Rokitnik zwyczajny — bogactwo witamin

Rokitnik zwyczajny — bogactwo witamin

Już w starożytnej Grecji używano rokitnika jako karmę dla koni, dzięki której zwierzęta zdrowiały, ich sierść stawała się błyszcząca, a rany na skórze i błonach śluzowych goiły się. Proweniencja rodzajowej nazwy łacińskiej pochodzi od greckich słów  híppos – koń, pháo – błyszczę.

Spis treści

Rokitnik zwyczajny – wygląd, pochodzenie, morfologia

Rokitnik (Hippophae rhamnoides L.) należy do rodziny oliwkowatych (Elaeagnaceae), naturalnie występuje na Kaukazie i Syberii. W Polsce w uprawie, w nasadzeniach przydomowych, miejskich a także już forma dziko rosnąca rozniesiona przez zwierzęta (nasiona z niestrawionych owoców). Szybko się rozrasta dzięki rozbudowanemu systemowi korzeniowemu. Rokitnik zwyczajny jest dwupiennym krzewem sięgającym 7 metrów wysokości. Kwiaty żółte, niepozorne, rozwijają się na około 10 dni przed rozwojem liści, wiatropylne, beznektarowe. Silnie rozkrzewiony. Liście lancetowate o tępym końcu, całobrzegie, skrętolegle osadzone na kolczastej łodydze. Od spodniej strony są gęsto pokryte srebrzystymi włoskami. Owocem są liczne, słodko-kwaśne pomarańczowe pestkowce.

Rokitnik zwyczajny – zastosowanie i wskazania

Rokitnik zwyczajny znalazł zastosowanie w kuchni oraz w lecznictwie. Przetwory w postaci konfitur, dżemów coraz częściej goszczą na naszych stołach, a w jego ojczyźnie, Syberii, są nieodzownym elementem diety. Już w starożytnej Grecji używano rokitnika jako karmę dla koni, dzięki której zwierzęta zdrowiały, ich sierść stawała się błyszcząca, a rany na skórze i błonach śluzowych goiły się. Proweniencja rodzajowej nazwy łacińskiej pochodzi od greckich słów  híppos – koń, pháo – błyszczę. Owoce po przymrozkach maja smak łagodniejszy to znaczy mniej gorzki i cierpki. Są surowcem witaminowym, wzmacniającym odporność, stosowanym w przeziębieniach oraz trudno gojących się ranach i owrzodzeniach błon śluzowych. Olej pozyskiwany z nasion jest ceniony w kosmetologii za wysoką zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych znalazł zastosowanie jako dodatek do kremów, balsamów, mydeł i masek i innych produktów. W medycynie ludowej dalekich krajów Azji stosowany od setek lat jako gojący, przeciwbiegunkowy. Olej jest skuteczny w leczeniu oparzeń, stanów zapalnych żołądka i dwunastnicy, natomiast odwar z owoców leczy choroby skóry. Liście stosowane jako środek przeciwbiegunkowy w postaci naparu, natomiast odwar z nasion może być stosowany jako łagodny środek przeczyszczający.

Rokitnik zwyczajny – działanie, właściwości, skład

Surowcem zielarskim są dojrzałe owoce rokitnika (Fructus Hippophae), które w swoim składzie zawierają witaminy z grupy B, witaminę E, C, karotenoidy, olej tłusty, flawonoidy, antocyjany, garbniki, kwasy organiczne, fenolokwasy i sole mineralne (mangan, bor, żelazo). Owoce rokitnika nie zawierają enzymu rozkładającego witaminę C (kwas askorbinowy) - askorbinazę, dzięki temu mogą być przechowywane, bez znacznej jej znacznej straty, zarówno świeże, mrożone czy też suszone. Tak spore nagromadzenie witamin i związków fenolowych sprawia, iż owoce mogą być stosowane jako środek witaminowy dla rekonwalescentów, osób z obniżoną odpornością. Karotenoidy jak beta-karoten (200 - 400 mg / 100g) odgrywają rolę w prawidłowym funkcjonowaniu błon śluzowych, skóry oraz prawidłowym widzeniu.Takie połączenie związków aktywnych wykazuje silne właściwości przeciwutleniające, może wymiatać wolne rodniki, działać ochronnie na komórki i hamować procesy zapalne. Flawonoidy i antocyjany lepiej wchłaniają się z przewodu pokarmowego z witaminą C zawartą w owocach, działają uszczelniająco na drobne naczynia krwionośne. Nasiona zawarte w owocach są bogate w oleje (kwas oleopalmitynowy, palmitynowy, oleinowy, linolowy) tak zwane niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe NNKT (witamina F), witaminę E, cukry i sole mineralne. Przetwory z oleju uzyskiwanego z nasion stosowane są jako środek gojący w odmrożeniach, oparzeniach, egzemach czy stanów zapalnych błon śluzowych gdyż kwasy tłuszczowe w nim zawarte maja właściwości gojące, natłuszczające i nawilżające, wpływają na lepsze ziarninowanie ran i odcinają dostęp powietrza do rany. Olej można pozyskiwać z pulpy z owoców a także z samych nasion, różnią się one w składzie, szczególnie w zawartość karotenoidów, tokoferoli i kwasów tłuszczowych. Medycyna ludowa stosuje suszone liście rokitnika jako środek przeciwbiegunkowy, natomiast odwar z samych nasion jako środek przeczyszczający.

Rokitnik zwyczajny – stosowanie i dawkowanie

Jako środek witaminowy pije się rozcieńczony sok z owoców rokitnika raz, dwa razy dziennie. Kapsułki z olejem rokitnikowym do dwóch razy dziennie po posiłku, aby ułatwić wchłanianie się z nich NNKT oraz witamin. We wrzodach żołądka i dwunastnicy, chorobami błony śluzowej przełyku 10 ml na 30 minut przed posiłkiem, trzy razy dziennie przez okres do trzech tygodni Stosowanie oleju w leczeniu chorób przewodu pokarmowego należy skonsultować z lekarzem. Olejowe okłady na odmrożenia i oparzenia stosuje się dwa razy dziennie przez kilka tygodni. Olej kilka razy dziennie stosuje się na stany zapalne skóry, trądzik, pęknięcia skóry a także zewnętrznie na błony śluzowe gardła, krtani i pochwy czy skórę odbytu w hemoroidach i szczelinie odbytu. Olej rokitnikowy zmniejsza widoczność blizn jeżeli jest regularnie używany do gojenia się ran. Stosowany jest jako dodatek do kremów na przedwczesne starzenie się skóry, najróżniejszych kosmetyków do pielęgnacji włosów, balsamów do ciała.

Rokitnik zwyczajny – interakcje z lekami i ziołami

Nie należy spożywać owoców rokitnika z dużymi dawkami witaminy C, gdyż  może to podwyższyć jej stężenie we krwi.

 

Rokitnik zwyczajny – skutki uboczne, przedawkowanie

Spożywanie nadmiernych ilości owoców rokitnika może mieć właściwości przeczyszczające, ze względu na sporą obecność cukrów i olejów.

Spożywanie dużych ilości witaminy C, bardzo dużych ilości owoców rokitnika i ich przetworów, u niektórych osób może doprowadzić do zwiększonego stężenia kwasu szczawiowego we krwi (hiperokasluria), który łącząc się z jonami wapnia może doprowadzić do tworzenia się kryształów szczawianu wapnia w nerkach, a to do powstawania szczawianowych kamieni nerkowych. Można to zaobserwować u niektórych osób cierpiących na choroby przytarczyc, które wydalają zwiększone ilości wapnia z moczem (hiperkalciuria), chorych na dnę moczanową (zwiększone wydalanie kwasu moczowego), witamina C obniża pH moczu i sprzyja odkładanie kamieni moczanowych. Należy podczas stosowania dużych dawek witaminy C i rokitnika stosować zrównoważoną dietę bogata w magnez i cytryniany, które zapobiegają tworzeniu się problemów nerkowych.

Nadmierne spożywanie oleju z rokitnika może zwiększyć stężenie beta-karotenu oraz witaminy A w organizmie, a to przyczynić się do hiperwitaminozy A. 100 g oleju zawiera 300 - 400 mg beta-karotenu.

Przeciwwskazaniem do stosowania wewnętrznego oleju rokitnikowego są stany zapalne wątroby i trzustki i pęcherzyka żółciowego oraz kamica żółciowa.

Suplementy i wyroby medyczne zawierające rokitnik zwyczajny

Kosmetyki zawierające rokitnik zwyczajny

Działanie

  • immunostymulujące (zwiększa odporność)
  • pobudza regenerację komórek naskórka
  • uzupełnia niedobór witaminy A
  • uzupełnia niedobór witaminy B1 (tiaminy)
  • uzupełnia niedobór witaminy C (kwasu askorbinowego)
  • uzupełnia niedobór witaminy PP (niacyny, witaminy B3)
  • uzupełnia niedobór witaminy B6
  • przyspiesza gojenie ran

Postacie i formy

  • kapsułka
  • miód ziołowy
  • maść
  • krem
  • płyn doustny
  • szampony i odżywki do włosów

Substancje aktywne

  • witamina B1
  • witamina B3
  • witamina B6
  • flawonoidy
  • olejki eteryczne
  • garbniki
  • antocyjany
  • Związki cukrowe
  • kwas jabłkowy
  • karotenoidy
  • mangan
  • żelazo
  • olej tłusty
  • witamina E
  • witamina PP

Surowiec

  • owoc
  • nasiona
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij