×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Błękitne światło nie musi zaburzać snu. Najnowsze doniesienia naukowe

Na kilka godzin przed snem zgaś wszystkie ekrany, jeśli nie chcesz mieć problemów ze snem – tak przez lata radzili nam lekarze, argumentując to negatywnym wpływem tzw. błękitnych ekranów na nasz organizm. To długo utrzymujące się przekonanie podważa badania naukowców z Uniwersytetu w Manchesterze, z których wynika, że w godzinach wieczornych właśnie takie światło jest dla nas korzystne. 

Światłoczułe białko

Odkrycie naukowców ma ścisły związek z rytmem, jaki naszemu organizmowi nadaje zegar biologiczny. Zdaniem badaczy właśnie dlatego wieczorem reagujemy lepiej na chłodniejsze światło, natomiast w ciągu dnia wolimy otaczać się cieplejszym. Jest to więc naturalne, a jako że urządzenia elektroniczne emitują chłodne światło, kontakt z nimi nie powinien zaburzać naszego rytmu dobowego i powodować problemów ze snem.

Ludzkie oko jest ważnym elementem funkcjonowania zegara biologicznego, ponieważ to przez nie światło dociera do organizmu. Szczególnie ważna w tym procesie jest melanopsyna, czyli światłoczułe białko, które lepiej wykrywa fotony o krótszej długości fali, co skłoniło naukowców do postawienia tezy, że niebieskie światło oddziałuje na nas silniej.

Jednak nasze postrzeganie kolorów pochodzi z komórek stożka siatkówki, a jak pokazują nowe badania, sygnały świadczące o dopływie błękitnego światła do siatkówki redukują jego wpływ na zegar biologiczny. W rezultacie niebieskie kolory, które są związane ze zmierzchem, mają na nas słabszy wpływ niż białe lub żółte światło o podobnej jasności.

Błękitne światło o zmierzchu nie szkodzi?

Tę tezę naukowcy postanowili zweryfikować w badaniu na myszach, które przebywały w pomieszczeniach oświetlanych światłem o błękitnym i żółtym odcieniu, a przy okazji analizowali ich reakcje. Jak się okazało, błękitne światło wpływało na zwierzęta w stopniu znacznie mniejszym niż żółte. Z tego punktu widzenia chłodne błękitne światło powoduje mniej „zakłóceń” niż dzienne, które może skłaniać do większej aktywności. W teorii więc wieczorem warto więc wyłączyć światła i spędzić czas przed ekranem bez jego dodatkowych źródeł.

Kolory mają znaczenie

Przekonanie o szkodliwości błękitnego światła skłoniło producentów urządzeń elektronicznych do ich modyfikacji. Zmiana koloru ekranu wraz ze zmianą pory dnia miałaby czynić je zdrowszymi, jednak jak pokazują badania, nasz organizm może źle reagować na tę zmianę, ponieważ zmiana koloru sprawia, że wieczór bardziej przypomina dzień. Paradoksalnie więc, próba zmniejszenia szkodliwości urządzeń skutkuje tym, że mogą szkodzić nam jeszcze bardziej, co potwierdzają również badania prowadzone przez naukowców z Manchesteru.

Dla zdrowia powinniśmy więc otaczać się światłami odpowiadającymi konkretnemu okresowi w ciągu doby – ciepłymi i jaskrawymi za dnia oraz chłodniejszymi i wpadającymi w błękit o zmierzchu i w nocy.

Jak sugerują autorzy badania, dostosowanie naszych zegarów biologicznych do rytmu naszej pracy i życia codziennego może być dobre dla zdrowia, w czym może pomóc także odpowiednie stosowanie kolorów.

Niebieskie światło w nadmiarze może niszczyć mózg

Inne, nomen-omen, światło na ten problem rzuciły badania naukowców z Oregon State University opublikowane w październiku 2019 r. Wynika z nich, że niebieskie światło emitowane przez laptopy czy telefony komórkowe może przyspieszać procesy starzenia oraz niszczenie komórek mózgowych oraz siatkówki. 

Wnioski te płyną z badania prowadzonego na muchach. Owady przebywające przez 12 godzin w świetle i 12 godzin w ciemności żyły krócej w porównaniu z muchami trzymanymi w całkowitej ciemności lub z tymi trzymanymi w świetle błękitnym. U much wystawionych na działanie niebieskiego światła stwierdzono uszkodzenie komórek siatkówki i neuronów mózgowych oraz upośledzenie ruchliwości, co zaobserwowano na podstawie trudności we wspinaniu się na ściany ich zagrody. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. J. W. Mouland, F. Martial, A. Watson i in., Cones Support Alignment to an Inconsistent World by Suppressing Mouse Circadian Responses to the Blue Colors Associated with Twilight, “Current Biology” 2019, 29 (24): 4260 DOI: 10.1016/j.cub.2019.10.028, [dostęp:] 07.01.2019. 
  2. University of Manchester, Blue light may not be as disruptive to our sleep patterns as originally thought, "sciencedaily.com” [online], www.sciencedaily.com/releases/2019/12/191216173654.htm, [dostęp:] 07.01.2019. 
  3. J. W. Mouland, F. Martial, A. Trevor i in., Daily blue-light exposure shortens lifespan and causes brain neurodegeneration in Drosophila, “Aging and Mechanisms of Disease” 2019, DOI: 10.1038/s41514-019-0038-6, [dostęp:] 07.01.2019. 
  4. Oregon State University, Daily exposure to blue light may accelerate aging, even if it doesn't reach your eyes, “sciencedaily.com” [online], www.sciencedaily.com/releases/2019/10/191017101253.htm, [dostęp:] 07.01.2019.

Podziel się: