Szansa na odwrócenie choroby Parkinsona
Katarzyna Szulik

Szansa na odwrócenie choroby Parkinsona

Terapie dostępne do tej pory mogły co najwyżej spowolnić postęp choroby Parkinsona lub złagodzić jej objawy, jednak całkowite cofnięcie choroby nie było możliwe. Ten stan rzeczy może zmienić przełomowe odkrycie naukowców z USA, którym udało się wyleczyć Parkinsona u myszy dzięki wstrzymaniu aktywności jednego z genów. 

Proteina o kluczowym znaczeniu

Ponieważ choroba Parkinsona ma charakter neurologiczny, dotychczasowe badania naukowców w kierunku odkrycia nowych terapii koncentrowały się właśnie na układzie nerwowym i próbach powstrzymania degeneracji komórek, co jest bezpośrednią przyczyną tego schorzenia. Badacze z USA postanowili spojrzeć na to zagadnienie z innej, genetycznej perspektywy, co pozwoliło dotrzeć do zaskakujących i potencjalnie przełomowych wniosków.

Naukowcy postanowili przyjrzeć się bliżej kodowi genetycznemu astrocytów, czyli komórek glejowych o charakterystycznym, gwieździstym kształcie, pełniących bardzo ważną rolę w mózgu. Astrocyty odpowiadają między innymi za regulację pracy neuroprzekaźników, transport substancji odżywczych czy utrzymanie bariery krew-mózg. Ostatnie badania przypisywały im również dużą rolę w prawidłowym funkcjonowaniu pamięci długotrwałej. Astrocyty produkują także specyficzną proteinę PTB, dzięki której nie przekształcają się w neurony.

Naukowcy zablokowali aktywność proteiny PTB, by w ten sposób umożliwić transformację komórek glejowych w neurony, co wydarzyło się na masową skalę. Oznacza to, że naukowcy znaleźli sposób, by stworzyć nowe, zdrowe neurony u osób, u których ich niedobór wywołuje chorobę Parkinsona. 

Szansa na nowe terapie

By sprawdzić prawdziwość tej tezy, badacze zastosowali tę technikę u myszy, u których sztucznie wywołano chorobę Parkinsona. Polegało to na wprowadzeniu zmodyfikowanego DNA do mózgu zwierząt, by skłonić obecne w nim astrocyty do przekształcenia się w neurony produkujące dopaminę, a więc te, bezpośrednio związane z powstawaniem choroby Parkinsona. Jak się okazało, taka terapia była w stanie całkowicie odwrócić wpływ Parkinsona na ich organizmy. Myszy przestały wykazywać jakiekolwiek symptomy choroby, a poziom dopaminy w ich organizmach powrócił do normy. 

Co więcej, symptomy Parkinsona nie ujawniły się przez resztę życia myszy, co może oznaczać, że jednorazowa, kilkutygodniowa terapia może wystarczyć, by raz na zawsze zwalczyć chorobę Parkinsona. Jeśli badania na ludziach potwierdzą tę tezę, wyleczenie osób z nawet bardzo zaawansowanymi objawami Parkinsona, znacząco utrudniającymi codzienne funkcjonowanie, może stać się możliwe. W przypadku ludzi bezpośrednie modyfikacje genetyczne nie będą możliwe, ale być może uda się opracować leki, które będą w stanie zahamować aktywność białek w astrocytach, by w ten sposób doprowadzić do masowego przekształcania komórek glejowych w neuronowe. 

Nowe źródło Parkinsona?

Naukowcy z Karolinska Institutet w porozumieniu z badaczami z Uniwersytetu Północnej Karoliny dokonali odkrycia, które sugeruje, że chorobę Parkinsona można wykryć i leczyć na bardzo wczesnym etapie, targetując oligodendrocyty. Odkrycie zostało dokonane przy okazji ogólnej analizy komórek układu nerwowego, by powiązać je z konkretnymi schorzeniami. Jak się okazało, degeneracja oligodendrocytów u osób chorych na Parkinsona następuje znacznie wcześniej niż w przypadku komórek dopaminergicznych, których uszkodzenia, jak dotąd sądzono, odpowiadają za konsekwencje choroby Parkinsona w największym stopniu. Oznacza to, że opracowanie terapii celujących właśnie w te komórki, mogłoby pomóc rozpocząć leczenie osób z Parkinsonem na bardzo wczesnym etapie choroby.

Podobną rolę mógłby spełnić test predykcyjny, pozwalający stwierdzić, na jakim etapie rozwoju znajduje się choroba u poszczególnych pacjentów. Zdaniem naukowców, jego bazą mogłaby stać się krew i wykryte w niej markery stanu zapalnego wskazujące na postęp choroby Parkinsona. Okazało się, że na podstawie pomiaru długości telomerów, czyli odcinków DNA, można określić poziom zagrożenia chorobą Parkinsona. Osoby nią dotknięte miały znacznie krótsze telomery od ludzi zdrowych, co było widoczne już na początku trzyletniego okresu badawczego. 

  1. H. Qian, X. Kang, J. Hu i in., Reversing a model of Parkinson’s disease with in situ converted nigral neurons, “Nature” 2020, nr 582, s. 550–556, https://doi.org/10.1038/s41586-020-2388-4, [dostęp:] 25.06.2020 r.
  2. B. Taub, Scientists reverse Parkinson’s disease in mice by inhibiting a single gene, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/scientists-reverse-parkinsons-disease-in-mice-by-inhibiting-a-single-gene/, [dostęp:] 25.06.2020 r. 
  3. J. Bryois, N. G. Skene, T. Folkmann Hansen i in., Genetic identification of cell types underlying brain complex traits yields insights into the etiology of Parkinson’s disease, “Nature Genetics” 2020, DOI: 10.1038/s41588-020-0610-9, [dostęp:] 25.06.2020 r.
  4. Karolinska Institutet, Parkinson's disease may start in the gut, "sciencedaily.com" [online], www.sciencedaily.com/releases/2020/04/200427125152.htm, [dostęp:] 25.06.2020 r.
  5. C. Martin-Ruiz, C. H. Williams-Gray, A. J. Yarnall i in., Senescence and inflammatory markers for predicting clinical progression in Parkinson’s disease: the ICICLE-PD study, „Journal of Parkinson's Disease” 2020, nr 10 (1), s. 193, DOI: 10.3233/JPD-191724, [dostęp:] 25.06.2020 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Porost islandzki – składnik tabletek na gardło dla dzieci i dorosłych

    Porost islandzki, zwany inaczej płucnicą, bądź tarczownicą, rośnie na całej półkuli północnej. Obecne w nim kwasy porostowe hamuja rozwój drobnoustrojów w organizmie i wspomagają leczenie stanów zapalnych górnych dróg oddechowych. Preparaty z porostem islandzkim pomagają złagodzić pierwsze objawy przeziębienia i grypy, takie jak suchy kaszel czy drapanie i ból gardła, mogą być stosowane zarówno przez dorosłych, jak i dzieci.

  • Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

    Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

  • Czym jest atropina? Czy pomaga na nadpotliwość?

    Powszechnie kojarzona z rozszerzaniem źrenic w gabinecie okulistycznym – atropina, to tak naprawdę bardzo silna substancja, która ma wielokierunkowe działanie, które stymuluje pracę całego organizmu, wypływając m.in. na przyspieszenie akcji serca, działając przeciwwymiotnie, hamując wydzielanie potu i łez. Jakie nie są przeciwwskazania do stosowania atropiny i czy pomaga na nadmierne pocenie się? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Efekt placebo – na czym polega? Czy placebo może być skuteczne?

    Efekt placebo występuje, gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego pacjenta, pomimo że osoba ta nie jest poddawana aktywnemu leczeniu. Naukowcy nie rozumieją jeszcze dokładnie, jak i dlaczego ten efekt występuje. Na ten temat powstało kilka teorii. Według najnowszych naukowych doniesień efekt placebo może pomóc skutecznie redukować dolegliwości bólowe, które towarzyszą wielu schorzeniom. Trwają prace, które mają na celu dokładniejsze poznanie mechanizmów wywołujących to zjawisko.

  • Nocebo – co to jest? Dlaczego efekt nocebo jest wyzwaniem dla klinicystów?

    Negatywne nastawienie pacjenta do stosowanej terapii może zaowocować efektem nocebo. Badania naukowe potwierdziły, że może on mieć realny wpływ na wyniki badań oraz proces leczenia pacjenta. Jak może objawiać się efekt nocebo? W jaki sposób można zminimalizować skutki tego zjawiska?

  • Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia

    Zderzenie aut lub nagłe hamowanie pojazdu powodują niekontrolowane odgięcie głowy w tył, po którym następuje gwałtowne kompensacyjne zgięcie jej w przód – ruch ten przypomina uderzenie biczem, stąd inna nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. Może dojść wówczas do naderwania mięśni, naderwania więzadeł, uszkodzenia krążka międzykręgowego, nerwów czy ścięgien. Objawy, które się wówczas pojawiają to silny ból szyi, ograniczenie ruchomości, drętwienie kończyn górnych, ból głowy, barku, pleców.

  • Szczepienia przeciwko COVID-19 w aptece – o czym trzeba wiedzieć?

    W obliczu kolejnej fali zachorowań na COVID-19 farmaceuci mogą odgrywać ważną rolę w zwiększeniu poziomu wyszczepialności społeczeństwa. Jak wygląda procedura szczepienia w punkcie aptecznym? W których placówkach można będzie się zaszczepić? Kto nie powinien korzystać z tego rozwiązania? 

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij