Jasnota biała — głucha pokrzywa

Medycyna ludowa wykorzystywała jasnotę białą do leczenia bólu zębów, krwioplucia oraz zaburzeń przemiany materii. Artysta Wit Stwosz umieścił wizerunek rośliny w jednej ze scen Krakowskiego ołtarza.

Spis treści

Jasnota biała – wygląd, pochodzenie, morfologia

Jasnota biała (Lamium album) jest byliną, która pospolicie zasiedla Europę oraz Azję. W medycynie ludowej znana jest również pod nazwą głucha pokrzywa lub martwa pokrzywa gdyż wizualnie przypomina powszechnie znaną roślinę, jednak jej liście nie mają parzących włosków. Jasnota preferuje klimat umiarkowany, żyzne, nieprzesuszone gleby oraz odpowiednio nasłonecznione stanowiska. W sprzyjających warunkach tworzy gęste skupiska, w szczególności w słonecznych lasach oraz łąkach, przydrożnych rowach, w pobliżu zabudowań miejskich oraz zaroślach. 

Jasnota charakteryzuje się rozgałęzionymi kłączami oraz licznymi odłogami, które umożliwiają roślinie rozmnażanie wegetatywne. Wzniesiona prosta łodyga osiąga wysokość do 60 cm. Pokryta jest sercowatymi liśćmi o naprzemiennym ułożeniu. Kłosokształtny kwiatostan jasnoty składa się z 8-10 nibyokółków. Czas kwitnienia przypada na okres od kwietnia do listopada. Roślina wykształca białe, jadalne kwiaty o dzwonkowatych kielichach. Owoc jasnoty stanowi niewielka rozłupka. Surowcem wykorzystywanym w lecznictwie są kwiaty jasnoty białej. Kwiatostany należy zebrać podczas słonecznej pogody, po obeschnięciu rosy. Następnie należy poddać suszeniu w temperaturze 40C. 

Jasnota biała – zastosowanie i wskazania

Preparaty zawierające wyciąg z jasnoty białej wskazane są w przypadku bolesnych oraz bardzo obfitych krwawień miesiączkowych. Zalecane są także u pacjentek z upławami oraz stanami zapalnymi narządów rodnych. Jasnota biała może być również stosowana w przypadku zaburzeń trawienia, infekcji dróg oddechowych, hemoroidów, infekcji układu moczowego. Preparaty z jasnotą wspomagają walkę z bezsennością oraz wzmożone napięcie nerwowe. W zastosowaniu zewnętrznym jasnota wspomaga leczenie trądziku oraz przyspiesza gojenie się ran. Pomaga również redukować opuchliznę wokół oczu. W kosmetologii roślina wykorzystywana jest w produktach pielęgnujących włosy oraz zapobiegających ich wypadaniu. 

Medycyna ludowa wykorzystywała jasnotę białą do leczenia bólu zębów, krwioplucia oraz zaburzeń przemiany materii. Artysta Wit Stwosz umieścił wizerunek rośliny w jednej ze scen Krakowskiego ołtarza. W kulinariach jasnota biała wykorzystywana jest do przygotowania zup oraz zielenin, a także stosowana zamiennie ze szpinakiem oraz jarmużem.

Jasnota biała – działanie, właściwości, skład

Lecznicze właściwości jasnoty białej wynikają z zawartych w niej substancji aktywnych. Należą do nich: garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne, olejki eteryczne substancje śluzowe, saponiny, związki irydowe, cholina, kwasy wielofenolowe. 

Jasnota biała charakteryzuje się działaniem przeciwbólowym oraz przeciwzapalnym. Łagodzi obfite krwawienie miesiączkowe oraz upławy. Działa oczyszczająco, poprawia trawienie oraz przemianę materii. Ułatwia wykrztuszanie wydzieliny z dróg oddechowych oraz działa moczopędnie. W zastosowaniu zewnętrznym roślina działa ściągająco, przeciwtrądzikowo, hamuje wypadanie włosów oraz przyspiesza gojenie się ran. Ponadto redukuje opuchliznę na twarzy oraz redukuje cienie pod oczami. 

Jasnota biała – stosowanie i dawkowanie

Stosowanie jasnoty białej w przypadku stanów zapalnych dróg oddechowych, problemów z trawieniem oraz obfitych i bolesnych miesiączek zalecane jest w postaci naparu. 1 łyżkę suszu (1g) należy zalać szklanką (250ml) wrzącej wody i naparzać pod przykryciem przez 5 minut. Następnie napar należy odcedzić i spożywać 2 razy dziennie po 1 szklance. Przy infekcjach dróg rodnych jasnota może być również stosowana jako dodatek do kąpieli, a także w formie irygacji i nasiadówek. W zastosowaniu zewnętrznym, okłady z jasnoty, mogą być stosowane w przypadku trudno gojących się ran, trądziku oraz opuchlizny twarzy. Płukanki z rośliną wskazane są w pielęgnacji włosów oraz w przypadku ich wypadania. Substancja nie powinna być stosowana przez kobiety w ciąży oraz w czasie laktacji. 

Suplementy i wyroby medyczne zawierające jasnotę białą

Kosmetyki zawierające jasnotę białą

Działanie

  • łagodzi napięcie przedmiesiączkowe (PMS)
  • moczopędne (diuretyczne) (zwiększa objętość wydalanego moczu)
  • nasenne
  • przeciwbólowe (bez opioidów)
  • przeciwtrądzikowe
  • przeciwwzdęciowe (wiatropędne)
  • przeciwzapalne
  • ściągające
  • uspokajające
  • wykrztuśne
  • przyspiesza gojenie ran
  • wspomaga naturalne funkcje oczyszczania organizmu
  • ułatwia trawienie

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • szampony i odżywki do włosów

Substancje aktywne

  • flawonoidy
  • olejki eteryczne
  • garbniki
  • substancje śluzowe
  • saponiny
  • glikozydy
  • cholina
  • związki irydowe
  • kwasy wielofenolowe

Surowiec

  • liść
  • kwiat
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij