Bluszcz pospolity — na cellulit, łupież i kaszel

Bluszcz pospolity może żyć nawet 700 lat i osiągać długość nawet do 30 metrów. W starożytnej Grecji używany był jako afrodyzjak dodawany do napojów. Stanowił atrybut Dionizosa − greckiego boga płodności i wina.

Spis treści

Bluszcz pospolity – wygląd, pochodzenie, morfologia

Bluszcz pospolity (Hedera helix L.) to roślina należąca do rodziny Araliowate (Araliaceae). Rodzaj Hedera powstał w trzeciorzędzie i okresie polodowcowym. Najstarsze ślady kopalne bluszczu można odnaleźć w Bułgarii. Zasięg występowania bluszczu pospolitego jest jednak znacznie obszerniejszy. Roślinę można spotkać w południowej, zachodniej i środkowej części Europy, a także na zachodnich krańcach Azji i w północnej Afryce. Polska leży w północno−wschodniej części obszaru występowania Hedera helix. Dodatkowo ten śródziemnomorsko−atlantycki gatunek to jedyny przedstawiciel rodziny Araliaceae w Polsce. 

Bluszcz pospolity to roślina wspinająca się albo płożąca. Na jej pędach znajdują się korzenie przybyszowe. Dzięki nim bluszcz może przyczepiać się do innych elementów. Pędy kwitnące nie posiadają takich korzeni. Bluszcz charakteryzuje się różnolistnością, a liście są zimozielone. Jeśli pędy są płonne, wówczas pokrywają je liście 3 lub 5 klapowe, które są sercowate u nasady. Gdy pędy są kwitnące, wówczas liście mają kształt romboidalny lub jajowaty. Sposób ułożenia liści określa się jako skrętoległy. Ogonki liści są długie, walcowate i podłużnie rowkowane. Na powierzchni młodych liści i ogonków występują białe włoski. Starsze liście są nagie. Obupłciowe kwiaty zebrane są w baldachokształtne kwiatostany. Owocem są pestkowce, które zmieniają kolor od ciemnobrązowego do niebieskoczarnego w zależności o stopnia dojrzałości rośliny. Bluszcz pospolity kwitnie od września do października. Ciekawostką jest to, że roślina ta może żyć nawet 700 lat i osiągać długość nawet do 30 metrów.

Bluszcz pospolity – zastosowanie i wskazania

Bluszcz pospolity jest składnikiem leków, suplementów diety oraz wyrobów medycznych, a także używany jest w kosmetykach. Surowcem są suszone liście, które zbierane są pod koniec lata. W Polsce roślina ta jest dość rzadko wykorzystywana w lecznictwie, w przeciwieństwie do innych krajów europejskich jak na przykład Niemcy. Liść bluszczu został uznany jako surowiec farmakopealny dopiero wraz z wydaniem "Farmakopei Polskiej VIII" w 2008 roku. Może to dziwić, ponieważ skuteczność wyciągów z liści bluszczu została już wcześniej dobrze potwierdzona w badaniach biofizycznych oraz biologicznych.

Wyciąg z liści bluszczu jest składnikiem preparatów o działaniu wykrztuśnym. Stosowany jest w leczeniu kaszlu produktywnego (mokrego). Wskazany jest również w stanach zapalnych oskrzeli oraz pomocniczo w krztuścu i astmie. Jak wspomniano wyciągi z surowca stosuje się również jako składnik kosmetyków przeciwcellulitowych (tak zwana skórka pomarańczowa) i produktów przeciwstarzeniowych. Bluszcz stosowany w również w szamponach przeciwłupieżowych, kremach i lotionach do cery tłustej. Wykazuje także działanie pomocnicze na trudno gojące się rany oraz bolące obszary w gośćcu stawowym. Jest składnikiem preparatów do masażu, jako składnik o działaniu przeciwcellulitowym.

Roślina ta towarzyszyła człowieka niemalże od wieków. Została opisana w księgach Starego i Nowego Testamentu. W starożytnej Grecji używana była jako afrodyzjak dodawany do napojów. Stanowiła atrybut Dionizosa − greckiego boga płodności i wina. Bluszcz był również symbolem nieśmiertelności, miłości i wierności. Wieńce z bluszczu wręczane były na przykład nowożeńcom. W przekazach ludowych nie ma zbyt wielu informacji na temat wykorzystania bluszczu w lecznictwie. Wiadomo, że w odwarach kąpano dzieci, aby usunąć robaki jelitowe, albo zalecano go mężczyznom, którzy szczególnie chcieli przypodobać się kobietom. Kobiety zaś otrzymywały bluszcz, aby pobudzić u nich krwawienia miesięczne. W języku staropolskim można znaleźć określenia bluszczu takie jak brzostan, brzestan, brzeszczan. Przypisywano mu właściwości eliksirów miłosnych oraz działanie przeciwbólowe. Roślina ta w medycynie ludowej stosowana była w leczeniu kiły.

Bluszcz pospolity – działanie, właściwości, skład

Liść bluszczu pospolitego zawiera około 5% saponin triterpenowych: pochodne hederageniny i kwasu oleanolowego, a także ich glikozydy takie jak: monodesmozydy (alfa i beta hederyna) oraz bidesmozydy (hederasaponina B i C). Saponiny triterpenowe obecne w surowcu warunkują działanie wykrztuśne, spazmolityczne, przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne. Alfa−hederyna wpływa bezpośrednio na pobudzenie receptorów beta2−adrenergicznych. W związku z tym mięśniówka oskrzeli się rozkurcza, a lepkość śluzu zmniejsza. Saponiny poprzez zwiększenie uwalniania uwodnionego śluzu nabłonka oddechowego, powodują również nasilenie ruchu rzęsek.

Analiza składu chemicznego liści bluszczu pospolitego wykazała również obecność flawonoidów (rutyna, 3−rutynozyd kemferolu), poliacetylenów (falkarinol, farkarinom), kumaryn (skopolina), fenolokwasów (kawowy, chlorogenowy) oraz steroli (cholesterol, kampesterol, sitosterol, stigmasterol, alfa−spinasterol). Tak bogaty skład − zwłaszcza ze względu na obecność saponin, flawonoidów oraz kwasów fenolowych − pozwala na wykorzystanie bluszczu pospolitego w kosmetologii. Wyciąg z liści bluszczu poprawia ukrwienie skóry oraz uszczelnia naczynia włosowate. Wykazuje działanie bakteriostatyczne, przeciwobrzękowe oraz ujędrniające skórę. Ekstrakt z bluszczu przyspiesza przemianę materii, dzięki czemu pobudza usuwanie z organizmu nadmiaru toksyn i wody.

Bluszcz pospolity – stosowanie i dawkowanie

Preparaty doustne z bluszczem stosuje się zazwyczaj od 2 do 3 razy na dobę. Dawkowanie zależne jest od zawartości wyciągu z liści bluszczu, postaci preparatu, a także wieku pacjenta. Z powodu nasilenia objawów ze strony układu oddechowego, nie powinno się podawać wyciągów z bluszczu dzieciom do 2 roku życia. Z kolei ze względu na efekt wykrztuśny zaleca się, aby leki zawierające bluszcz stosować około 3 lub 4 godziny przed snem. Czas trwania przyjmowania preparatów nie powinien przekraczać 7 dni. Jeśli kaszel nie ustępuje, należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Wyciągi z bluszczy przeciwwskazane są u osób z wrzodami i stanami zapalnymi błony śluzowej przewodu pokarmowego.

Bluszcz pospolity – interakcje z lekami i ziołami

Brak danych dostarczających informacji o istotnych klinicznie interakcjach bluszczu z innymi ziołami lub lekami.

Bluszcz pospolity – skutki uboczne, przedawkowanie

Działania niepożądane po przyjęciu wyciągów z bluszczu występują niezbyt często lub rzadko. U wrażliwych pacjentów mogą pojawić się skutki uboczne ze strony przewodu pokarmowego takie jak nudności, wymioty, biegunki. Bardzo rzadko w badaniach klinicznych zgłaszano natomiast reakcje alergiczne (pokrzywka, duszności, obrzęk Quinckego). W wyniku przekroczenia dawki dobowej mogą wystąpić objawy żołądkowo−jelitowe oraz pobudzenie nerwowe.

Leki zawierające Bluszcz pospolity

Suplementy i wyroby medyczne zawierające Bluszcz pospolity

Kosmetyki zawierające Bluszcz pospolity

Działanie

  • przeciwbakteryjne
  • przeciwgrzybicze
  • przeciwzapalne
  • spazmolityczne (rozkurcza i zmniejsza napięcie mięśni gładkich)
  • wykrztuśne
  • przeciwdrobnoustrojowe

Postacie i formy

  • wyciąg
  • syrop
  • tabletka
  • krem
  • płyn doustny
  • szampony i odżywki do włosów
  • tabletki do ssania

Substancje aktywne

  • flawonoidy
  • fenolokwasy
  • saponiny
  • kumaryny
  • sterole
  • poliacetyleny

Surowiec

  • liść
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij