Talasoterapia – na czym polega „terapia morzem” i komu się ją zaleca?

Talasoterapia to forma leczenia uzdrowiskowego wykorzystująca nadmorski klimat oraz czynniki terapeutyczne związane z morzem, takie jak piasek, wodę morską czy algi morskie w leczeniu wielu schorzeń. Dobroczynne właściwości morskiego klimatu znajdą zastosowane w schorzeniach układu oddechowego, układu ruchu czy układu nerwowego. W jakich jeszcze dolegliwościach pomocna może okazać się terapia morzem? Jakie  zabiegi stosuje się w talasoterapii?

Co to jest talasoterapia?

Termin talasoterapia wywodzi się z języka greckiego, od słowa „thalassa” oznaczającego morze oraz – „therapea” czyli terapia, co końcowo określa się mianem terapii morzem.

Szeroka gama oddziałujących bodźców wywiera zbawienny wpływ na kondycję psychofizyczną organizmu, w szczególności podczas dłuższych pobytów w tego typu sanatoriach.

Najpopularniejsze ośrodki talasoterapeutyczne mieszczą się w obrębie basenu morza śródziemnego, tj. w Izraelu oraz Maroku. Błoto oraz sól z Morza Martwego stanowią niemal bezcenne surowce wykorzystywane w kosmetyce. Wysoka zawartość chlorku magnezu, chlorku sodu oraz pierwiastków, takich jak jod, brom czy siarka powoduje, że z olbrzymim powodzeniem wykorzystuje się tego rodzaju muł (zwany popularnie czarnym błotem) w schorzeniach dermatologicznych, np. grzybicy, łuszczycy oraz atopowym zapaleniu skóry (AZS). Dowiedziono wysokiej skuteczności kosmetyków posiadających w składzie minerały z Morza Martwego, na regulację wydzielania sebum w przypadku cery tłustej. Maseczki, żele myjące oraz peelingi doskonale potrafią normalizować pracę gruczołów łojowych. 

Wskazania i przeciwwskazania do talasoterapii

Naukowo dowiedziono podobieństwo w składzie wody morskiej i płynów owodniowych oraz surowicy krwi. Dzięki temu organizm może, w procesie osmozy, wchłaniać dobroczynne składniki mineralne. Wskazaniami do terapii morzem są:

• choroby dróg oddechowych,
• schorzenia o podłożu reumatycznym,
• choroby endokrynologiczne jak np. choroby tarczycy,
• osteoporoza,
• stany obniżenia odporności,
• stany wyczerpania fizycznego,
• przewlekły stres,
• niektóre choroby psychiczne, jak np. nerwice, depresja,
• schorzenia dermatologiczne, jak np. łuszczyca, grzybica,
• dolegliwości bólowe kręgosłupa o charakterze przewlekłym,
• problemy z cerą.

Przeciwwskazania do talasoterapii obejmują:

• przyjmowanie leków fotouczulających,
• padaczkę fotogenną,
• schorzenia nerek,
• nadczynność tarczycy,
• ostre stany zapalne,
• schorzenia psychiczne w stadium zaostrzenia.

Należy zaznaczyć, że ciąża jest przeciwwskazaniem względnym. Oznacza to, że lekarz ostatecznie powinien zdecydować o możliwości poddawania się danym zabiegom, uwzględniając stan kobiety. 

Zabiegi stosowane w talasoterapii

Skojarzenia z talasoterapią powinny wzbudzać zabiegi z zakresu helio-, klimato-, aerozolo-, hydro-, muzyko-, kinezy- i fitoterapii. Stanowią one nieodłączny element kompleksowej terapii morzem. Balneoterapia i hydroterapia pozwalają na wykorzystanie uzdrawiających właściwości wody oraz zawartych w niej składników mineralnych. Dzięki szerokiej gamie kąpieli leczniczych, natrysków, polewań, nacierań, zawijań i okładów, organizm człowieka może zostać poddany ekspozycji na bardzo wiele dobroczynnych bodźców. Mowa tutaj o korzystnym, rozluźniającym działaniu wody podawanej pod ciśnieniem lub podobnym działaniu bezpośrednim morskich fal, wytwarzaniu płaszcza solnego przez wodę morską oraz schładzaniu ciała – oddziaływanie chemiczne i termiczne. Korzystając z morskich kąpieli, należy stosować zasady, które mówią o tym, że temperatura wody powinna wynosić około 17 stopni Celsjusza. Codziennie należy stopniowo wydłużać czas kąpieli (z 3 do 12–14 minut). Bezpośrednio po wyjściu z morza warto pozostawić skórę do wyschnięcia, nie używając ręcznika – spowoduje to wytworzenie na skórze płaszcza solnego i pozwoli na dostarczenie substancji o korzystnym działaniu.

Obecność w powietrzu nadmorskim zawiesiny zawierającej jod bardzo korzystnie wpływa układ oddechowy i układ krążenia. Zabieg definiowany jest jako aerozoloterapia i polega na spacerach brzegiem morza, podczas których wspomniana zawiesina wnika do dróg oddechowych. Jej ogólnoustrojowe oddziaływanie wspiera układ immunologiczny, usprawnia przemianę materii i ma wyjątkowo korzystne działanie w schorzeniach tarczycy. Warunkiem jest stosowanie odpowiedniej metodyki. Mianowicie, oddychanie morskim aerozolem musi trwać 60 minut, z dnia na dzień czas ten należy wydłużać o 10 minut. Oczekując pozytywnego efektu, powinniśmy zaplanować pobyt na przynajmniej dwa tygodnie, aby wdychanie powietrza z jodem odbywało się końcowo przez około 3 godziny. 

Talasoterapia - borowina, słońce, ćwiczenia, algi morskie

Peloidoterapia ma bardzo wąskie spektrum zastosowania w zakresie zabiegów talasoterapii. Poza zastosowaniem drobnych zabiegów z wykorzystaniem borowiny, sprowadza się do wykorzystywania właściwości piasku podczas długich przechadzek po plaży. 

Helioterapia wykorzystuje promieniowanie słoneczne, a właściwie jego efekty podczas tzw. kąpieli słonecznych. Opalanie stymuluje produkcję witaminy D, której niedobory mogą skutkować zaburzeniami depresyjnymi czy bólami mięśniowo–powięziowymi. Jest ona bardzo ważnym czynnikiem w profilaktyce krzywicy oraz leczeniu osteoporozy. Stosując ekspozycję na promienie słoneczne, należy pamiętać o odpowiedniej ochronie przed nadmierną dawką promieniowania ultrafioletowego. Mając na uwadze jego intensyfikację w środowisku nadmorskim, przez odbijanie od piasku, powierzchni wody, nie wolno zapomnieć o preparatach ochronnych z filtrem.

Kinezyterapia jest również bardzo ważnym elementem procesu leczenia uzdrowiskowego. Termin ten powinien wzbudzać skojarzenia związane z zabiegami ruchowymi, gimnastyką. W trakcie pobytów nadmorskich, w ośrodkach talasoterapeutycznych – w postaci ćwiczeń oraz aktywności w wodzie, spacerów, czy aqua–aerobiku. 

Algi morskie stanowią kolejny cenny surowiec o bogatym składzie stosowany w dietetyce oraz w kosmetyce. Dzięki wysokiej zawartości witamin, węglowodanów, mikro i makroelementów są bardzo pożądanym składnikiem produktów kosmetycznych. Stosowane w postaci maseczek, kremów, jako elementy diety podczas pobytu w sanatoriach. Dedykowane osobom z problemami skórnymi jak. np.: egzema, łuszczyca, trądzik, cellulit. Dobrze sprawdzają się jako elementy kuracji pielęgnacyjnych włosów. Równie dużą popularnością cieszą się zabiegi nawilżające i przeciwstarzeniowe z wykorzystaniem kawioru. Zawartość cennych witamin i składników mineralnych decyduje o dużych walorach pielęgnacyjnych tego składnika. Nie sposób nie wspomnieć także o używaniu pereł oraz masy perłowej podczas zabiegów morskich. Bogata zawartość aminokwasów pozwala na skuteczne wykorzystanie w preparatach kąpielowych, peelingach oraz kremach o właściwościach złuszczających, liftingujących i łagodzących. Należy podkreślić, że talasoterapia powinna być procesem kompleksowym i łączyć wiele z wymienionych tutaj metod. Gwarantuje to lepszy efekt leczniczy i bardziej ogólnoustrojowy wpływ na organizm człowieka. 

W Polsce ośrodki talasoterapeutyczne zlokalizowane są w pasie nadmorskim w otoczeniu Bałtyku. Walory klimatyczne oraz mnogość ośrodków z bogatą ofertą zabiegów uzdrowiskowych sprawiają, że jest to bardzo dobre miejsce, aby skorzystać z klimatoterapii.