Jak często należy wymieniać igły do penów z insuliną i lancety do nakłuwaczy?
Maria Kasprzak

Jak często należy wymieniać igły do penów z insuliną i lancety do nakłuwaczy?

Cukrzyca to choroba przewlekła, która często skutkuje poważnymi powikłaniami. Jednak diabetyk może cieszyć się dobrą kondycją i komfortem życia, pod warunkiem, że przestrzega zaleceń lekarza i starannie monitoruje glikemię i przyjmuje insulinę lub leki. Należy pamiętać, że kluczowe jest zachowanie przy tym właściwej higieny i jednorazowe użycie lancetów, pasków do glukometru i igieł do iniekcji.

Codzienna samokontrola diabetyka: pomiar stężenia glukozy i zastrzyki insuliny

Samokontrola glikemii u diabetyków leczonych insuliną polega na pomiarze poziomu glukozy we krwi i przyjmowaniu odpowiednich dawek insuliny Przed pomiarem stężenia cukru należy pobrać kroplę krwi, najczęściej z opuszki palca. Służą do tego automatyczne nakłuwacze z wymiennymi, jednorazowymi lancetami. Lancet to rodzaj małej igły, bardzo cienkiej i krótkiej, którą można nakłuć palec lub inne miejsce niemal bezboleśnie. Otrzymaną dzięki ukłuciu kroplę krwi pobiera się na pasek do glukometru i przeprowadza pomiar. Na podstawie pomiaru wiadomo, ile insuliny należy przyjąć. Insulina jest lekiem podawanym podskórnie, kilkakrotnie w ciągu doby. Jeśli pacjent nie używa pompy insulinowej, musi brać ją w postaci zastrzyków, które zwykle wykonuje sobie sam. Obecnie, dla większej wygody i higieny, dostępne są na rynku specjalne wstrzykiwacze (tzw. peny) do insuliny, które są używane ze specjalnymi, bardzo cienkimi igłami do penów. Dzięki sprzętowi do nakłuwania i robienia zastrzyków, codzienna kontrola cukrzycy jest wygodna i mniej bolesna, przez co przysparza chorym mniej stresu, niż dawniej, kiedy używano standardowych igieł i strzykawek.

Lancety do nakłuwaczy i igły do penów – sprzęt jednorazowego użytku

Konieczność używania sprzętu jednorazowego użytku przy zabiegach medycznych nikogo nie powinna dziwić. Wiadomo, że nieprzestrzeganie tej zasady grozi przenoszeniem zakażeń krwiopochodnych (np. WZW lub HIV) między pacjentami. W przypadku drobnego sprzętu, np. igieł – sterylizacja byłaby kłopotliwa i nieopłacalna. Lancety do nakłuwaczy i igły do penów są również sprzętem jednorazowego użytku, to znaczy przeznaczone do wykorzystania tylko raz i tylko u jednego pacjenta. Zużyte lancety lub igły muszą być odpowiednio zabezpieczone i wyrzucone.

Schemat postępowania jest prosty: przed każdym nakłuciem należy umyć ręce, włożyć do nakłuwacza nowy lancet i wykonać nakłucie. Po przeprowadzeniu pomiaru stężenia glukozy, lancet należy wbić w oderwaną wcześniej plastikową nasadkę, aby zabezpieczyć inne osoby przed możliwością przypadkowego ukłucia, a następnie wyrzucić lancet do odpowiedniego pojemnika na odpady. Podobnie należy postąpić z igłą do wstrzykiwania insuliny: przed każdym zastrzykiem trzeba użyć nowej, sterylnej igły z opakowania, a po wykorzystaniu natychmiast odpowiednio ją zabezpieczyć i usunąć.

Tylko ja używam tej igły – co może mi grozić?

Pomimo świadomości tych zaleceń, wiele osób zaniedbuje przestrzegania zasady jednorazowego użycia lancetów i igieł. Kierują się prostą z pozoru logiką: skoro lancet i igła są używane tylko przeze mnie, to nic mi nie grozi, przecież od samego siebie niczym się nie zarażę. Za to kilkakrotne użycie tej samej igły pozwoli mi zaoszczędzić wydatków. Igły do penów i lancety nie są refundowane, więc chorzy szukają oszczędności, gdzie tylko mogą. Takie rozumowanie nosi jednak tylko pozory słuszności. Na skórze i w naszym otoczeniu bytuje stale bardzo wiele mikroorganizmów, które mogą namnażać się na resztkach krwi i naskórka na użytych igłach. Wprowadzone do krwi mogą być przyczyną zakażeń. A trzeba pamiętać, że osoby z cukrzycą obarczone są zwiększonym ryzykiem infekcji, owrzodzeń i trudniejszego leczenia ran i zakażeń, niż osoby zdrowe. Nie warto ryzykować swoim zdrowiem – ta „oszczędność” zupełnie się nie opłaca.

Nie tylko bakterie – inne zagrożenia wynikające z wielokrotnego użycia igieł i lancetów

Lancety i igły do penów są specjalnie ostrzone i szlifowane, aby ukłucie było jak najmniej bolesne. Z tego powodu są też bardzo cienkie i delikatne, dlatego nawet jedno użycie zniekształca ostrze. Ponowne zastosowanie stępionej igły lub lancetu sprawi większy ból przy ukłuciu, niż wykorzystanie nowego wyrobu.

Powtarzające się mikrourazy tkanki podskórnej, spowodowane użyciem zniekształconego ostrza mogą prowadzić z czasem do powstawania blizn i lipodystrofii (zmian w strukturze tkanki tłuszczowej podskórnej), utrudniających podawanie zastrzyków i wchłanianie insuliny.

Osobisty komfort i ból to rzecz subiektywna, ale stosowanie jednej igły do wielu iniekcji może przynieść także obiektywne szkody i zmniejszyć skuteczność leczenia. Użyta igła ma wewnątrz resztki roztworu insuliny, jest zanieczyszczona śladami krwi lub osocza. Te wszystkie substancje zasychają, krystalizują i mogą powodować zatkanie igły. Pozostawienie jej na penie i ponowne użycie może się wiązać z wyciekaniem leku, gromadzeniem się pęcherzyków powietrza wewnątrz pena lub kartridża i niemożnością odmierzenia precyzyjnej dawki. Przez zaburzenie przepływu płynu, także frakcje insuliny o różnej lepkości w kartridżu lub penie mogą wyciekać, co także zakłóca dawkowanie i zmniejsza skuteczność leczenia. Oszczędność, jaka miałaby być wynikiem wielokrotnego użycia igły staje się stratą, kiedy dochodzi do pogorszenia stanu zdrowia, utraty jakości leku i jego skuteczności. Straty finansowe i zdrowotne, jakie pacjent musi ponieść z tytułu dodatkowego leczenia lub zakupu dodatkowych dawek insuliny mogą znacznie przewyższyć „zysk” płynący z rzadszej wymiany lancetów i igieł.

  1. http://jednaigla.pl/t0.html (dostęp 20.02.2020)

  2. Frid A, Hirsch L, Gaspar R, Hicks D, Kreugel G, Liersch J, Letondeur C, Sauvanet JP, Tubiana-Rufi N, Strauss K; Scientific Advisory Board for the Third Injection Technique Workshop, “New injection recommendations for patients with diabetes” Diabetes Metab. 2010 Sep; 36 Suppl 2:S3-18.

  3. Zabaleta-Del-Olmo, Vlacho, Jodar-Fernández, Urpí-Fernández AM, Lumillo-Gutiérrez I, Agudo-Ugena J, Morros-Pedrós R, Violán C, “Safety of the reuse of needles for subcutaneous insulin injection: A systematic review and meta-analysis” Int J Nurs Stud. 2016; 60:121-32.

  4. Lasalvia P, Barahona-Correa JE, Romero-Alvernia DM, Gil-Tamayo S, Castañeda-Cardona C, Bayona JG, Triana JJ, Laserna AF, Mejía-Torres M, Restrepo-Jimenez P, Jimenez-Zapata J, Rosselli D, “Pen Devices for Insulin Self-Administration Compared With Needle and Vial: Systematic Review of the Literature and Meta-Analysis”, J Diabetes Sci Technol. 2016; 10(4):959-66.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usuwanie powoduje oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Zespół Pica – czym jest zespół łaknienia spaczonego? Jak go leczyć?

    O zespole łaknienia spaczonego mówi się wtedy, gdy osoba spożywa produkty, których nie można zaliczyć do żywności. Zaburzenie to może prowadzić do szeregu powikłań zagrażających życiu. Dlaczego chory odczuwa pragnienie do zjedzenia ziemi, lodu czy szkła? W jaki sposób leczy się zespół Pica? 

  • Czym jest wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja)? Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z ciężką reakcją alergiczną?

    Badania sugerują, że częstość występowania reakcji anafilaktycznych wzrosła w ostatnich latach. Dowiedz się, czym jest anafilaksja. Jak zapobiegać oraz udzielić pomocy w nagłym przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej?

  • Pilates okiem fizjoterapeuty – wskazania i efekty treningów metodą Pilatesa

    Pilates to rodzaj treningu o umiarkowanej intensywności, który koncentruje się na wzmacnianiu mięśni głębokich. Jego podstawą jest wykonywanie precyzyjnych, płynnych ruchów, świadomy oddech i maksymalne skupienie na ćwiczeniach. Efekty treningu metodą Pilatesa to wzmocnienie mięśni, poprawa równowagi i koordynacji ruchowej, wysmuklenie sylwetki, redukcja napięcia oraz rozluźnienie całego ciała. Ćwiczenia pilates mogą być częścią procesu rehabilitacji po przebytych urazach, także u zawodowych sportowców. Pilates mogą ćwiczyć również osoby starsze i kobiety w ciąży.

  • Egzema – przyczyny i objawy. Leczenie egzemy na dłoniach i twarzy. Które preparaty wybrać, a których unikać?

    Egzema, inaczej wyprysk lub atopowe wyprysk skóry, to niezakaźna choroba, którą nie można się zarazić od drugiej osoby poprzez kontakt bezpośredni lub korzystanie z tych samych kosmetyków czy ręczników i pościeli. Leczenie egzemy jest niezwykle uporczywe, ponieważ zazwyczaj ciężko jest wytypować czynnik wywołujący bolesne, swędzące, pękające i suche plamy na skórze dłoni i twarzy (czasem występujące na całym ciele). Leczenie egzemy z użyciem najlepeszych dermokosmetyków, będąc pod opieką najlepszego dermatologa lub arelgologa może być nieskuteczne, jeśli pacjent będzie miał stały kontakt z czynnikiem drażniącym.

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia lumbago są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij