Mydlnica lekarska — na kaszel i dla urody

W wierzeniach ludowych mydlnica miała zapewniać osobom, które ją przyjmują zdolność jasnowidzenia. Dawniej, w czasach starożytnych Greków i Rzymian, korzeń mydlnicy był stosowany jako podstawowy środek do mycia i prania tkanin ze względu na swoje właściwości pieniące.

Spis treści

Mydlnica lekarska – wygląd, pochodzenie, morfologia

Mydlnica lekarska (łac. Saponaria officinalis, ang. Soapwort) jest drobną byliną pochodząca z rodziny goździkowatych – caryophyllaceae. Mydlnica występuje pospolicie w wielu regionach Europy, Japonii oraz w krajach Azji Mniejszej. W Polsce jest powszechnie spotykana na całym niżu, a szczególnie często występuje w starych, zrujnowanych zabudowaniach, cmentarzach oraz parkach. 

Mydlnica osiąga raczej niewielkie rozmiary. Pędy rośliny są lekko wzniesione i mierzą zwykle maksymalnie do 80 cm. Lancetowate liście mydlnicy są gładkie, siedzące. Roślina ma wiele rozgałęzień oraz złożony system korzeniowy. Łodyga mydlnicy jest zakończona bladoróżowymi kwiatostanami, a kwiaty mydlnicy mają lekki migdałowy zapach.

Surowcem zielarskim jest korzeń mydlnicy lekarskiej – saponariae radix. Korzenie razem z rozłogami należy zbierać późną jesienią lub wczesną wiosną, a następnie suszyć w 40 stopniach Celsjusza. 

Mydlnica lekarska – zastosowanie i wskazania

Korzeń mydlnicy jest wykorzystywany jako lekki środek wykrztuśny w infekcjach górnych dróg oddechowych. Wyciąg z korzenia mydlnicy wchodzi w skład koncentratu do sporządzenia wykrztuśnego roztworu ziołowego. Wykrztuśne działanie surowca znalazło zastosowanie w leczeniu stanu zapalnego tchawicy i oskrzeli.

Wyciągi z korzenia działają również żółciopędnie i zwiększają ilość oddawanego moczu. W lecznictwie ludowym korzeń mydlnicy był wykorzystywany jako lekki środek usprawniający oczyszczanie organizmu oraz podczas terapii kamicy nerkowej i zaburzeń ze strony układu moczowego.

Mydlnica lekarska znalazła również zastosowanie we współczesnej kosmetologii. Wyciągi z mydlnicy wchodzą w skład preparatów do pielęgnacji skóry wrażliwej. Niektóre szampony przeciwłupieżowe zawierają wyciągi z korzenia mydlnicy jako substancje poprawiające efekt działania preparatu. Ponadto, odwar z mydlnicy można stosować zewnętrznie w postaci okładów przy schorzeniach skóry, uczuleniach i egzemie.

W wierzeniach ludowych mydlnica miała zapewniać osobom, które ją przyjmują zdolność jasnowidzenia. Dawniej, w czasach starożytnych Greków i Rzymian, korzeń mydlnicy był stosowany jako podstawowy środek do mycia i prania tkanin ze względu na swoje właściwości pieniące. Po wynalezieniu nowoczesnych środków piorących popularność mydlnicy znacznie zmalała, jednak wzrost występowania chorób na tle alergicznym oraz uczuleń na niektóre środki chemiczne spowodował, że udział wyciągów w mydlnicy lekarskiej w kosmetyce wzrasta. 

Mydlnica lekarska – działanie, właściwości, skład

Wyciągi z mydlnicy lekarskiej zawierają głównie związki powierzchniowo czynne nazywane saponinami. Mieszaninę saponin, tym przypadku stanowią pochodne kwasu kwilajowego, do których należy między innymi saporubryna. Oprócz saponazydów w składzie wyciągów zidentyfikowano również oligosacharydy, sole mineralne i węglowodany.

Saponazydy triterpenowe obecne w wyciągach z korzenia mydlnicy wykazują działanie przeciwzapalne i wykrztuśne. Substancje czynne pobudzają nabłonek dróg oddechowych do wydzielania śluzu, który rozrzedza zalegającą wydzielinę i ułatwia odkrztuszanie. Ponadto, związki czynne obecne w odwarach z surowca zwiększają ilości produkowanej żółci i zwiększają jej przepływ do jelita cienkiego, co ułatwia trawienie tłuszczów.

Mydlnica lekarska – stosowanie i dawkowanie

Z korzenia mydlnicy lekarskiej można przygotować odwar lub napar.

W celu przygotowania naparu z korzenia mydlnicy należy niewielką ilość surowca zalać 200 ml wrzątku i zaparzać pod przykryciem przez 15 minut. Po zaparzeniu napar należy przecedzić i pić trzy lub cztery razy dziennie. 

Przygotowanie odwaru wymaga zalania niewielkiej ilości rozdrobionego surowca letnią wodą i doprowadzeniu roztworu do wrzenia. Odwar będzie miał lepsze właściwości jeśli korzeń zostawimy na kilka godzin przed podgrzaniem w wodzie. Następnie odwar należy przecedzić i pić kilka razy dziennie. 

Odwar jak i napar można stosować zewnętrznie kilka razy dziennie do przemywania skóry trądzikowej lub nadmiernie wysuszonej. Podgrzany wcześniej odwar ma dobre właściwości pieniące i nie uczula dlatego znalazł zastosowanie jako środek do mycia głowy.

Ponadto, surowiec wchodzi również w skład koncentratu do sporządzenia roztworu wykrztuśnego. Odpowiednio rozcieńczony koncentrat należy pić trzy razy dziennie.

Mydlnica lekarska – skutki uboczne, przedawkowanie

Przyjmowanie naparu lub odwaru z korzenia mydlnicy może prowadzić do nadmiernego podrażnienia błony śluzowej żołądka, nudności lub wymiotów.

Stosownie preparatów z mydlnicy lekarskiej jest przeciwwskazane w przypadku krwawień z przewodu pokarmowego oraz choroby wrzodowej żołądka lub jelit. 

Kosmetyki zawierające mydlnicę lekarską

Działanie

  • wspomaga trawienie tłuszczów, białek i cukrów
  • wykrztuśne
  • żółciopędne
  • żółciotwórcze
  • ułatwia trawienie

Postacie i formy

  • krople
  • krem
  • szampony i odżywki do włosów

Substancje aktywne

  • saponiny
  • Sole mineralne
  • węglowodany
  • saporubina

Surowiec

  • korzeń
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij