Szansa na odwrócenie choroby Parkinsona
Katarzyna Szulik

Szansa na odwrócenie choroby Parkinsona

Terapie dostępne do tej pory mogły co najwyżej spowolnić postęp choroby Parkinsona lub złagodzić jej objawy, jednak całkowite cofnięcie choroby nie było możliwe. Ten stan rzeczy może zmienić przełomowe odkrycie naukowców z USA, którym udało się wyleczyć Parkinsona u myszy dzięki wstrzymaniu aktywności jednego z genów. 

Proteina o kluczowym znaczeniu

Ponieważ choroba Parkinsona ma charakter neurologiczny, dotychczasowe badania naukowców w kierunku odkrycia nowych terapii koncentrowały się właśnie na układzie nerwowym i próbach powstrzymania degeneracji komórek, co jest bezpośrednią przyczyną tego schorzenia. Badacze z USA postanowili spojrzeć na to zagadnienie z innej, genetycznej perspektywy, co pozwoliło dotrzeć do zaskakujących i potencjalnie przełomowych wniosków.

Naukowcy postanowili przyjrzeć się bliżej kodowi genetycznemu astrocytów, czyli komórek glejowych o charakterystycznym, gwieździstym kształcie, pełniących bardzo ważną rolę w mózgu. Astrocyty odpowiadają między innymi za regulację pracy neuroprzekaźników, transport substancji odżywczych czy utrzymanie bariery krew-mózg. Ostatnie badania przypisywały im również dużą rolę w prawidłowym funkcjonowaniu pamięci długotrwałej. Astrocyty produkują także specyficzną proteinę PTB, dzięki której nie przekształcają się w neurony.

Naukowcy zablokowali aktywność proteiny PTB, by w ten sposób umożliwić transformację komórek glejowych w neurony, co wydarzyło się na masową skalę. Oznacza to, że naukowcy znaleźli sposób, by stworzyć nowe, zdrowe neurony u osób, u których ich niedobór wywołuje chorobę Parkinsona. 

Szansa na nowe terapie

By sprawdzić prawdziwość tej tezy, badacze zastosowali tę technikę u myszy, u których sztucznie wywołano chorobę Parkinsona. Polegało to na wprowadzeniu zmodyfikowanego DNA do mózgu zwierząt, by skłonić obecne w nim astrocyty do przekształcenia się w neurony produkujące dopaminę, a więc te, bezpośrednio związane z powstawaniem choroby Parkinsona. Jak się okazało, taka terapia była w stanie całkowicie odwrócić wpływ Parkinsona na ich organizmy. Myszy przestały wykazywać jakiekolwiek symptomy choroby, a poziom dopaminy w ich organizmach powrócił do normy. 

Co więcej, symptomy Parkinsona nie ujawniły się przez resztę życia myszy, co może oznaczać, że jednorazowa, kilkutygodniowa terapia może wystarczyć, by raz na zawsze zwalczyć chorobę Parkinsona. Jeśli badania na ludziach potwierdzą tę tezę, wyleczenie osób z nawet bardzo zaawansowanymi objawami Parkinsona, znacząco utrudniającymi codzienne funkcjonowanie, może stać się możliwe. W przypadku ludzi bezpośrednie modyfikacje genetyczne nie będą możliwe, ale być może uda się opracować leki, które będą w stanie zahamować aktywność białek w astrocytach, by w ten sposób doprowadzić do masowego przekształcania komórek glejowych w neuronowe. 

Nowe źródło Parkinsona?

Naukowcy z Karolinska Institutet w porozumieniu z badaczami z Uniwersytetu Północnej Karoliny dokonali odkrycia, które sugeruje, że chorobę Parkinsona można wykryć i leczyć na bardzo wczesnym etapie, targetując oligodendrocyty. Odkrycie zostało dokonane przy okazji ogólnej analizy komórek układu nerwowego, by powiązać je z konkretnymi schorzeniami. Jak się okazało, degeneracja oligodendrocytów u osób chorych na Parkinsona następuje znacznie wcześniej niż w przypadku komórek dopaminergicznych, których uszkodzenia, jak dotąd sądzono, odpowiadają za konsekwencje choroby Parkinsona w największym stopniu. Oznacza to, że opracowanie terapii celujących właśnie w te komórki, mogłoby pomóc rozpocząć leczenie osób z Parkinsonem na bardzo wczesnym etapie choroby.

Podobną rolę mógłby spełnić test predykcyjny, pozwalający stwierdzić, na jakim etapie rozwoju znajduje się choroba u poszczególnych pacjentów. Zdaniem naukowców, jego bazą mogłaby stać się krew i wykryte w niej markery stanu zapalnego wskazujące na postęp choroby Parkinsona. Okazało się, że na podstawie pomiaru długości telomerów, czyli odcinków DNA, można określić poziom zagrożenia chorobą Parkinsona. Osoby nią dotknięte miały znacznie krótsze telomery od ludzi zdrowych, co było widoczne już na początku trzyletniego okresu badawczego. 

  1. H. Qian, X. Kang, J. Hu i in., Reversing a model of Parkinson’s disease with in situ converted nigral neurons, “Nature” 2020, nr 582, s. 550–556, https://doi.org/10.1038/s41586-020-2388-4, [dostęp:] 25.06.2020 r.
  2. B. Taub, Scientists reverse Parkinson’s disease in mice by inhibiting a single gene, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/scientists-reverse-parkinsons-disease-in-mice-by-inhibiting-a-single-gene/, [dostęp:] 25.06.2020 r. 
  3. J. Bryois, N. G. Skene, T. Folkmann Hansen i in., Genetic identification of cell types underlying brain complex traits yields insights into the etiology of Parkinson’s disease, “Nature Genetics” 2020, DOI: 10.1038/s41588-020-0610-9, [dostęp:] 25.06.2020 r.
  4. Karolinska Institutet, Parkinson's disease may start in the gut, "sciencedaily.com" [online], www.sciencedaily.com/releases/2020/04/200427125152.htm, [dostęp:] 25.06.2020 r.
  5. C. Martin-Ruiz, C. H. Williams-Gray, A. J. Yarnall i in., Senescence and inflammatory markers for predicting clinical progression in Parkinson’s disease: the ICICLE-PD study, „Journal of Parkinson's Disease” 2020, nr 10 (1), s. 193, DOI: 10.3233/JPD-191724, [dostęp:] 25.06.2020 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij