Jak stwierdzić i jak leczyć anemię w ciąży?
Ewelina Drelich

Jak stwierdzić i jak leczyć anemię w ciąży?

Ciąża to okres, kiedy w ciele kobiety zachodzi wiele zmian, za którymi nie zawsze nadążamy. Konsekwencją zmian zachodzących w układzie krwionośnym jest niekiedy anemia w ciąży – stężenie hemoglobiny i całkowita masa czerwonych krwinek spadają do poziomu uniemożliwiającego właściwe utlenianie tkanek. Co wtedy zrobić?

Anemia w ciąży jest częstym problemem. Szacuje się, że dotyczy około połowy kobiet w wieku rozrodczym. W trakcie ciąży dochodzi do zmian fizjologicznych, które sprzyjają rozwojowi niedokrwistości: następuje wzrost osocza o 40-60 procent i masy erytrocytów o 20 procent. W efekcie dochodzi do obniżenia stężenia hemoglobiny oraz liczby czerwonych krwinek. Jeśli dołączymy do tego deficyt mikro- i makroelementów niezbędnych do tworzenia krwi, istnieje duże ryzyko rozwoju anemii w ciąży.

Anemia w ciąży – przyczyny

Niedokrwistość w ciąży może mieć wiele przyczyn. Najczęściej odnotowywaną przyczyną anemii w ciąży jest niedobór żelaza oraz kwasu foliowego, rzadziej witaminy B12. Spadek poziomu żelaza, hemoglobiny oraz ilości krwinek czerwonych jest jednoznaczny z obniżeniem zdolności wiązania tlenu i zaopatrywania w niego tkanek – zarówno kobiety ciężarnej, jak i płodu. Ciąża to okres, kiedy zapotrzebowanie na żelazo się zwiększa, co związane jest ze wzrostem macicy ciężarnej, rozwojem płodu, zwiększeniem objętości krwi krążącej. Aby zapewnić prawidłowość przebiegu nowotworzenia cząsteczki hemoglobiny, konieczne jest dostarczenie organizmowi ok. 25 mg żelaza dziennie. Nawet jeśli kobieta w chwili zajścia w ciążę miała prawidłowy poziom żelaza we krwi, to na skutek intensywnej erytropoezy, wzrostu objętości krwi krążącej i wzrostu objętości płynów krążących w przestrzeni międzykomórkowej następuje stopniowy spadek stężenia tego pierwiastka w surowicy. Przyczyną anemii w ciąży mogą być również wymioty i brak apetytu, zaburzenia w funkcjonowaniu układu pokarmowego, występowanie ciężkich stanów zapalnych, ostre lub przewlekłe krwawienia w czasie ciąży.

Diagnostyka anemii u ciężarnych

Diagnostyka anemii w ciąży odbywa się z zachowaniem tych samych zasad jak u innych osób, przy czym uwzględnia się czynniki fizjologiczne związane z ciążą.

Badaniem, na podstawie którego można stwierdzić rozwój anemii, jest morfologia krwi obwodowej. Badanie morfologii krwi u kobiet w ciąży powinno się odbywać w sposób regularny, najlepiej co cztery-sześć tygodni. Właściwa diagnoza opiera się na wynikach następujących badań: morfologia krwi, test obciążenia żelazem i ferrytyny. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje niedokrwistość w czasie ciąży jako stężenie hemoglobiny poniżej 11 g/dl (pierwszy i trzeci trymestr), poniżej 10,5 g/dl (drugi trymestr) oraz < 10,0 g/dL po porodzie. Objętość krwinek czerwonych we krwi (hematokryt) poniżej 33% również jest wskaźnikiem anemii.

Objawy anemii w ciąży

Anemia w ciąży jest niebezpieczna, ponieważ zwiększa ryzyko powikłań oraz śmiertelność u kobiet. Charakterystycznymi objawami anemii w ciąży są: osłabienie, niepokój, duszność, bezsenność, kołatanie serca. U kobiet z anemią obserwuje się również bladość skóry, słabe ukrwienie spojówek, nadmierne wypadanie włosów i łamliwość paznokci. Niedokrwistość w pierwszym trymestrze ciąży może utrudniać zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej w błonie śluzowej macicy oraz powodować powstanie wad rozwojowych u dziecka. W drugim trymestrze może to wpłynąć na wzrost dziecka, natomiast w trzecim trymestrze anemia może wywołać przedwczesny poród.

Anemia w ciąży – sposoby leczenia

Podstawą leczenia anemii w ciąży jest suplementacja żelazem. Zapotrzebowanie na ten pierwiastek w ciąży zależy od okresu jej rozwoju: 4 mg w pierwszym trymestrze, 7-8 mg w drugim trymestrze oraz 12-15 mg pod koniec ciąży. Kobieta w ciąży może uzupełniać niedobór żelaza na dwa sposoby: modyfikując w odpowiedni sposób swoją dietę i/lub przyjmując odpowiednie leki. Produkty spożywcze bogate w żelazo to mięso (wołowina, wieprzowina, jagnięcina, drób), ryby i owoce morza, warzywa (brokuły, kapusta włoska, zielony groszek, fasola), pieczywo pełnoziarniste oraz jaja. Niestety dostarczanie w diecie odpowiedniej ilości tego pierwiastka stanowi nie lada wyzwanie. Dlatego ginekolodzy zalecają regularne przyjmowanie leków.

Należy uważać na produkty spożywcze blokujące wchłanianie żelaza takiej jak kawa, herbata, napoje typu cola, produkty bogato błonnikowe. W celu zwiększenia przyswajalności żelaza z pokarmu lub produktów leczniczych należy je łączyć z witaminą C. Obecność tej witaminy potrafi zwiększyć wchłanianie żelaza nawet 3-krotnie.

Doustne preparaty żelaza mogą wywoływać nudności, wymioty, biegunkę lub zaparcie, dlatego lepiej tolerowane są preparaty o stopniowym uwalnianiu żelaza. Domięśniowe lub dożylne podawanie żelaza, które stosuje się w przypadku umiarkowanej anemii, ma przewagę nad drogą doustną, ponieważ szybciej widać efekty leczenia, ale jest związane z wystąpieniem odczynu anafilaktycznego natychmiastowego lub opóźnionego, zwłaszcza przy jednoczesnym przyjmowaniu doustnym.

W przypadku zdiagnozowanej niedokrwistości w ciąży z niedoboru kwasu foliowego, należy przyjmować go w postaci doustnej. Zalecana dzienna dawka to 0,4 mg.

Anemia w ciąży powstała na skutek niedoboru witaminy B12 zdarza się bardzo rzadko. Według Instytutu Żywności i Żywienia zalecane dzienne spożycie dla kobiet ciężarnych wynosi 2,6 µg na dobę.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kalendarz badań w ciąży – tydzień po tygodniu

    Dzięki przestrzeganiu harmonogramu wpisanego w ciążowy kalendarz badań, który składa się zarówno z testów obowiązkowych, jak i zalecanych, ginekolog prowadzący ma dostęp do kompleksowej historii ciąży, sprawując stałą kontrolę nad mamą i jej dzieckiem. Kalendarz badań w ciąży został przygotowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Składa się z wielu etapów, które są ograniczane przez ramy czasowe kolejnych tygodni ciąży, a także z wielu badań – fizykalnych, obrazowych i laboratoryjnych. Które badania należy wykonać, będąc w ciąży i dlaczego skrupulatność w ich wykonywaniu jest tak bardzo istotna? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Zgaga w ciąży – dlaczego się pojawia i co jeść, aby złagodzić nieprzyjemne dolegliwości z nią związane?

    Zgaga stanowi częstą dolegliwość u kobiet w ciąży. Ponieważ przyszła mama zwykle dysponuje ograniczoną możliwością farmakologicznego radzenia sobie z trudnościami odmiennego stanu, warto znać domowe sposoby, które poprawią samopoczucie w zakresie wybranych. Zgaga w ciąży – co jeść, a czego unikać? Jak powinna wyglądać dieta, która złagodzi pieczenie oraz kwaśne odbijanie. 

  • Czy dzieci urodzone przez cesarskie cięcie mają inną mikroflorę jelitową od tych, urodzonych siłami natury? Czy są bardziej podatne na alergie?

    Badania dowodzą, że we wczesnym okresie życia niemowlęta urodzone przez cesarskie cięcie mają inny zestaw bakterii jelitowych niż dzieci urodzone silami natury. Zamiast pobierać drobnoustroje od swoich matek, nabywają bakterie ze środowiska szpitalnego. Czy dlatego są bardziej podatne na występowanie astmy, alergii oraz innych chorób immunologicznych?

  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) – na czym polega i jakie wady genetyczne wykrywa badanie NIPT? Kiedy należy je wykonać?

    Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka, który przedostaje się przez łożysko i krąży we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij