Czystek okiem dietetyka
Maria Brzegowy

Czystek okiem dietetyka

Moda na picie różnego rodzaju ziół wydaje się w Polsce nie przemijać. W sumie to dobrze, bo zastąpiliśmy w ten sposób wiele niekorzystnych naszemu zdrowiu napojów (w tym kolorowych i gazowanych). Na liście najczęściej wybieranych znalazł się m.in. czystek.

Czystek – roślina wiecznie zielona

Czystek (Cistus incanus), popularne ostatnio zioło, należy do rodziny czystkowatych (osłonkowatych). Jest on krzewem wiecznie zielonym, który rośnie dziko w krajach basenu Morza Śródziemnego. Osiąga do metra wysokości, wypuszcza delikatne, białe, czerwone i różowe kwiatki – stąd potoczna nazwa „róża skalna”. Roślina charakteryzuje się przyjemnym zapachem z żywiczną nutą. Najbardziej znany jest czystek grecki, ale na polskim rynku najczęściej spotykamy czystek pochodzenia tureckiego bądź albańskiego.

Właściwości czystka

Ze względu na to, że czystek to produkt o wysokiej zawartości polifenoli należących do silnych związków o działaniu przeciwutleniającym, do najczęściej wskazywanych przez specjalistów działań pożądanych rośliny zalicza się działanie antyoksydacyjne, jak również antybakteryjne, antygrzybiczne, wzmacniające oraz przeciwwirusowe. To właśnie za sprawą tych właściwości, czystek może okazać się przydatny w przypadku rozwijających się stanów zapalnych w organizmie, będących przyczyną m.in. chorób nowotworowych.

Ze względu na silne właściwości przeciwutleniające, czystek zajmuje ważne miejsce na liście produktów mających m.in. działanie przeciwnowotworowe.

Ponadto, dzięki temu, że wspomniane przeciwutleniacze osłaniają także naczynia krwionośne, przeciwdziałają tym samym powstawaniu blaszek miażdżycowych. Za sprawą tych i wymienionych wyżej właściwości, czystek został zaklasyfikowany do grupy tzw. superfood.

Mianem super żywności, czyli superfood określamy produkty roślinne od wieków znane i wykorzystywane przez ludność całego świata w wielu dolegliwościach chorobowych. Na tle produktów „zwyczajnych”, superfood wyróżnia się dużą zawartością składników odżywczych w małej masie produktu (tzw. duża gęstość odżywcza) albo/i sporą koncentracją niezbędnych dla zdrowia składników, których w naszym pożywieniu często na co dzień bardzo brakuje.

Inne zastosowanie rośliny

W medycynie ludowej możemy spotkać się też z zastosowaniem czystka jako środka do opatrywania ran i skaleczeń. Napary z niego do dziś stosowane są również w przeziębieniach, w tym m.in. przy infekcjach górnych dróg oddechowych. Wykazano, że u pacjentów przyjmujących napary z czystka objawy infekcji ustępują szybciej, a ogólny stan zdrowia polepsza się znacznie sprawniej.

W jednym z pierwszych badań klinicznych z 2009 roku, w którym zastosowano ekstrakty z czystka, uczestniczyło 160 pacjentów cierpiących na infekcję górnych dróg oddechowych (zarówno w kierunku infekcji wirusowej jak i bakteryjnej). W celach leczniczych podawano im tabletki do ssania z ekstraktem z czystka zawierające 220 mg polifenoli. Grupa kontrolna otrzymywała placebo. Zaobserwowano, że pacjenci, którzy przyjmowali ekstrakt, szybciej wracali do zdrowia, przy czym objawy choroby ustępowały sprawniej u tych, którzy zmagali się z infekcją o podłożu wirusowym.

Nie tylko napar – olejek z czystka

W przemyśle zastosowanie znalazł również olejek z czystka, który jest dozwolonym, dopuszczonym do stosowania w USA przez FDA (Agencja Żywności i Leków) dodatkiem do żywności, jak również substancją aromatyzującą. Ponieważ skład chemiczny olejku poszczególnych gatunków rodzaju Cistus jest zróżnicowany, ze względu na możliwości jego wykorzystania w przemyśle perfumeryjnym, często się go bada.

Czystek to nie tylko zioło do parzenia herbaty. Jego olejek wykorzystuje się w przemyśle perfumeryjnym, z kolei zapiski dotyczące medycyny ludowej donoszą, że znalazł on również zastosowanie w celu opatrywania ran i skaleczeń.

Jak przygotowywać napary?

Badania sugerują, że na liczbę tzw. związków czynnych w naparach, wpływ mają warunki w jakich zostały one przygotowywane – głównie temperatura oraz twardość użytej wody. Największe stężenie flawonoidów zaobserwowano w czasie parzenia naparu przez okres jednej godziny w temperaturze 95°C. W sklepach możemy kupić czystek suszony, cięty, jak również gotowe mieszanki herbat z jego zawartością.

Literatura:

  1. Ekiert K., Dochniak M., 2015, Superfoods – idealne uzupełnienie diety czy zbędny dodatek?, Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 5, 4, 401-408
  2. Newerli-Guz J., Erdman M., 2015, Ocena wybranych wyróżników jakościowych czystka (róży skalnej) Cistus incanus L., Problemy Higieny i Epidemiologii, 96 (3), 693-696
  3. Zielnik Apteczny, 2015, Napar z czystka, Farmacja praktyczna, 10 (89), 44-45

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij