Rzepik pospolity — na brak apetytu i trawienie

W starożytności uchodził za panaceum na wszelkie dolegliwości, przypisywano mu niemal magiczną moc. Przypuszcza się twierdzenie, że nazwa pochodzi od greckiego słowa agremone używanego przez Dioscoridesa przy opisie roślin leczących choroby oczu. 

Spis treści

Rzepik pospolity – zastosowanie i wskazania

Przetwory ziela rzepiku stosuje się wewnętrznie i zewnętrznie. W formie doustnej (wewnętrznej) podaje się na bóle brzucha, wzdęcia, brak łaknienia, biegunkę, owrzodzenia jelita grubego, bezkwaśność. Stosowany jest przy zaburzeniu czynności wątroby, na zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych a także przy zastoju żółci. Zewnętrznie służy do płukania gardła, jamy ustnej w stanach zapalnych, do płukania nosa i przemywania oczu, w formie roztworu używany jest także do irygacji pochwy. Służy też do robienia okładów na wypryski, egzemę, uszkodzenia skóry i na owrzodzenia żylakowe. Ziele rzepiku jest skuteczne w formie tonizującego napoju. Pomaga szybciej dojść organizmowi do siebie po gorączce, przeziębieniu i biegunce. Dodawany do herbaty nadaje jej morelowy zapach. Rzepik zawiera taninę stosowaną do garbowania skór.

W starożytności uchodził za panaceum na wszelkie dolegliwości, przypisywano mu niemal magiczną moc. Przypuszcza się twierdzenie, że nazwa pochodzi od greckiego słowa agremone używanego przez Dioscoridesa przy opisie roślin leczących choroby oczu. 

Rzepik pospolity – wygląd, pochodzenie, morfologia

Rzepik pospolity (Agrimonia eupatoria) to roślina kwitnąca i wieloletnia z rodziny Różowatych (Rosaceae). Rośnie w umiarkowanym klimacie półkuli północnej Azji, w Ameryce Północnej i Europie. Rzepik jest bardzo powszechny, można go spotkać na suchych łąkach, lasach, w zaroślach, zboczach i przydrożach, na nizinach i w niższych partiach gór. Rzepik sięga do 100 cm. Ma łodygę prosto wzniesioną, słabo rozgałęzioną i ulistnioną. Liście są przerywanopierzaste, listki są jajowate lub eliptyczne i wydłużone, powcinane ząbkowato. Kwiaty są promieniste i mają kolor ciemnożółty, tworzą na wierzchołkach łodyg luźne grona. Gdy płatki kwiatów opadną, na łodydze pojawiają się małe rzepy. Ze względu na kształt pędu kwiatowego nazywany jest kościelną wieżą. Surowcem jest ziele rzepiku (Herba Agrimoniae) czyli górne części pędów (długości około 25 cm) i liście odziomkowe bez grubszych łodyg. Zbierane są od czerwca do sierpnia. Suszy się je w suchym ciemnym i przewiewnym miejscu bądź w suszarce ogrzewanej do temperatury 40o​​​​​​C. 

Rzepik pospolity – działanie, właściwości, skład

Z racji na obecność garbników i taniny przetwory z rzepiku podawane wewnętrznie działają ściągająco na błony śluzowe, zmniejszają stany zapalne przewodu pokarmowego, wykazują też działanie przeciwbiegunkowe. Podawany zewnętrznie działa ściągająco i przeciwzapalnie na skórę, delikatnie przeciwbakteryjnie i przeciwalergicznie (zawiera kwercetynę). Ze względu na związki goryczkowe i cholinę przetwory z ziela rzepiku w formie doustnej zwiększają wydzielanie żółci, soku żołądkowego, działają ochronnie na miąższ wątroby, zapobiegają stłuszczeniom wątroby, wspomagają trawienie i wchłanianie pokarmów z przewodu pokarmowego. Rzepik działa też ogólnie uspokajająco.

W badaniach w laboratorium rzepik wykazywał działanie przeciw wirusowi HSV-1, hamował namnażanie się komórek raka jajnika, zwiększał uwalnianie się insuliny i działał ochronnie na komórki wątroby. Rzepik może mieć działanie antynowotworowe i może wykazywać działanie podobne do insuliny, co wykazały badania na zwierzętach. 

Rzepik pospolity – stosowanie i dawkowanie

Napar z ziela rzepiku jako środek poprawiający trawienie: 1-2 łyżki ziela rzepiku zalać 2 szklankami wrzącej wody, parzyć pod przykryciem 15 minut, odstawić na kolejne 15 minut i odcedzić. Pić 2-3 razy dziennie 1/3-1/2 szklanki 30 minut przed jedzeniem.

Odwar z ziela rzepiku na biegunkę, okłady i irygacje: 2 łyżki zalać szklanką ciepłej wody, powoli gotować 7 minut pod przykryciem, odstawić na 15 minut i odcedzić. Zewnętrznie robić okłady, płukania, irygację a wewnętrznie pić 2 razy dziennie pół szklanki odwaru na biegunkę.

Zioła na regenerację wątroby po wirusowym zapaleniu wątroby i problemach z układem trawiennym: zmieszać po 50 g rzepiku, korzenia mniszka i ziela krwawnika i po 25 g kwiatu kasztanowca, ziela dziurawca i glistnika. Zalać 2 łyżki wcześniej zmieszanych ziół 2 szklankami wrzącej wody i parzyć 30 minut pod przykryciem. Odstawić na 10 minut, następnie przecedzić. Pić pół szklanki między posiłkami 3-4 razy dziennie nawet przez 3-4 miesiące.

Zioła w zapaleniu pęcherzyka żółciowego i owrzodzeniu jelit: zmieszać po 50 g ziela rzepiku i szanty, po 30 g korzenia wilżyny ciernistej i liści mięty, po 15 g korzenia mniszka, omanu i ziela glistnika. Wsypać do termosu 1,5 do 2 łyżek ziół, zalać 2-2,5 szklankami wrzącej wody, zamknąć termos i zostawić na 2 godziny. Przecedzić i pić 2-3 razy dziennie po 1 szklance naparu między posiłkami.

Rzepik pospolity – interakcje z lekami i ziołami

W badaniach na zwierzętach wykazano, że ziele rzepiku ma podobne działanie do insuliny. Przyjmowanie go z lekami przeciwcukrzycowymi może zwiększyć ryzyko wystąpienia hipoglikemii (obniżenia poziomu cukru we krwi). 

Rzepik pospolity – skutki uboczne, przedawkowanie

Krótkotrwałe stosowanie rzepika w ilości 3 g ziela bądź 160 mg w postaci ekstraktu jest uważane prawdopodobnie za bezpieczne, zaś duże ilości rzepika (stosowane powyżej 3 tygodni) jest niebezpieczne ze względu na zawarte w nim garbniki. Garbniki unieczynniają witaminę B1 i wiążą sole magnezu, żelaza, wapnia i inne składniki powodując zmniejszenie ich wchłaniania do organizmu. Długie stosowanie garbników wywołuje też bóle brzucha, głowy, zaparcia, mdłości, osłabienie organizmu. 

Leki zawierające rzepik pospolity

Suplementy i wyroby medyczne zawierające rzepik pospolity

Kosmetyki zawierające rzepik pospolity

Działanie

  • przeciwalergiczne (łagodzi objawy alergii)
  • przeciwbakteryjne
  • przeciwbiegunkowe
  • przeciwutleniające (antyoksydacyjne)
  • przeciwzapalne
  • uspokajające
  • wspomaga leczenie zapalenia (zakażeń) pochwy
  • wspomaga leczenie zapalenia i stanów zapalnych jamy ustnej
  • wspomaga proces gojenia się ran
  • żółciopędne
  • żółciotwórcze
  • hepatoprotekcyjne
  • przeciwnowotworowe
  • ułatwia trawienie

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • odwar
  • wyciąg
  • krople
  • syrop
  • maść
  • krem
  • płyn doustny
  • żel na skórę

Substancje aktywne

  • kwas askorbinowy
  • witamina B1
  • fitosterole
  • kwercetyna
  • flawonoidy
  • olejki eteryczne
  • garbniki
  • kwasy organiczne
  • triterpeny
  • Sole mineralne
  • kwas cytrynowy
  • związki goryczowe
  • leukoantocyjanidyny
  • witamina K
  • krzemionka
  • cholina

Surowiec

  • ziele
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij