Prawoślaz lekarski — nie tylko na chrypkę i kaszel

Z właściwości leczniczych prawoślazu lekarskiego korzystano już w starożytności. W Grecji wykorzystywano do łagodzenia objawów nieżytu żołądkowo-jelitowego, schorzeń oddechowych oraz chorób skóry.

Spis treści

Prawoślaz lekarski – wygląd, pochodzenie, morfologia

Prawoślaz lekarski (łac. Althaea officinalis, ang. Marsh Mallow) jest byliną osiągającą wysokość od 1 do 1.5 metra. Pochodzi z rodziny ślazowatych –  Malvaceae. W Polsce prawoślaz występuje głównie na południu kraju, jest również rośliną uprawną. Bylina pochodzi prawdopodobnie z krajów basenu Morza Śródziemnego, a z czasem dostała się na tereny zachodniej i środkowej Europy.

Prawoślaz lekarski ma duże 3 lub 5 klapowane liście. Na powierzchni blaszki liściowej występują liczne włoski okrywające, nadające liściom srebrzysty kolor. Jasnoróżowe kwiaty wyrastają z kątów liści, a owocem prawoślazu jest rozłupnia. Korzenie prawoślazu są silnie rozgałęzione i wyrastają z krótkiego kłącza.

Surowcem farmaceutycznym jest korzeń – althaeae radix oraz liść prawoślazu lekarskiego – althaeae folium.

Prawoślaz lekarski – zastosowanie i wskazania

Wyciągi z prawoślazu lekarskiego są chętnie stosowane w postaci syropów, tabletek lub pastylek do ssania w łagodzeniu stanów zapalnych błony śluzowej gardła. Prawoślaz występuje także w modnych obecnie preparatach skierowanych do najmłodszych pacjentów takich jak lizaki, syropy oraz gumy na podrażnione gardło.
Obecność różnych postaci prawoślazu na rynku nie zmniejsza popularności nadal stosowanego odwaru z prawoślazu. Odwar z prawoślazu stosowany zewnętrznie może łagodzić świąd oraz stany zapalne skóry, a wyciągi z prawoślazu znajdujące się w kosmetykach nawilżają suchy naskórek i przynoszą ulgę poparzonej przez promienie słoneczne skórze.

Wyciągi z prawoślazu znalazły również zastosowanie jako preparaty zwiększające odporność.

Z właściwości leczniczych prawoślazu lekarskiego korzystano już w starożytności. Wyciągi z tej rośliny zalecał grecki lekarz Pedanius Dioskurydes. Innym grecki lekarzem przepisującym swoim pacjentom wyciągi z prawoślazu był sam Hipokrates. Prawoślaz w Grecji wykorzystywano do łagodzenia objawów nieżytu żołądkowo-jelitowego, schorzeń oddechowych oraz chorób skóry. Prawoślaz był również stosowany w praktyce lekarskiej samego Awicenny – perskiego lekarza i filozofa.

Wykorzystanie prawoślazu lecznictwie ludowym było zbliżone do jego zastosowania w medycynie.

Prawoślaz lekarski – działanie, właściwości, skład

Główną frakcją czynną korzenia i liścia prawoślazu lekarskiego są substancje śluzowe. W śluzie zidentyfikowano głównie obojętne arabinogalaktany i glukany, a także kwaśne galakturonoramnany. W liściach występują również pochodne kwercetyny, luteoliny i kemferolu należące do grupy flawonoidów. Korzeń z kolei zawiera niewielkie ilości związków o charakterze aminowym - głównie asparaginę oraz betainę.

Śluzy zawarte w wyciągach z korzenia i liścia prawoślazu działają osłaniająco na błony śluzowe górnych dróg oddechowych oraz przewodu pokarmowego. Polisacharydy, po kontakcie z wodą tworzą lepkie kompleksy koloidów, które świetnie powlekają błony śluzowe chroniąc je tym samym przed czynnikami drażniącymi. Przeciwzapalne i osłaniające właściwości śluzu mają charakter jedynie miejscowy, ponieważ nie ulegają one absorpcji z przewodu pokarmowego lub z powierzchni skóry.

Prawoślaz lekarski – stosowanie i dawkowanie

Korzeń jak i liść prawoślazu zaleca się stosować w postaci odwaru. W celu przygotowania odwaru około 2 gramy surowca należy zalać chłodną wodą i pozostawić na 60 minut. Powstały płyn należy doprowadzić do wrzenia, a następnie przecedzić. Osoby dorosłe mogą stosować odwar trzy razy dziennie. 

Prawoślaz lekarski można przyjmować również w postaci syropu. W zależności od wieku zalecane jest stosowanie od 2.5 ml do 15 ml syropu maksymalnie cztery razy dziennie. 

Wyciągi z prawoślazu występują również w składzie kosmetyków. Popularne kremy oraz żele do pielęgnacji skóry twarzy zaleca się stosować zwykle rano i wieczorem. 

Prawoślaz lekarski wchodzi w skład wielu suplementów przeznaczonych do nawilżenia błony śluzowej gardła i jamy ustnej. W związku z przeznaczeniem tego rodzaju preparatów należy stosować je dosyć często, co pozwala na utrzymanie odpowiedniego nawilżenia błon śluzowych. 

Prawoślaz lekarski – interakcje z lekami i ziołami

Stosowanie wyciągów z prawoślazu w celu łagodzenia dolegliwości gastrycznych może spowodować zmiany we wchłanianiu innych, przyjmowanych jednocześnie leków. Śluz obecny w wyciągach może opóźniać wchłanianie substancji czynnych zawartych w przyjmowanych doustnie lekach.

Prawoślaz lekarski – skutki uboczne, przedawkowanie

Zbyt częste stosowanie preparatów zawierających wyciągi z prawoślazu lekarskiego może spowodować wystąpienie działania przeczyszczającego. Poza tym, stosowanie prawoślazu może spowodować pojawienia się reakcji nadwrażliwości i alergii. 

Leki zawierające prawoślaz lekarski

Suplementy i wyroby medyczne zawierające prawoślaz lekarski

Kosmetyki zawierające prawoślaz lekarski

Działanie

  • immunostymulujące (zwiększa odporność)
  • łagodzi stany zapalne skóry
  • przeciwświądowe
  • zmiękczające
  • powlekające, osłaniające

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • krople
  • syrop
  • tabletka
  • żel na skórę
  • spray
  • pastylki do ssania

Substancje aktywne

  • betaina
  • luteolina
  • pektyny
  • sacharoza
  • skrobia
  • substancje śluzowe
  • asparagina

Surowiec

  • liść
  • korzeń
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij