Jak bezpiecznie zażywać lekarstwa?
Ewa Pakuła

Jak bezpiecznie zażywać lekarstwa?

Leki, witaminy, suplementy żywieniowe są dziś powszechne i łatwo dostępne. Z jednej strony wiemy o nich coraz więcej z prasy codziennej, kolorowych magazynów, a także z reklam przekonujących do takich czy innych środków wydawanych bez recepty. Z drugiej strony jednak nie każdy i nie zawsze może bezpiecznie zażywać leki lub suplementy na własną rękę.

Chociaż w domowej apteczce lub w najbliższej aptece znajdziemy preparaty na prawie każdą naszą dolegliwość warto pamiętać, że nie ma leków bezpiecznych. Każdy z nich może wywołać działania uboczne np. uszkodzenie wątroby i nerek, krwawienie, uzależnienie itp. Dlatego trzeba wiedzieć co, kiedy i jak można łykać.

Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe

Najpopularniejszą grupą leków dostępnych bez recepty są środki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takie jak np. kwas acetylosalicylowy, naproksen, ibuprofen, paracetamol. Równie często kupowane są inne preparaty dostępne na receptę np.: diklofenak, ketoprofen, piroksykam, czy nimesulid. Wszystkie te leki należy zawsze zażywać zgodnie z zaleceniami producenta zawartymi w ulotce dolekowej producenta. Formy rozpuszczalne leków należy przed zażyciem rozpuszczać w wodzie i wypijać w postaci płynu. Tabletki powlekane i niepowlekane warto popić dużą ilością wody, która rozcieńczając stężenie leku w żołądku ogranicza ich niekorzystne działanie na błonę śluzową żołądka. Leków tych nie należy połykać na pusty żołądek.

Pamiętajmy, że jeśli ból trwa więcej niż dwa-trzy dni lub wraca po przerwie w zażywaniu leku przeciwbólowego konieczna jest porada lekarska. Ból jest przecież sygnałem alarmowym, że coś się dzieje złego w organizmie. Z drugiej strony długotrwałe zażywanie leków przeciwbólowych z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych może niekiedy wywoływać powikłania ze strony przewodu pokarmowego takie, jak: nadżerki, owrzodzenia, krwawienia oraz perforacje, zwłaszcza u pacjentów ze współistniejącą chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy bądź stanami zapalnymi przewodu pokarmowego. Dlatego wymienionych wyżej preparatów nie mogą przyjmować osoby z chorobą wrzodową, a także z zaburzeniami krzepliwości krwi i uczulone na te leki. Leki te mogą także niekorzystnie wpływać na funkcjonowanie nerek.
Alternatywą dla nich może być paracetamol, który nie działa wrzodotwórczo i nie wpływa na krzepliwość krwi, jednak w dawkach powyżej 4 gramy na dobę lek ten może powodować uszkodzenie wątroby, szczególnie u chorych niedożywionych lub alkoholików. Dlatego zażywając paracetamol należy stosować dawki zalecane przez producenta.

Leki doustne na katar

Od kilku lat coraz popularniejsze stają się doustne preparaty, które zastosowane na początku kataru wyraźnie zmniejszają jego objawy i skracają czas trwania dolegliwości. Środki te zawierają lek obkurczający naczynia krwionośne błony śluzowej nosa (tzw. sympatykomimetyk) i lek przeciwalergiczny (antyhistaminowy). Decydując się w aptece na taki preparat należy pamiętać, że niektóre choroby i stany są przeciwwskazaniem do ich stosowania np. nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa serca, nadczynność tarczycy, jaskra, przerost gruczołu krokowego, zatrzymanie moczu, ciąża i okres karmienia piersią, jednoczesne leczenie inhibitorami MAO. Bezpieczniejsze dla zdrowia jest wówczas wybranie żelu na katar, który działa tylko miejscowo.

Antybiotyki

Następną grupą leków często stosowaną są antybiotyki, które mają za zadanie niszczyć bakterie lub hamować ich wzrost, nie działając przy tym na zdrowe komórki organizmu człowieka. Wskazaniami do ich stosowania są różnorodne zakażenia. Ze względu na budowę chemiczną antybiotyków i zakres działania dzielimy je na kilka grup farmakologicznych. Antybiotyki należy przyjmować ściśle według zaleceń lekarza, który dobiera antybiotyk do rodzaju zakażenia (uwzględniając przy tym ewentualne przeciwwskazania do antybiotykoterapii), ponieważ żaden antybiotyk nie działa na wszystkie rodzaje bakterii i na wszystkie schorzenia infekcyjne. Jednocześnie niewłaściwe ich stosowanie powoduje, że bakterie stają się na dany antybiotyk oporne i lek przestaje działać. Zażywając antybiotyk należy ściśle przestrzegać zaleconych odstępów czasowych w dawkowaniu leku, co jest związane z czasem działania pojedynczej dawki antybiotyku. Zbyt długie przerwy między kolejnymi dawkami leku mogą prowadzić do rozwoju oporności bakterii na ten antybiotyk i osłabiać jego działanie.

Należy przyjąć całą, zaleconą przez lekarza dawkę. Jeśli antybiotyk jest w syropie, to do dokładnego odmierzenia dawki należy użyć miarki dołączonej do opakowania. Jeśli przeoczymy porę zażycia leku, to należy niezwłocznie przyjąć lek i jak najszybciej wrócić do normalnego rytmu dawkowania. Nie wolno natomiast podwajać następnej dawki.

Antybiotyk zażywa się przez okres zalecony przez lekarza. Pomimo ustąpienia objawów choroby leku nie wolno odstawić. Przedwczesne przerwanie antybiotykoterapii prowadzi również do rozwoju oporności bakterii na dany antybiotyk. Większość antybiotyków należy zażywać godzinę przed jedzeniem lub dwie godziny po posiłku, ponieważ pokarm może osłabiać ich wchłanianie w jelitach. Tym niemniej mamy już antybiotyki, które można przyjmować wraz z posiłkiem np. aksetyl cefuroksymu. Pamiętać trzeba, że mleko, kefir lub inne produkty mleczne można spożywać w 2 godziny po antybiotyku. Inaczej lekarstwo gorzej się wchłania z jelit. Dla ochrony flory bakteryjnej przewodu pokarmowego korzystne jest zażywanie preparatu pałeczek kwasu mlekowego.

Leki psychotropowe i uspokajające

Coraz częstsze zaburzenia snu, depresje, lęki i inne schorzenia związane ze sferą psychiczną zmuszają lekarzy do ordynowania leków nasennych, uspokajających i psychotropowych. Są to środki silnie działające, które należy zażywać ściśle według zaleceń lekarza. Jednocześnie nie wolno ich łączyć z alkoholem, gdyż alkohol może nasilić działanie leku na ośrodkowy układ nerwowy, doprowadzając do pogorszenia świadomości lub utraty przytomności. O ile lekarz specjalnie nie zaleci, nie wolno łykać kilku pastylek różnych środków na raz. Grozi to znacznym wzmocnieniem działania leków i zatruciem. Pamiętać również trzeba, że leki nasenne, uspokajające i psychotropowe osłabiają refleks. Za kierownicą samochodu można usiąść bezpiecznie po ok. 36 godzinach od przyjęcia ostatniej tabletki.

Witaminy i minerały

Zażywanie ich jest modne, co nie znaczy, że zdrowe. Jeśli dieta jest urozmaicona, obfituje w warzywa i owoce to w zasadzie nie ma potrzeby dodatkowego „witaminizowania” się. Niebezpieczne dla zdrowia może być zażywanie witamin według zasady: witamina A na oczy, B na nerwy, C na odporność, D na kości, E na młodość itd. Łatwo wtedy o przedawkowanie którejś z nich. Szczególnie zaś to dotyczy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (witamina A i D), których nadmiar kumuluje się w naszym organizmie i może szkodliwie oddziaływać na różne narządy i układy. Gdy lekarz zaleci witaminy, to należy przyjmować je o jednej, stałej porze dnia. Witaminę C zaleca się zażywać w czasie posiłku, gdyż ułatwia wówczas wchłanianie żelaza z pokarmu. Najlepiej jednak zastosować preparat wielowitaminowy, w którym dawki witamin są odpowiednio dobrane do wieku i płci, a po zużyciu dwóch opakowań zrobić kilka tygodni przerwy.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Magnez łagodzi stres

    Magnez jest jednym z podstawowych makroelementów niezbędnych do życia. Makroelementy są to pierwiastki występujące w organizmie w ilościach do kilku procent jego suchej masy. Magnez wchodzi w skład wszystkich tkanek i znajduje się przede wszystkim wewnątrz komórek.

  • Bańki – sprawdzają się od lat

    Mimo olbrzymiego postępu wiedzy medycznej, stawianie baniek nadal pozostaje dość popularną metodą leczenia ostrych infekcji dróg oddechowych.

  • Jak wspomóc swoją odporność? Poznaj sposoby na wzmocnienie układu immunologicznego

    Odporność immunologiczna to zdolność organizmu do biernej oraz czynnej obrony przed patogenami, czyli czynnikami chorobotwórczymi. W jaki sposób można pobudzić swoją odporność? Jakie czynniki mają właściwości immunostymulujące? Czy poza przyjmowaniem leków w czasie trwania infekcji wirusowych lub bakteryjnych można jakoś wspomóc swój układ odpornościowy?

  • Paracetamol skuteczny, ale niebezpieczny

    Paracetamol jest jednym z grupy leków, które w ostatnich latach w Polsce zrobiły zawrotną karierę stając się dostępne bez recepty i wszechobecne w kioskach, sklepach, hipermarketach czy na stacjach benzynowych. Z jednej strony łatwość dostępu do leku umożliwia nabycie go o każdej porze dnia i nocy, z drugiej strony wiąże się to z ryzykiem szkodliwego dla zdrowia przedawkowania paracetamolu, zwłaszcza w preparatach złożonych.

  • Zbliża się przesilenie wiosenne

    Porą roku, która zazwyczaj najbardziej się dłuży jest zima, a najtrudniejsze do przetrwania są jej ostatnie tygodnie. Jesteśmy wtedy zmęczeni mało ruchliwym trybem życia, niedoborem światła słonecznego i zimnem. Jest to tzw. przesilenie wiosenne.

  • Mononukleoza zakaźna - objawy i leczenie

    Mononukleoza nazywana także chorobą pocałunków jest jedną z rzadziej rozpoznawanych chorób zakaźnych. Co za tym idzie, świadomość społeczna w tym zakresie jest niewielka i skutkuje niepotrzebnym niepokojem w momencie rozpoznania choroby przez lekarza. Czynnikiem chorobotwórczym jest wirus Epsteina-Barra (tzw. EBV), który jest wirusem wszechobecnym. Na zakażenie szczególnie narażone są dzieci i nastolatki. Wirus, który raz zaatakował pozostaje w organizmie człowieka na całe życie.

  • Alergiczne zapalenie spojówek

    Wśród różnych dolegliwości coraz powszechniejsze stają choroby alergiczne, czyli uczuleniowe. Ich objawy zaczynają się często od dolegliwości ze strony oczu. Nierzadko skłania to pacjenta do wizyty bezpośrednio u farmaceuty w aptece po doraźną pomoc.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij