększa, co związane jest ze wzrostem macicy ciężarnej, rozwojem płodu, zwiększeniem objętości krwi krążącej. Aby zapewnić prawidłowość przebiegu nowotworzenia cząsteczki hemoglobiny, konieczne jest dostarczenie organizmowi ok. 25 mg żelaza dziennie. Nawet jeśli kobieta w chwili zajścia w ciążę miała prawidłowy poziom żelaza we krwi, to na skutek intensywnej erytropoezy, wzrostu objętości krwi krążącej i wzrostu objętości płynów krążących w przestrzeni międzykomórkowej następuje stopniowy spadek stężenia tego pierwiastka w surowicy. Przyczyną anemii w ciąży mogą być również wymioty i brak apetytu, zaburzenia w funkcjonowaniu układu pokarmowego, występowanie ciężkich stanów zapalnych, ostre lub przewlekłe krwawienia w czasie ciąży.

Diagnostyka anemii u ciężarnych

Diagnostyka anemii w ciąży odbywa się z zachowaniem tych samych zasad jak u innych osób, przy czym uwzględnia się czynniki fizjologiczne związane z ciążą.

Badaniem, na podstawie którego można stwierdzić rozwój anemii, jest morfologia krwi obwodowej. Badanie morfologii krwi u kobiet w ciąży powinno się odbywać w sposób regularny, najlepiej co cztery-sześć tygodni. Właściwa diagnoza opiera się na wynikach następujących badań: morfologia krwi, test obciążenia żelazem i ferrytyny. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje niedokrwistość w czasie ciąży jako stężenie hemoglobiny poniżej 11 g/dl (pierwszy i trzeci trymestr), poniżej 10,5 g/dl (drugi trymestr) oraz < 10,0 g/dL po porodzie. Objętość krwinek czerwonych we krwi (hematokryt) poniżej 33% również jest wskaźnikiem anemii.

Polecane dla Ciebie

Objawy anemii w ciąży

Anemia w ciąży jest niebezpieczna, ponieważ zwiększa ryzyko powikłań oraz śmiertelność u kobiet. Charakterystycznymi objawami anemii w ciąży są: osłabienie, niepokój, duszność, bezsenność, kołatanie serca. U kobiet z anemią obserwuje się również bladość skóry, słabe ukrwienie spojówek, nadmierne wypadanie włosów i łamliwość paznokci. Niedokrwistość w pierwszym trymestrze ciąży może utrudniać zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej w błonie śluzowej macicy oraz powodować powstanie wad rozwojowych u dziecka. W drugim trymestrze może to wpłynąć na wzrost dziecka, natomiast w trzecim trymestrze anemia może wywołać przedwczesny poród.

Anemia w ciąży – sposoby leczenia

Podstawą leczenia anemii w ciąży jest suplementacja żelazem. Zapotrzebowanie na ten pierwiastek w ciąży zależy od okresu jej rozwoju: 4 mg w pierwszym trymestrze, 7-8 mg w drugim trymestrze oraz 12-15 mg pod koniec ciąży. Kobieta w ciąży może uzupełniać niedobór żelaza na dwa sposoby: modyfikując w odpowiedni sposób swoją dietę i/lub przyjmując odpowiednie leki. Produkty spożywcze bogate w żelazo to mięso (wołowina, wieprzowina, jagnięcina, drób), ryby i owoce morza, warzywa (brokuły, kapusta włoska, zielony groszek, fasola), pieczywo pełnoziarniste oraz jaja. Niestety dostarczanie w diecie odpowiedniej ilości tego pierwiastka stanowi nie lada wyzwanie. Dlatego ginekolodzy zalecają regularne przyjmowanie leków.

Należy uważać na produkty spożywcze blokujące wchłanianie żelaza takiej jak kawa, herbata, napoje typu cola, produkty bogato błonnikowe. W celu zwiększenia przyswajalności żelaza z pokarmu lub produktów leczniczych należy je łączyć z witaminą C. Obecność tej witaminy potrafi zwiększyć wchłanianie żelaza nawet 3-krotnie.

Doustne preparaty żelaza mogą wywoływać nudności, wymioty, biegunkę lub zaparcie, dlatego lepiej tolerowane są preparaty o stopniowym uwalnianiu żelaza. Domięśniowe lub dożylne podawanie żelaza, które stosuje się w przypadku umiarkowanej anemii, ma przewagę nad drogą doustną, ponieważ szybciej widać efekty leczenia, ale jest związane z wystąpieniem odczynu anafilaktycznego natychmiastowego lub opóźnionego, zwłaszcza przy jednoczesnym przyjmowaniu doustnym.

W przypadku zdiagnozowanej niedokrwistości w ciąży z niedoboru kwasu foliowego, należy przyjmować go w postaci doustnej. Zalecana dzienna dawka to 0,4 mg.

Anemia w ciąży powstała na skutek niedoboru witaminy B12 zdarza się bardzo rzadko. Według Instytutu Żywności i Żywienia zalecane dzienne spożycie dla kobiet ciężarnych wynosi 2,6 µg na dobę.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Małogłowie (mikrocefalia) – przyczyny, rozpoznanie i rokowanie

    Mikrocefalia (inaczej małogłowie) to wada rozwojowa charakteryzująca się zmniejszonymi wymiarami czaszki, a co za tym idzie również zmniejszonymi rozmiarami mózgu. O mikrocefalii można mówić wówczas, kiedy obwód głowy nie przekracza wartości średniej dla płci i wieku w danej populacji.

  • Zatrucie ciążowe – przyczyny, objawy, leczenie. Jak rozpoznać gestozę?

    Zatrucie ciążowe inaczej określane jest mianem gestozy. To zespół objawów, który występuje w drugiej połowie ciąży i który manifestuje się poprzez nadciśnienie tętnicze, białkomocz czy obrzęki. Nie udało się dotychczas ustalić przyczyny rozwoju zatrucia ciążowego. Pod uwagę brane są predyspozycje genetyczne kobiety ciężarnej oraz zły stan odżywienia organizmu.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

  • Zespół HELLP – przyczyny, objawy, leczenie

    Zespół HELLP to liczne powikłania wielonarządowe, którą wiążą się z wysoką śmiertelnością, szczególnie w sytuacji, kiedy dysfunkcje te nie zostaną rozpoznane na odpowiednio wczesnym etapie.  Leczenie obejmuje normalizację wartości ciśnienia tętniczego, terapię przeciwzakrzepową, podawanie sterydoterapii i neuroprotekcję. Konieczne jest również stałe monitorowanie stanu matki i ocenę dobrostanu płodu. Czy zespołowi HELLP da się zapobiegać? Na co zwrócić uwagę, będąc w ciąży?

  • Jak spać w ciąży? Czy pozycja ma znaczenie?

    W czasie ciąży sen odgrywa szczególnie ważną rolę zarówno dla matki, jak i rozwijającego się dziecka. Wobec tego warto zadbać, aby pozycja przyjmowana podczas spoczynku była jak najbardziej odpowiednia i komfortowa. Poniżej opisano strategie oraz wskazówki dotyczące minimalizowania ewentualnego dyskomfortu związanego ze snem podczas ciąży.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij