Operacja pod znieczuleniem w ciąży może mieć negatywny wpływ na dziecko

Badanie na szczurach przeprowadzone przez lekarzy z Rush University Medical Center potwierdza wcześniej stawiane tezy o szkodliwości znieczulenia dla mózgów nienarodzonych dzieci. Do tej pory sądzono, że prowadzi ono do śmierci komórek mózgowych, lecz najnowsze badanie dostarcza nowych informacji na temat źródła jego potencjalnej szkodliwości.

Zgodnie z wynikami badań naukowców znieczulenie prenatalne u szczurów ma zakłócać „precyzyjną choreografię” i czasową migrację neuronów do obszaru w mózgu odpowiedzialnego za pamięć, język i logiczne myślenie. Te informacje mają kluczowe znaczenie dla tych kobiet w ciąży, które są zmuszone przejść taki zabieg.

Operacja pod znieczuleniem zagrożeniem dla kory mózgowej

W serii eksperymentów z udziałem ciężarnych szczurów naukowcy pokazali, w jaki sposób wystawianie zwierząt na działanie znieczulenia wpływa na migrację neuronów, czyli zachodzący u ssaków proces, podczas którego przemieszczają się z ich oryginalnych pozycji we wnętrzu mózgu na jego obrzeża, czyli do kory mózgowej. 

Kora mózgowa, znana również jako istota szara w mózgu jest dla tego organu tym, czym procesor dla komputera. Procesy kognitywne, takie jak myślenie, zapamiętywanie i posługiwanie się językiem zachodzą właśnie tutaj, dlatego jeśli neurony nie są w stanie osiągnąć swoich ustalonych pozycji wskutek zaburzeń, ten fakt może wpłynąć na prawidłowy rozwój funkcjonowania mózgu. 

Znieczulenie zaburza drogę neuronów

Aby sprawdzić hipotezę o zaburzaniu drogi neuronów, badacze oznaczali je migrujące w szczurzych płodach barwnikiem, a następnie poddali znieczuleniu część z ciężarnych gryzoni w okresie, w którym występuje ich przemieszczanie się. Ten okres u szczurów odpowiada trzeciemu trymestrowi u ludzi, gdy motoryczne sfery w mózgu są już dobrze ukształtowane, a kora somatosensoryczna i wzrokowa wciąż się rozwijają. Badania przeprowadzone na zwierzętach poddanych znieczuleniu pokazały, że znacząca liczba neuronów została niewłaściwe rozprzestrzeniona po głębszych warstwach kory mózgowej, a im dłuższy był okres pozostawania w znieczuleniu, tym większa liczba neuronów była rozsiana. 

Drugi etap eksperymentu polegał na badaniu narodzonych szczurów i pokazał, że te, których matki nie zostały poddane znieczuleniu miały dobrze rozwinięte zdolności motoryczne w przeciwieństwie do „znieczulanej” grupy, u jakiej stwierdzono poważne deficyty behawioralne oraz związane z uczeniem się. 

Histologiczna analiza szczurzych mózgów razem z efektami testów behawioralnych pokazuje, że ekspozycja na znieczulenie w macicy w sposób negatywny wpływa na formowanie najbardziej wrażliwych części mózgu poprzez hamowanie wzorca migracji neuronów. 

Wbrew tym potencjalnie szkodliwym zmianom autorzy badania twierdzą, że są pierwszymi, którzy przeanalizowali oddziaływanie znieczulenia na migrację neuronów oraz rozwój kory mózgowej. 

Ostrzeżenie o negatywnym wpływie operacji pod znieczuleniem w ciąży na dziecko

Autorzy analizy podkreślają, że wyniki badań na szczurach nie mogą w sposób bezpośredni być przekładane na sytuację kobiet w ciąży i skłaniać je do odwoływania koniecznych operacji. Jednakże wskazane jest potraktowanie ich jako powód do dyskusji obejmującej planowanie takich procedur w okresie ciąży, które bywają groźne także z innych względów. 

Naukowcy nie chcą wywoływać paniki i odradzać kobietom rezygnację z zabiegów operacyjnych niezbędnych dla zachowania przez nie zdrowia. Jeśli operacja nie jest nieuchronna, warto ją przesunąć na okres po porodzie, gdy ewentualne zagrożenie nie będzie już istnieć. Zabiegi na kobietach w ciąży zazwyczaj są wykonywane w jej drugim trymestrze po organogenezie, czyli zakończeniu procesu tworzenia i rozwoju narządów u dziecka, a także w czasie, gdy przedporodowe skurcze oraz spontaniczna aborcja są mniej prawdopodobne niż w trymestrze pierwszym oraz trzecim. Bazując na znanych informacjach prawdopodobieństwo, że znieczulenie mogłoby wpłynąć na rozwój płodowy mózgu powinno być poważnie brane pod uwagę i ujęte w momencie decyzji o przeprowadzeniu operacji pod pełnym znieczuleniem. W drugim trymestrze może wpłynąć na rozwój mózgu dziecka, który najbardziej intensywnie następuje właśnie między dwunastym a dwudziestym czwartym tygodniem ciąży.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. J.H. Kordower, K. Nice, C.T. Napier i in., In utero Exposure to Anesthetics Alters Neuronal Migration Pattern in Developing Cerebral Cortex and Causes Postnatal Behavioral Deficits in Rats, „Cerebral CORTEX” [online], DOI: 10.1093/cercor/bhz065, [dostęp: 30.04.2019].
  2. Rush University Medical Center, Anesthesia sends neurons down the wrong path in unborn rat babies: Raises questions over safety of the anesthesia during pregnancy, „ScienceDaily” [online], www.sciencedaily.com/releases/2019/04/190411172521.htm, [dostęp: 30.04.2019].

Podziel się: