Pęcherzyk ciążowy, żółtkowy i zarodek — wielkość tydzień po tygodniu
Łukasz Stelmaszczyk

Pęcherzyk ciążowy, żółtkowy i zarodek — wielkość tydzień po tygodniu

Ciąża to wyjątkowy moment w życiu każdej kobiety, to czas wielkich przemian w organizmie, ale również okres, kiedy przyszłe mamy zasypywane są ogromem terminów medycznych ze wszystkich stron, od lekarza prowadzącego ciążę zaczynając, a na forach internetowych kończąc. Poniższe wyjaśnienie podstawowych pojęć związanych z ciążą pozwoli przyszłym mamon uporządkować swoją wiedzę i dowiedzieć się, jak tydzień po tygodniu rozwija się ich dziecko.

Pęcherzyk ciążowy i żółtkowy — co to jest?

Pęcherzyk ciążowy (GS, gestational sac) to termin używany na określenie struktury widocznej na USG. To przestrzeń wypełniona płynem otaczająca zarodek. W obrazie ultrasonograficznym uwidaczniany jest jako hipoechogeniczny (ciemniejszy od reszty) obszar otoczony hiperechogenicznym (jaśniejszy od reszty) trofoblastem. W ciąży prawidłowej znajduje się w jamie macicy.

Wielkość pęcherzyka ciążowego w poszczególnych tygodniach ciąży wygląda następująco:

Rozmiar pęcherzyka ciążowego (cm)

Tydzień ciąży

1

5

1,1

5,2

1,2

5,3

1,3

5,5

1,4

5,6

1,5

5,8

1,6

5,9

1,7

6

1,8

6,2

1,9

6,3

2

6,5

2,1

6,6

2,2

6,8

2,3

6,9

2,4

7

2,5

7,2

2,6

7,3

2,7

7,5

2,8

7,6

2,9

7,8

3

7,9

3,1

8

3,2

8,2

3,3

8,3

3,4

8,5

3,5

8,6

3,6

8,8

3,7

8,9

3,8

9

3,9

9,2

4

9,3

4,1

9,5

4,2

9,6

4,3

9,7

4,4

9,9

4,5

10

4,6

10,2

4,7

10,3

4,8

10,5

4,9

10,6

5

10,7

5,1

10,9

5,2

11

5,3

11,2

5,4

11,3

5,5

11,5

5,6

11,6

5,7

11,7

5,8

11,9

5,9

12

6

12,2

Pęcherzyk żółtkowy (yolk sac, YS) to struktura wchodząca w skład błon płodowych (obok omoczni, owodni i kosmówki). Swoją nazwę zawdzięcza żółtku jaja kurzego, które jest magazynem substancji odżywczych potrzebnych zarodkowi kurczęcia aż do momentu wyklucia. U kobiety również pełni funkcję odżywczą, oddechową oraz krwiotwórczą — jest więc niezbędny do prawidłowego rozwoju ciąży. Jego funkcję z biegiem czasu przejmuje łożysko, za pośrednictwem którego płód dostaje substancje odżywcze i tlen oraz wydala substancje przemiany materii i dwutlenek węgla. Można wyróżnić trzy postacie pęcherzyka żółtkowego: pęcherzyk pierwotny, wtórny i ostateczny. Pęcherzyk ostateczny pojawia się w badaniu USG w 5.–6. tygodniu, a zanika wraz z końcem I trymestru, tworząc uchyłek Meckela.

Pęcherzyk żółtkowy a wiek ciążowy:

Tydzień ciąży

Rozmiar (mm)

5

3,01 + 0,75

6

2,99 + 0,73

7

3,99 + 0,86

8

4,72 + 0,64

9

5,22 + 0,63

10

5,89 + 0,56

11

5,35 + 0,87

12

4,34 + 0,62

Wielkość zarodka a tydzień ciąży

Od około 5. tygodnia w USG zaczyna być widoczne echo zarodka. Na podstawie pomiaru jego długości określa się dokładny wiek ciąży. Zarodek mierzy się, określając długość ciemieniowo–siedzeniową (CRL — crown rump lenght). W początkowym etapie ciąży powinien on przyrastać od 1,1 do 1,8 mm na dobę. W I trymestrze jest to najlepszy parametr służący do oceny dokładnego wieku ciążowego.

W przypadku rozbieżności między wiekiem ciąży i terminem porodu wynikającym z daty ostatniej miesiączki, a terminem wynikającym z USG wykonanym na początku ciąży, jako właściwy i prawidłowy przyjmujemy ten drugi.

Wielkość zarodka (CRL) a tydzień ciąży:

Tydzień ciąży

Rozmiar (mm)

5

3,01 + 0,75

6

2,99 + 0,73

7

3,99 + 0,86

8

4,72 + 0,64

9

5,22 + 0,63

10

5,89 + 0,56

11

5,35 + 0,87

12

4,34 + 0,62

Masa płodu w II trymestrze

W II trymestrze ciąży płód jest już na tyle duży, że nie jest łatwe (a często jest nawet niemożliwe) zmierzenie wymiaru CRL. W tym okresie ciąży określa się przybliżoną masę ciała płodu na podstawie czterech pomiarów wykonanych w trakcie badania USG sondą brzuszną. Są to: obwód główki — HC (head circumference), wymiar dwuciemieniowy — BPD (biparietal diameter), obwód brzuszka — AC (abdominal circumference) i długość kości udowej — FL (femur length). Zainstalowany w urządzeniu USG algorytm podstawia uzyskane w tych pomiarach wyniki do wzoru i w przybliżeniu podaje masę ciała dziecka. Należy pamiętać, że jest to jedynie estymacja i błąd pomiaru może wynosić do 10 proc. w górę i w dół (choć czasami spotykane są jeszcze większe błędy). Dla przykładu, jeśli w USG wykonanym przy przyjęciu pacjentki do porodu przybliżona masa ciała dziecka wynosiła 4000 g, oznacza to, że z dużym prawdopodobieństwem znajdzie się ona w przedziale od 3600 g do 4400 g (+/- 10 proc.).

Hipotrofia i hipertrofia płodu

Na podstawie pomiaru masy ciała płodu w II trymestrze nie określa się wieku ciążowego! Choć czasem w opisie badania ultrasonograficznego możemy przeczytać zdanie: „Według biometrii masa płodu wynosi 3350 g, co odpowiada ciąży 38 tygodni i 4 dni” — nie oznacza to jednak, że ciąża ma w dniu badania dokładnie 38 tygodni i 4 dni. Oznacza to natomiast, że jest ona wielkości ciąży 38–tygodniowej (+4 dni). Może to być albo młodsza ciąża z hipertrofią (makrosomią), czyli za dużą masą w stosunku do wieku ciążowego, albo ciąża z hipotrofią, czyli za małą masą w stosunku do wieku ciążowego, lub też ciąża zupełnie prawidłowa, której wiek jest bliski 38,5 tygodnia.

Hipotrofia płodu spowodowana jest najczęściej zaburzeniem pracy łożyska, ciążą mnogą, nadciśnieniem tętniczym matki, chorobami serca i nerek matki, paleniem papierosów w czasie ciąży (czynnym i biernym!), piciem alkoholu, czy przyjmowaniem niektórych leków w czasie ciąży. W przypadku stwierdzenia hipotrofii płodu należy również jako czynnik ją powodujący rozważyć ewentualne infekcje (np. cytomegalię, ospę wietrzną, grypę, toksoplazmozę).

Hipertrofia, inaczej zwana makrosomią płodu, najczęściej spowodowana jest źle kontrolowaną cukrzycą, w której występują nieprawidłowe wartości glikemii (szczególnie na czczo). Dodatkowe czynniki mogące powodować makrosomię to: wiek matki, poród dziecka powyżej 4500 g w wywiadzie, wzrost i masa ciała rodziców, otyłość matki. Statystycznie hipertrofia występuje częściej u dzieci płci męskiej.

Siatki centylowe

Wielkość i masę ciała dziecka w poszczególnych tygodniach ciąży nanosi się na specjalne siatki centylowe, dostępne w nowoczesnych urządzeniach USG. W siatkach wykorzystuje się jednostkę zwaną percentylem lub centylem, który oznacza położenie danego wyniku w stosunku do badanej grupy stanowiącej 100 proc. Przykładowo, jeśli waga konkretnego dziecka znajdzie się na 25. centylu, to oznacza, że 25 proc. dzieci z tej grupy wiekowej waży tyle samo lub mniej, zaś pozostałe 75 proc. waży tyle samo lub więcej.

Siatki centylowe pozwalają sprawdzić, czy masa płodu jest odpowiednia dla danego wieku ciążowego (czy mieści się między 5. a 95. centylem), oraz śledzić charakterystykę wzrastania płodu w czasie kolejnych wizyt u ginekologa, na których jest wykonywane USG.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG wczesnej ciąży — co zobaczymy w pierwszych tygodniach i jak to interpretować?

    Badanie ultrasonograficzne, często określane skrótem USG, to jedno z najczęściej wykonywanych obrazowych badań diagnostycznych. Według zaleceń licznych towarzystw ginekologicznych, w czasie ciąży badanie USG powinno być wykonane co najmniej trzykrotnie. W praktyce jest przeprowadzane zwykle częściej.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie krwi może pomóc zidentyfikować kobiety zagrożone przedwczesnym porodem

    Każdego roku 15 milionów dzieci rodzi się przed 37. tygodniem ciąży. Wcześniactwo wiąże się z wieloma krótko- i długoterminowymi konsekwencjami, dzieci urodzone przedwcześnie są obarczone wyższym ryzykiem problemów zdrowotnych i zaburzeń psychologicznych. Naukowcy odkryli istnienie biomarkerów, które mogą sygnalizować przedwczesny poród. Jakie geny są powiązane z wywołaniem przedwczesnego porodu?

  • Szczepienia w ciąży (COVID-19, grypa, krztusiec) – jakie szczepionki można podać ciężarnej?

    Szczepienia w ciąży są tematem wciąż aktualnym i nierzadko budzącym wiele obaw ze strony przyszłych mam. Czy uzasadnione jest podjęcie decyzji o odstąpieniu od przyjęcia szczepienia w obawie o zdrowie dziecka? Okazuje się, że obecnie dysponujemy licznymi badaniami, które potwierdzają bezpieczeństwo szczepień i pozwalają skutecznie zabezpieczyć przed niebezpiecznymi konsekwencjami zachorowania zarówno przyszłą mamę jak i dziecko. 

  • Przygotowanie organizmu do ciąży – od kiedy brać suplementy, witaminy i minerały?

    Wiele kobiet, które planują zostać mami, zastanawia się, które witaminy i minerały suplementować przed ciążą, a których z nich unikać, żeby zwiększyć swoje szansę na posiadanie potomstwa? Istnieje kilka prostych zasad dotyczących planowania zarówno macierzyństwa, jak i ojcostwa, które powinni stosować przyszli rodzice. Dlaczego kobiety starające się o dziecko lub będące w ciąży nie powinny pić syropu lub napoju z aloesu, jak długo przed zajściem w ciążę należy zacząć brać kwas foliowy oraz co należy włączyć do swojej diety, aby podnieść swoją płodność? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Nacinanie krocza – kontrowersje wokół rutynowego nacinania krocza podczas porodu

    Wątpliwości narastające wokół tematu rutynowych nacięć krocza w trakcie porodu towarzyszą środowisku medycznemu już od wielu dekad. Niesłabnąca od lat argumentacja zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego zabiegu sprawiła, że również w Polsce toczy się spór o zasadność episiotomii w kontekście wielu sytuacji położniczych. Co zatem sprawia, że pomimo upływu wielu lat doświadczenia i praktyki temat nacięcia krocza jest nadal równie kontrowersyjny, jak niemal dwie dekady temu, a wizja porodu siłami natury budzi coraz większy lęk wśród pacjentek? 

  • Nadciśnienie w ciąży – przyczyny, leczenie, powikłania

    Nadciśnienie tętnicze jest jedną z wielu chorób, które mogą towarzyszyć ciężarnej. Choć zwykle początkowo nie daje ono żadnych objawów, to brak wdrożenia odpowiedniego postępowania i leczenia może doprowadzić do poważnych komplikacji, które stanowią zagrożenie życia zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij