Węgiel aktywny (Węgiel leczniczy), Carbo medicinalis, carbo activatus - Zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o węglu aktywnym

Substancje aktywne
węgiel aktywny, węgiel leczniczy
Działanie węgla aktywnego
odtruwające (antidotum), przeciwbiegunkowe, zapierające (zmniejsza biegunkę)
Postacie węgla aktywnego
kapsułki twarde, tabletki, tabletki drażowane
Układy narządowe
układ pokarmowy (trawienny)
Specjalności medyczne
Choroby wewnętrzne, Choroby zakaźne i pasożytnicze, Gastroenterologia, Geriatria, Medycyna rodzinna, Medycyna tropikalna, Pediatria, Toksykologia
Rys historyczny węgla aktywnego

Pierwsze zmianki o leczniczym zastosowaniu węgla sięgają początku XIX wieku.

Wzór sumaryczny węgla aktywnego

C

Spis treści

Wybrane produkty lecznicze dopuszczone do obrotu w RP zawierające węgla aktywnego

Wskazania do stosowania węgla aktywnego

Substancja podawana jest w przypadku występowania biegunek, zatruciach  (pokarmowych, lekowych czy substancjami chemicznymi) oraz pomocniczo we wzdęciach brzucha.

Dawkowanie węgla aktywnego

Dawkowanie węgla leczniczego jest zależne od wieku pacjentów, a także ich stanu klinicznego oraz ciężkości zatrucia.

W przypadku poważnych zatruć zaleca się tabletki rozdrobnić (lub zawartość kapsułek) i dodać je do wody, tworząc zawiesinę, aby zwiększyć powierzchnię absorbcyjną.

Zwykle stosowane dawki u dzieci powyżej 12 roku życia oraz osób dorosłych:  w lżejszych zatruciach od 800 mg do 1200 mg. W przypadku poważnych zatruć od 3g do 6g na dobę, a w zatruciach ciężkich należy bezzwłocznie przyjąć jednorazowo od 4g do nawet 10g węgla.

Dzieciom powyżej 1 roku życia, w razie wystąpienia ciężkich zatruć można podać nawet od 2g do 4g węgla leczniczego na dobę, a niemowlętom zaś zwykle 1g/kg masy ciała dziecka na dobę.

Przeciwskazania do stosowania węgla aktywnego

Przeciwskazaniem do podawania węgla leczniczego jest występowanie nadwrażliwości na związek. Substancji nie należy podawać pacjentom, którzy stracili przytomność, bez uprzedniego zabezpieczenia ich dróg oddechowych.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania węgla aktywnego

Związku nie należy podawać łącznie z innymi lekami, gdyż poprzez zjawisko absorpcji może dojść do osłabienia skuteczności tych substancji.

W przypadku zatruć, niezbędne leki dla chorego należy podawać dożylnie, a sam węgiel powinien być podany po minimum upływie pół godziny od zastosowania środków wymiotnych.

Węgla aktywnego nie należy podawać w przypadku zatruć, jeśli istnieją na nie konkretne antidota np. metionina.

Przed ewentualnym podaniem węgla, chorzy nieprzytomni powinni być zaintubowani, aby zapobiec przedostaniu się węgla do dróg oddechowych.

Węgiel leczniczy wykazuje małą skuteczność w zatruciach zasadami oraz kwasami nieorganicznymi, glikolem etylenowym, metanolem, etanolem, pochodnymi ropy naftowej, litem, cyjankiem oraz związkami metali czy DTT. 

Przy braku efektu wleczeniu biegunki po 7 dniach terapii węglem, zaleca się wizytę lekarską. W przypadku utrzymujących się wzdęć również sugeruje się kontakt z lekarzem.

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania węgla w przypadku zatrucia substancjami wpływającymi negatywnie na perystaltykę przewodu pokarmowego (opioidy czy cholinolityki).

W celu zmniejszenia działania zapierającego leku, związki przeczyszczające zaleca się podawać sporadycznie podczas terapii węglem aktywnym, aby nie doprowadzić do zaburzeń elektrolitowych.

Interakcje węgla aktywnego z innymi substancjami czynnymi

Węgiel osłabia wchłanianie substancji leczniczych.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Acebutolol (Acebutolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Aceklofenak (Aceclofenac) NLPZ hamujące silniej COX-2 niż COX-1
Alprazolam (Alprazolam) BZD - benzodiazepiny
Amoksycylina (Amoxicillin) penicyliny wrażliwe na beta-laktamazę
Ampicylina (Ampicillin) penicyliny wrażliwe na beta-laktamazę
Apiksaban (Apixaban) leki przeciwzakrzepowe - inhibitory czynnika Xa
Atenolol (Atenolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Azytromycyna (Azithromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Betaksolol (Betaxolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Bisoprolol (Bisoprolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Bromazepam (Bromazepam) BZD - benzodiazepiny
Cefaklor (Cefaclor) cefalosporyny II generacji
Cefaleksyna (Cefalexinum) cefalosporyny I generacji
Cefuroksym (Cefuroxime) cefalosporyny II generacji
Celekoksyb (Celecoxibum) NLPZ hamujące wybiórczo COX-2 - koksyby
Celiprolol (Celiprolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Chlorotetracyklina (Chlortetracycline) antybiotyki tetracyklinowe - tetracykliny
Chlorpromazyna (Chlorpromazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Dabigatran (Dabigatran) leki przeciwzakrzepowe-inhibitory trombiny
Deksibuprofen (Dexibuprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Deksketoprofen (Dexketoprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Dezogestrel (Desogestrel) progestageny
Diazepam (Diazepam) BZD - benzodiazepiny
Dienogest (Dienogest) progestageny
Digoksyna (Digoxin) glikozydy nasercowe
Doksycyklina (Doxycycline) antybiotyki tetracyklinowe - tetracykliny
Drospirenon (Drospirenone) progestageny
Dydrogesteron (Dydrogesterone) progesteron i gestageny
Erytromycyna (Erythromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Esmolol (Esmolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Estazolam (Estazolam) BZD - benzodiazepiny
Etorykoksyb (Etoricoxib) NLPZ hamujące wybiórczo COX-2 - koksyby
Etynyloestradiol (Ethinylestradiol) estrogeny naturalne i syntetyczne
Fenobarbital (Luminal) (Phenobarbital) inne leki przeciwpadaczkowe
Fenoksymetylopenicylina (penicylina fenoksymetylowa) (Phenoxymethylpenicillin) penicyliny wrażliwe na beta-laktamazę
Fenylobutazon (Phenylbutazone) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Fenytoina (Phenytoin) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe i stabilizujące błony neuronów
Gestoden (Gestodene) progestageny
Ibuprofen (Ibuprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Karteolol (Carteolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Karwedilol (Carvedilol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Ketoprofen (Ketoprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Ketorolak (Ketorolac) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Klarytromycyna (Clarithromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Klonazepam (Clonazepam) leki przeciwpadaczkowe - analogi GABA
Klonidyna (Clonidine) agoniści receptora imidazolowego
Kwas acetylosalicylowy (Acetylsalicylic acid) leki przeciwzakrzepowe - inhibitory agregacji płytek
Lewomepromazyna (Levomepromazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Lewonorgestrel (Levonorgestrel) progestageny
Lorazepam (Lorazepam) BZD - benzodiazepiny
Lormetazepam (Lormetazepam) BZD - benzodiazepiny
Lornoksykam (Lornoxicam) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Medazepam (Medazepam) BZD - benzodiazepiny
Medroksyprogesteron (Medroxyprogesterone) progestageny
Megestrol (Megestrol) inne leki przeciwnowotworowe
Metamizol (Metamizole) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Metoprolol (Metoprolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Metylodigoksyna (Metildigoxin) glikozydy nasercowe
Midazolam (Midazolam) BZD - benzodiazepiny
Moklobemid (Moclobemide) IMAO - inhibitory monoaminooksydazy
Nebiwolol (Nebivolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Nikotyna (Nicotine) substancje stosowane w leczeniu nikotynizmu
Nitrazepam (Nitrazepam) BZD - benzodiazepiny
Nomegestrol (Nomegestrol) progestageny
Norelgestromin (Norelgestromin) progestageny
Oksazepam (Oxazepam) BZD - benzodiazepiny
Oksytetracyklina (Oxytetracycline) antybiotyki tetracyklinowe - tetracykliny
Paracetamol (Paracetamol (acetaminophen)) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Parekoksyb (Parecoxib) NLPZ hamujące wybiórczo COX-2 - koksyby
Pindolol (Pindolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Piroksykam (Piroxicam) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Progesteron (Progesterone) progesteron i gestageny
Promazyna (Promazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Propranolol (Propranolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Rasagilina (Rasagiline) IMAO - inhibitory monoaminooksydazy
Roksytromycyna (Roxithromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Rywaroksaban (Rivaroxaban) leki przeciwzakrzepowe - inhibitory czynnika Xa
Salicylamid (Salicylamide) NLPZ hamujące silniej COX-2 niż COX-1
Selegilina (Selegiline) IMAO - inhibitory monoaminooksydazy
Sotalol (Sotalol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Spiramycyna (Spiramycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Temazepam (Temazepam) BZD - benzodiazepiny
Tetracyklina (Tetracyline) antybiotyki tetracyklinowe - tetracykliny
Tymolol (Timolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Zydowudyna (Azydotymidyna, AZT) (Zidovudine) nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy
Flunitrazepam (Flunitrazepam) BZD - benzodiazepiny
Tetrazepam (Tetrazepam) BZD - benzodiazepiny
Metipranolol (Metipranolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Diklofenak (Diclofenac) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol

Interakcje węgla aktywnego z pożywieniem

W przypadku stosowania węgla po obfitych posiłkach, zaleca się zażycie wyższych dawek.

Interakcje węgla aktywnego z alkoholem

Węgiel leczniczy wykazuje niską skuteczność w przypadku zatrucia alkoholem etylowym.

Wpływ węgla aktywnego na prowadzenie pojazdów

Substancja nie wpływa negatywnie na zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługiwanie maszyn mechanicznych.

Inne rodzaje interakcji

Ze względu na właściwości absorpcyjne węgla aktywnego zaleca się zachowanie 2 godzin odstępu między zażyciem związku, a podawaniem innych substancji leczniczych.

Wpływ węgla aktywnego na ciążę

Związek nie wchłania się z przewodu pokarmowego, węgiel leczniczy uważany jest za bezpieczny do stosowania w okresie ciąży. Należy pamiętać, że stosowanie nadmiernych ilości substancji może wywołać zaparcia.

Wpływ węgla aktywnego na laktację

Substancja nie wchłania się z przewodu pokarmowego i w związku z tym nie przenika do mleka matki, dlatego nie należy się spodziewać negatywnego węgla leczniczego na zdrowie oseska.

Wpływ węgla aktywnego na płodność

Węgiel leczniczy nie wywiera szkodliwego wpływu na reprodukcję.

Skutki uboczne

biegunka
wymioty
zaparcia
czarne masy kałowe

Działania niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Objawy przedawkowania węgla aktywnego

Przedawkowanie węgla leczniczego jest mało prawdopodobne, w przypadku stosowania zbyt dużych ilości leku, mogą pojawić się zaparcia.

Mechanizm działania węgla aktywnego

Węgiel leczniczy jest związkiem absorbującym, który w świetle jelit wiąże trucizny, drobnoustroje, a także toksyny bakteryjne oraz inne czynniki pobudzające perystaltykę przewodu pokarmowego.

Wchłanianie węgla aktywnego

Węgiel leczniczy niepodlega wchłanianiu z przewodu pokarmowego.

Wydalanie węgla aktywnego

Związek w całości wydalany jest wraz z kałem.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl