Oczyszczająca moc stokrotek

Niewielka stokrotka to jeden z pierwszych wiosennych kwiatków. Jest bardzo popularna zarówno w medycynie, jak i kosmetyce.


Ponieważ długo kwitnie, często sadzi się ją w ogrodach. Istnieją różne odmiany rośliny, również o pełnych kwiatach. Stokrotka jest rośliną występują w mitologii nordyckiej. Średniowieczna historiografia wspomina o niej jako, o kwiecie poświęconym Matce Boskiej. Ta niepozorna roślinka była wielokrotnie natchnieniem poetów i pisarzy.

Stokrotka – morfologia w występowanie

Stokrotka pospolita (Bellis perennis), stokrotka łąkowa, stokroć trwała to gatunek rośliny wieloletniej zielnej z rodziny astrowatych. Występuje w Europie, pospolita na terenie całej Polski. Gąbik o wysokości 4-20 cm, prosto wzniesiony, delikatnie owłosiony. Roślina wytwarza podziemne rozłogi. Kłącze jest walcowate i rozgałęzione. Liście zebrane są w różyczkę, łopatkowe lub odwrotnie jajowate, jednonerwowe, nieco karbowane lub ząbkowane. Zwężają się w ogonek liściowy. Kwiaty zebrane są w pojedynczy koszyczek na szczycie głąbika. Okrywa koszyczka składa się z tępo zakończonych listków ułożonych w dwu szeregach, krótko owłosionych. Dno koszyczka jest wypukłe, puste i ma powierzchnię pokrytą brodawkami. Na zewnątrz koszyczka znajduje się jeden szereg białych lub różowych kwiatów języczkowych żeńskich, a wewnątrz koszyczka żółte, rurkowe kwiaty obupłciowe, długości ok. 2 mm. Korona kwiatów rurkowych jest dzwonkowata, 4–5 ząbkowa. Pylniki są całkowicie zrośnięte w rurkę wokół słupka, nitki pręcików wolne. Kwiaty przedprątne są , zapylane przez motyle, błonkówki lub muchówki. Kwitnie przeważnie od marca do listopada, czasem również w zimie, jeśli jest bezśnieżna i nie ma mrozów. Owoc to odwrotnie jajowata, gładka i żółtobrunatna niełupka długości ok. 1 mm.

Stokrotka uprawiana jest jako roślina ozdobna, głównie ze względu na duże kwiatostany. Odmiany uprawne mają barwę białą lub całą gamę odcieni czerwonego koloru, często też mają "pełne kwiaty" i przeważnie dużo większe kwiatostany od dziko rosnącej stokrotki. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby, rośnie dobrze zarówno na stanowiskach słonecznych, jak i półcienistych.

Związki czynne stokrotki

Surowcem zielarskim jest kwiat – Flos Bellidis. Kwiat zawiera substancje gorzkie, garbniki, kwasy organiczne, śluz, saponiny triterpenowe, olejki eteryczne, flawonoidy, kwasy fenolowe oraz znaczne ilości soli mineralnych. Saponiny triterpenowe izolowane były przeważnie z części podziemnych stokrotki pospolitej. Z kwiatostanów izoluje się związki flawonoidowe: apigeninę, kamferol oraz kwercetynę. Przeprowadzone badania nad surowcem wykazały wyższe zawartości flawonoidów w kwiatostanach dzikiej stokrotki i jej odmianach niż w liściach. Głównymi składnikami olejku eterycznego pozyskiwanego ze stokrotki są monoterpeny (47-62%) oraz poliacetyleny (18-21%).

Aktywność biologiczna

Wyciągi wodne ze względu na wysoką zawartość glikozydów kwasu poligalowego wykazują silną aktywność przeciwgrzybiczną. Saponiny posiadają zdolność zmniejszania napięcia powierzchniowego i działają jak mydła. Te dobrze znane naturalne detergenty używane są jako środek wykrztuśny, a jednocześnie ułatwiają wchłanianie innych substancji. Flawonoidy stanowią grupę związków o wielokierunkowym działaniu biologicznym. Najważniejsze jest ich działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne. Z punktu widzenia zastosowania leczniczego fenolokwasy również wykazują znaczną aktywność, np. działanie przeciwbakteryjne oraz przeciwgrzybiczne w dermatozach.

Zastosowanie w medycynie

Stokrotka była używana już w średniowieczu do leczenia ran i stłuczeń. Pomagała w zwalczaniu zapalenia opłucnej i płuc. Ziele zalane wrzącym mlekiem oślim polecano w gruźlicy płuc. W medycynie ludowej kwiat stokrotki stosuje się przy krwawieniach z płuc i pęcherza moczowego, także jako środek przeciwgorączkowy i ogólnie wzmacniający. Napar poleca się przy złej przemianie materii i nieregularności menstruacji oraz jako środek moczopędny (przy kamicy nerkowej i pęcherzowej) i przeczyszczający.

Napar ziela stokrotki obniża ciśnienie krwi oraz przeciwdziała miażdżycy, toteż polecany jest dla osób starszych. Obecnie w lecznictwie rzadziej stosowany jest jako środek wykrztuśny w chorobach dróg oddechowych i łagodny środek ściągający w nieżytach przewodu pokarmowego.

Zewnętrznie rozdrobnione świeże liście przyspieszają gojenie się drobnych zranień. Roślina w niektórych regionach znana jest jako „Ziele na siniaki”, ponieważ przyspiesza wchłanianie wybroczyn krwawych. Napar po ochłodzeniu może być używany do przemywania oczu przy drobnych stanach zapalnych. W tym przypadku można stosować również maść z wyciągiem ze stokrotki do smarowania powiek.

Kwiaty stokrotki stosowane są w postaci kąpieli i okładów jako środek przeciwzapalny, przy źle gojących się ranach, krwawych wybroczynach, owrzodzeniu i wykwitach skórnych. Cała świeża roślina używana jest w homeopatii do przygotowania nalewek stosowanych w leczeniu stłuczeń i obrzęków wywołanych urazami, jak również w chronicznych schorzeniach skóry (np. czyraki). Jest to lek skuteczny przy uszkodzeniach głębiej położonych tkanek i po operacjach. Przyspiesza proces gojenia, hamuje i zapobiega infekcjom. Likwiduje bolesność w miejscu zranienia i łagodzi bóle po przecięciu nerwów. Jest dobrze znana dzięki właściwościom leczniczym w obrębie jamy brzusznej i miednicy. Wskazaniem do stosowania stokrotki są również dolegliwości żołądkowe po wypiciu mrożonych płynów lub zjedzeniu lodów w momencie, gdy organizm był przegrzany.

Zastosowanie w kosmetyce

Dzięki właściwościom ściągającym, bakteriobójczym i przyspieszającym gojenie stokrotka jest cenną rośliną kosmetyczną. Maseczki z kwiatów oraz przymoczki z wyciągu olejowego polecane są przy trądziku, egzemach i siniakach. Kąpiele z dodatkiem naparu działają wzmacniająco na skórę, uszczelniają kapilary, likwidują obrzęki.

Kąpiel z dodatkiem stokrotek

Składniki:

Kwiaty stokrotki                            20,0

Krwawnik                                      20,0

Szałwia                                          20,0

Babka lancetowata                     20,0

Kwiaty nagietka                            20,0

Woda                                         2000,0

Całość składników ogrzewamy na małym ogniu pod przykryciem 2 min. Przecedzamy a następnie odwar wlewamy do wanny napełnionej wodą o temp. 38°C. Kąpiel powinna trwać 20 min. Ma działanie oczyszczające i odtruwające.

Napar z kwiatów stokrotki

Składniki:

Kwiaty stokrotki                           15,0

Woda                                          100,0

Surowiec zalewamy wrzącą wodą. Odstawiamy pod przykryciem na 10 min, a następnie przecedzamy. Stosujemy w postaci okładów na zranienia, stłuczenia, oparzenia, odmrożenia, trudno gojące się rany. Naparem z kwiatów można także płukać gardło kilka razy dziennie.


Literatura źródłowa u autora.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus