Ruta zwyczajna — na bóle stawów i obrzęki

Rucie przypisywano właściwości magiczne. Wierzono, że miała moc odwracania czarów i odpędzania wszelkiego zła. W średniowieczu zaś wierzono, że ruta wabi mężczyzn, dlatego dziewczęta, które chciały wyjść szybko za mąż, nosiły wianki uplecione z tej rośliny.

Spis treści

Ruta zwyczajna – zastosowanie i wskazania

Liście, ziele, a także młode pączki ruty zwyczajnej są uznanym i cennym surowcem farmaceutycznym, służącym do przyrządzania leków stymulujących apetyt, przeciwrobaczycowych, odtruwających, wzmacniających i podawanych w schorzeniach przewodu pokarmowego. Ziele ruty może być stosowane doustnie w stanach skurczowych dróg żółciowych, a także zastoju żółci. Wskazane jest przy wzdęciach i bólach brzucha. Pomocniczo wykorzystywane jest w leczeniu miażdżycy i nadmiernej przepuszczalności naczyń krwionośnych. Wskazane jest również w nadciśnieniu tętniczym i schorzeniach neurologicznych. Ruta zwyczajna używana była również w zaburzeniach miesiączkowania, jednakże jej nadmiar może wywołać obfite krwawienia. W związku z tym powinna być stosowana ostrożnie. Zewnętrznie ruta stosowana jest w chorobach skóry i reumatycznych. Zmniejsza opuchliznę, dlatego wykorzystywana jest w terapii skręceń i zwichnięć. Zalecana jest także w formie okładów na bóle zębów, głowy i uszu. Ruta zwyczajna znalazła również zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. Napary z ruty działają przeciwstarzeniowo i rozjaśniająco na cerę. Stosowana jest w pomocniczym leczeniu bielactwa i łuszczycy. Zapobiega także powstawaniu pajączków i poprawia kondycję skóry skłonnej do podrażnień. Kąpiele z dodatkiem ruty działają odprężająco. W kuchni ruta stosowana jest jako przyprawa do serów, sałatek i mięs oraz dodatek do gorzkich wódek i likierów. Dodatkowo odstrasza koty i jest używana w biologicznej ochronie roślin. Ziele ruty znane było już w starożytności. Roślina wskazana była przede wszystkim jako środek moczopędny i rozkurczający. W niektórych częściach świata podawana jest jako środek poronny, jednakże odnotowywano przypadki śmiertelne wśród kobiet, którym podano rutę w tym celu. Rucie przypisywano także właściwości magiczne. Wierzono, że miała moc odwracania czarów i odpędzania wszelkiego zła. Była także symbolem dziewictwa. W związku z tym panna młoda często miała na głowie wianek z ruty, który po nocy poślubnej był palony. W średniowieczu zaś wierzono, że ruta wabi mężczyzn, dlatego dziewczęta, które chciały wyjść szybko za mąż, nosiły wianki uplecione z tej rośliny.

Ruta zwyczajna – wygląd, pochodzenie, morfologia

Ruta zwyczajna (łac. Ruta graveolens, ang. Common Rue, Garden Rue, Herb of grace), pochodząca z Włoch i południowo−wschodniej Europy, od stuleci uprawiana była w świeckich i klasztornych ogródkach ziołowych. W Polsce hodowana raczej jako gatunek ozdobny. Roślina należy do rodziny rutowate (łac. Rutaceae). Promieniste kwiaty ruty posiadają kielich utworzony z czterech działek, koronę z czterech płatków, osiem pręcików osadzonych na brzegu krążka miodowego oraz cztery owocolistki słupkowia. Są one niemal całkowicie ze sobą zrośnięte i mają znaczą liczbę zalążków. Płatki korony są żółte i lekko wgłębione. Kwiaty zebrane są w szczytowe baldachogrona. Kwiat wieńczący główną oś kwiatostanu jest pięciokrotny, nie zaś czterokrotny, jak wszystkie pozostałe. Owocolistki są częściowo zrośnięte i dają początek niejednorodnym, wielonasiennym torebkom o kilku klapach, pękających wzdłuż wewnętrznych krawędzi. Surowiec stanowią szczyty pędów, które są zbierane w pełni kwitnienia i ponownie pod koniec sierpnia. Roślina charakteryzuje się ostrym zapachem, a także gorzkim posmakiem.

Ruta zwyczajna – działanie, właściwości, skład

Ziele ruty bogate jest w kumaryny takie jak: furanokumaryny typu psoralenu (psoralen, bergapten, ksantotoksyna, izopimpinelina, rutaryna, izoimperatoryna), piranokumaryny (ksantyletyna), hydroksykumaryny (umbeliferon) oraz metoksykumaryny (herniaryna). W skład ziela wchodzą również alkaloidy takie jak: alkaloidy chinolinowe (graweolina), furochinolinowe (skimianina, dyktamnina, kokusagina) oraz akrydynowe (rutakrydon, rutalina). Ponadto chemizm rośliny obejmują lignany, olejki eteryczne i flawonoidy głównie rutozyd. Związki czynne wykazują działanie rozkurczające na mięśnie gładkie obwodowych naczyń krwionośnych, dróg moczowych oraz żółciowych. Działają także słabo uspokajająco. Ziele wzmacnia ściany naczyń włosowatych, dzięki obecności rutozydu. Powoduje zmniejszenie ich przepuszczalności i kruchości.

Ruta zwyczajna – stosowanie i dawkowanie

Komisja Europejska nie zaleca stosowania przetworów z ruty, ponieważ ich skuteczność nie została udokumentowana w badaniach klinicznych. Istnieje również ryzyko licznych działań niepożądanych. W literaturze dostępne są jednak informacje o dopuszczalnej dawce jednorazowej wynoszącej 0,5 grama i dobowej 1 gram surowca. Zewnętrznie ruta może być stosowana w formie okładów, kilka razy dziennie lub jako dodatek do wieczornej kąpieli.

Ruta zwyczajna – skutki uboczne, przedawkowanie

Ziele ruty przyjmowane w zbyt dużych dawkach może powodować działania niepożądane związane z działaniem poronnym, mutagennym, fototoksycznym i kontaktowym zapaleniem skóry. Ruta powoduje skurcze macicy, dlatego u kobiet w ciąży może spowodować poronienie. Zmniejsza również ruchliwość plemników, dlatego jest przeciwwskazana u mężczyzn w okresie rozrodczym. Ruta zwyczajna ma także wpływ na mechanizm wytwarzania melaminy czyli pigmentu skórnego. W związku z tym ma właściwości fotouczulające. Roślina nie powinna być stosowana przede wszystkim w okresie wiosny i lata. Ponadto dotykanie świeżego ziela wywołuje wystąpienie pęcherzowego zapalenia skóry. Ruta jest przeciwwskazana u osób z czynną chorobą wrzodową oraz niskim ciśnieniem tętniczym krwi. W wyniku przedawkowania rośliny może dojść do wystąpienia takich objawów jak: bezsenność, biegunka, skurcze, ślinotok, zawroty głowy, wysypka, obrzęk języka, a w skrajnych przypadkach zapaść i zgon.

Kosmetyki zawierające rutę zwyczajną

Działanie

  • moczopędne (diuretyczne) (zwiększa objętość wydalanego moczu)
  • przeciwpasożytnicze i przeciwrobacze
  • przeciwutleniające (antyoksydacyjne)
  • przeciwwzdęciowe (wiatropędne)
  • przeciwzapalne
  • rozkurcza mięśnie gładkie dróg żółciowych
  • spazmolityczne (rozkurcza i zmniejsza napięcie mięśni gładkich)
  • uspokajające
  • zmniejsza przepuszczalność naczyń i zwiększa ich elastyczność
  • zwiększa łaknienie (apetyt)
  • żółciopędne
  • żółciotwórcze
  • obniża ciśnienie tętnicze krwi
  • przeciwskurczowe
  • uszczelniające ściany naczyń krwionośnych

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • nalewka
  • wyciąg olejowy
  • maść
  • krem
  • żel na skórę

Substancje aktywne

  • flawonoidy
  • olejki eteryczne
  • kumaryny
  • alkaloidy
  • lignany

Surowiec

  • liść
  • ziele
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij