Uczulenie na detergenty - jak sobie z nim radzić?

Wyprysk kontaktowy

Skóra w zetknięciu z różnymi związkami chemicznymi, reaguje zmianami określanymi jako wyprysk kontaktowy. Substancje chemiczne, które mogą powodować wyprysk kontaktowy, dzieli się na związki drażniące i alergeny. W zależności od mechanizmu powstawania zmiany, wyróżnia się wyprysk kontaktowy z podrażnienia lub alergiczny. Objawy obydwu schorzeń są podobne. W skutek ich oddziaływania skóra staje się zaczerwieniona, pogrubiała i złuszcza się. W czasie zaostrzeń widoczne są podskórne grudki lub pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, które mogą pękać i tworzyć nadżerki.

Wyprysk z podrażnienia a wyprysk alergiczny – różnice

Wyprysk kontaktowy z podrażnienia powodują substancje, które niszczą lipidowo-kwasową osłonę ochronną skóry. Pozwala to wnikać do jej tkanek substancjom drażniącym zawartym w detergentach. Wystąpienie tego typu objawów skórnych może dotknąć każdego i zależy tylko od stopnia natężenia czynnika drażniącego i czasu jego działania. Zmiany na skórze nie przekraczają miejsca kontaktu. Po usunięciu substancji drażniącej nie nasilają się i stopniowo ustępują. Wystąpienie wyprysku alergicznego zależy natomiast przede wszystkim od predyspozycji genetycznych. Na rozwój alergii kontaktowej duży wpływ na również stan skóry. Ta sama substancja zastosowana na zdrową skórę nie spowoduje podrażnienia, może natomiast uczulać, jeśli skóra jest sucha, podrażniona lub zmieniona zapalnie. Prawdopodobieństwo rozwoju uczulenia zależy od tego, jak często i jak długo skóra styka się z daną substancją.

Co uczula?

Związków chemicznych, które w określonych sytuacjach mogą potencjalnie wywołać uczulenie, jest wiele. Dużą grupę alergenów stanowią m.in. substancje zapachowe i konserwujące zawarte w detergentach.

Leczenie

Leczenie skóry dotkniętej uczuleniem na detergenty polega przede wszystkim na rozpoznaniu, a następnie wyeliminowaniu z otoczenia substancji uczulającej. W identyfikacji substancji uczulającej pomocne są testy alergiczne. Dzięki nim można dokładnie określić jaki konkretnie składnik detergentu uczula. W praktyce do wstępnego testowania chorych używanych jest kilkanaście substancji znanych z silnych właściwości uczulających. Jeśli zmiany są mocno nasilone konieczne może okazać się wdrożenie leczenia objawowego, głównie za pomocą leków antyhistaminowych i kortykosteroidów (miejscowo i/lub ogólnie).

Emolienty – ratunek dla skóry

Bardzo ważna jest również właściwa pielęgnacja skóry dotkniętej uczuleniem na detergenty, zarówno w okresie występowania objawów chorobowych jak i profilaktycznie. W codziennej pielęgnacji świetnie sprawdzają się tzw. emolienty. Pełnią one funkcję swoistego „opatrunku” chroniącego skórę przed nadmiernym odparowywaniem wody z głębszych jej warstw, a także przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi.  Ich zadaniem jest utrzymanie prawidłowego nawilżenia, natłuszczenia i elastyczności skóry. Emolienty odtwarzają naturalny płaszcz ochronny skóry, wypełniając pęknięcia i szczeliny warstwą zbudowaną z substancji podobnych do naturalnych lipidów. Dzięki emolientom skóra mniej swędzi, a jej stan stopniowo ulega poprawie. 

Wybór odpowiedniego emolientu

Emolienty dostępne są  w postaci kremów, maści, emulsji i mleczek. Można je kupić aptece bez recepty. Skóra w zależności od okolicy ciała może wymagać zastosowania emolientu odmiennym składzie i różnej postaci. I tak np. preparaty o bogatej, tłustej konsystencji świetnie sprawdzają się w przypadku przesuszonej skóry rąk. Zaś balsamy czy mleczka powinno aplikować się na skórę ciała. Przed zakupem warto zwrócić uwagę na skład. Wiele tego typu preparatów poza składnikami odpowiedzialnymi za właściwe nawilżenie i natłuszczenie skóry, zawiera dodatkowo składniki przeciwświądowe czy łagodzące stan zapalny. Warto wspomnieć, że u niektórych osób nawet tego typu preparaty, przeznaczone dla szczególnie wrażliwej skóry mogą powodować objawy pieczenia, podrażnienia czy reakcji kontaktowej. Dlatego też wybór odpowiedniego emolientu to kwestia bardzo indywidualna, niejednokrotnie niestety oparta na metodzie prób i błędów.