Choroba Dühringa – najważniejsze informacje

Choroba Dühringa ma związek z chorobą trzewną (celiakią). Dla uporządkowania wiedzy przypomnijmy, czym jest celiakia – to tzw. choroba trzewna, inaczej zespół złego wchłaniania. Wywołuje ją uszkodzenie kosmków jelitowych przez zawarty w pokarmach gluten (białko zawarte w ziarnach zbóż, m.in. w pszenicy). Celiakia może występować, przejawiając się w bardzo różny sposób. Klasyczna postać występuje już u dzieci – po wprowadzeniu do ich diety glutenu, pojawiają się u dziecka biegunki, stany zapalne jamy ustnej, powiększony obwód brzucha. Celiakia może również występować pod postacią utajoną przy braku lub bardzo niewielkich objawach, takich jak przy postaci klasycznej. Celiakia czasami przybiera jeszcze inną postać, tzw. późną, objawiającą się między 14. a 40. rokiem życia, nazywaną właśnie chorobą Dühringa.

Choroba Dühringa jest więc jedną z postaci choroby trzewnej wynikającej z nietolerancji glutenu. Charakterystyczne dla choroby Dühringa są zmiany skórne w postaci pęcherzyków, grudek oraz występowanie rumienia. Zmiany mogą być swędzące i nasilać się pod wpływem takich czynników jak stres, zakażenie, ciąża. Zmiany umiejscowione są w charakterystycznych miejscach: na łokciach, kolanach oraz, co jest szczególnie typowe dla tej choroby, w okolicy kości krzyżowej i na pośladkach. Zmiany mogą pojawiać się też na owłosionej skórze głowy i na plecach w okolicy międzyłopatkowej.

Pacjenci z chorobą Dühringa tylko w około 10% przypadków przejawiają objawy zespołu złego wchłaniania, jednak kosmki jelitowe są uszkadzane przez gluten zawarty w pokarmach. Dlatego stan ten może powodować niedokrwistość, osteoporozę, niedobór mikroelementów i witamin. U pacjentów z chorobą Dühringa może wystąpić też defekt szkliwa zębów, jak również nasilenie zmian skórnych po spożyciu pokarmów bogatych w jod (np. ryb morskich lub owoców morza) oraz po lekach zawierających jod.

Diagnostyka

W przebiegu choroby Dühringa w badaniach laboratoryjnych stwierdza się obecność markerów serologicznych, tych samych, które występują w celiakii. Warto więc oznaczyć poziom przeciwciał przeciwko endomysium mięśni gładkich (IgAEmA), które stwierdza się u około 70% pacjentów z chorobą Dühringa. W celu postawienia diagnozy wykonywana jest także biopsja zdrowej skóry, pobieranej najczęściej z pośladka. Zaleca się również biopsję jelitową w celu oceny zmian w jelicie cienkim. 

Leczenie

Dieta bezglutenowa jest podstawą leczenia choroby Dühringa, nawet jeśli nie obserwuje się objawów i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Dieta powinna być przestrzegana ze szczególną dbałością, by nie dopuścić do spożycia nawet niewielkich ilości glutenu, które zwiększają prawdopodobieństwo powikłań choroby. Przy prawidłowym przestrzeganiu diety uzyskuje się dużą poprawę zmian skórnych, jednak często trzeba na efekty czekać kilka miesięcy. Pacjenci mogą uzyskać całkowite ustąpienie zmian skórnych i normalizację wyglądu skóry. Jest to szczególnie ważny aspekt psychologiczny, gdyż skóra ze zmianami może utrudniać funkcjonowanie w społeczeństwie, powodować poczucie odmienności i zaniżenie samooceny. Widoczne zmiany na skórze są często bardzo trudne do zaakceptowania przez pacjenta, a to może prowadzić nawet do depresji.

Podczas leczenia pamiętać należy również o ograniczeniu spożycia jodu, który mógłby nasilać zmiany skórne i utrudniać ich wygojenie. W razie konieczności lekarz może włączyć dodatkowo leczenie farmakologiczne, gdy zmiany utrzymują się długo mimo przestrzegania diety lub są zakażone.

Pacjenci z chorobą Dühringa powinni znajdować się pod ścisłą kontrolą lekarską w poradni gastroenterologicznej. Ponadto powinni wykonywać regularnie badania kontrolne z krwi oraz badania wycinków pobranych z jelita. Pozwoli to na wczesne wykrycie zmian, które mogą być powikłaniem choroby Dühringa, do których należy m. in. chłoniak jelita cienkiego.

Podejrzewasz u siebie chorobę Dühringa?

Jeśli tak, udaj się do lekarza, najlepiej gastroenterologa. Jeśli nie wiesz gdzie go szukać, poinformuj o swoich niepokojących objawach lekarza rodzinnego, który zleci konieczne badania i skieruje do specjalisty. Rozpocznij szczegółową diagnostykę, jednak nigdy nie eliminuj na własną rękę glutenu z diety, gdyż może być to bardzo niebezpieczne i utrudnić diagnostykę.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Diagnoza i leczenie choroby Dühringa, „celiakia.pl” [online], https://celiakia.pl/diagnoza-i-leczenie_duhringa/, [dostęp:] 29.01.2019.
  2. M. Kaczmarski, E. Korotkiewicz-Kaczmarska, Alergia i nietolerancja pokarmowa, Kraków 2015, s. 81-82.
  3. F. Kokot, Choroby wewnętrzne, Tom 12, 2004, s. 348-351.

Podziel się: