Cykoria podróżnik — przydrożne ziele lecznicze

Średniowieczne dzieła o tematyce medycznej zalecały leczenie objawów żółtaczki odwarem z ziela cykorii, a bólu głowy  okładami ze świeżych liści przykładanych do czoła. Cykoria nazywana była "wyśmienitym lekarstwem, które czyści, otwiera i wzmacnia".

Spis treści

Cykoria podróżnik – wygląd, pochodzenie, morfologia

Cykoria podróżnik (Cichorium intybus) z rodziny astrowatych (Asteraceae) nazywana jest również podróżnikiem pospolitym, podróżnikiem błękitnym, cykorią dziką oraz cykorią polną. Występuje pospolicie na obszarach przydrożnych, miedzach, pastwiskach, podłożach kamienistych oraz piaszczystych. Można ją spotkać w całej Europie, Azji, a także północnej Afryce. Została również rozprzestrzeniona w obu Amerykach oraz Nowej Zelandii.

Cykoria jest byliną (rośliną wieloletnią), która należy do rodziny astrowatych. Dorasta do wysokości 1 metra. Charakteryzuje się długim, mięsistym, palowym korzeniem oraz sztywną, słabo ulistnioną łodygą. Błękitne kwiaty formują duże kwiatowe koszyczki (3-4 cm) na wierzchołku łodygi oraz w kątach górnych liści. Liście dolne mają sercowatą podstawę tworząc rozetę dookoła łodygi. Liście górne są natomiast drobniejsze o lancetowatym kształcie. Czas kwitnienia cykorii podróżnik przypada na okres od czerwca do września. Roślina wykształca owoc w postaci niełupka. W korzeniu rośliny, a także częściowo i w łodydze znajduje się mleczny sok. Surowcem wykorzystywanym w medycynie jest korzeń, kwiat oraz całe ziele cykorii. Jako ziele zbierane są wierzchołki pędów cykorii na początku okresu kwitnienia. Nie należy zbierać grubych i zdrewniałych łodyg. Korzenie natomiast wykopywane są wczesną wiosną lub w czasie jesieni. Ziele cykorii po wysuszeniu powinno zachować naturalną barwę: kwiaty niebieską, a łodyga i liście zieloną. Korzeń cykorii po wysuszeniu powinien być łamliwy i twardy, na zewnątrz brunatny a po przełamaniu jasny. 

Cykoria podróżnik – zastosowanie i wskazania

Cykoria podróżnik wykorzystywana jest w leczeniu dolegliwości ze strony układu pokarmowego - problemów z apetytem, zaburzeń trawienia oraz perystaltyki,  a także zaparć. Ponadto zalecana jest przy problemach z poziomem trójglicerydów we krwi, w tym cholesterolu. Cykoria działa również korzystnie na pracę wątroby oraz produkcję i wydzielanie żółci. Stosowanie cykorii zalecane jest u osób z cukrzycą oraz będących na diecie. Wskazana jest również w problemach z oddawaniem moczu oraz zaburzeniach naturalnej flory dróg moczowych. Cykoria jest źródłem inuliny - polisacharydu, który ubogaca florę bakteryjną jelit. Inulinę można znaleźć w żywności o niskiej kaloryczności, czy naturalnych probiotykach. Cykoria w zastosowaniu zewnętrznym zalecana jest w pielęgnacji skóry trądzikowej oraz dojrzałej. Roślina wykorzystywana jest również w preparatach wzmacniających włosy oraz zapobiegających ich wypadaniu. 

Nieskomplikowane wymagania co do uprawy oraz powszechne występowanie doprowadziły do rozpowszechnienia cykorii i wykorzystania jej leczniczych właściwości, które opisano już w XVI wieku. Średniowieczne dzieła o tematyce medycznej zalecały leczenie objawów żółtaczki odwarem z ziela cykorii, a bólu głowy  okładami ze świeżych liści przykładanych do czoła. Cykoria nazywana była "wyśmienitym lekarstwem, które czyści, otwiera i wzmacnia". Roślina wykorzystywana była również w licznych przepisach kulinarnych - świeże liście i korzenie zalecane były jako dodatek do sałatek, sosów oraz zup. Wysuszone i zmielone części cykorii stosowane były jako substytut kawy. 

Cykoria podróżnik – działanie, właściwości, skład

Cykoria podróżnik zawiera szereg substancji nadających jej leczniczych właściwości. Mleczny sok, pochodzący z korzeni rośliny zawiera fitosterole, glikozydy, garbniki, olejek eteryczny, kwasy organiczne, sole mineralne, cukry (w tym inulina). W liściach cykorii znajdują się flawonoidy, kumaryna, witaminy, a w kwiatach antocyjany.  

Cykoria charakteryzuje się korzystnym wpływem na układ pokarmowy - poprawia trawienie, zwiększa przyswajanie i wchłanianie substancji odżywczych, działa żółciopędnie, zwiększa apetyt. Cukier zawarty w cykorii - inulina - wykazuje działanie probiotyczne ubogacając florę bakteryjną jelit. Produkty z cykorią regulują oraz ułatwiają wypróżnienia. Ponadto cykoria wspomaga pracę układu moczowego i działa słabo moczopędnie. Cykoria działa hipoglikemicznie oraz obniża cholesterol. Charakteryzuje się również działaniem przeciwbakteryjnym. Zawarta w cykorii eskulina wzmacnia naczynia włosowate oraz zmniejsza ich przepuszczalność. W zastosowaniu zewnętrznym cykoria działa pielęgnacyjnie, antyoksydacyjnie, reguluje wydzielanie sebum oraz zapobiega wypadaniu włosów. 

Cykoria podróżnik – stosowanie i dawkowanie

Cykoria podróżnik przyjmowana w celach żółciopędnych oraz zwalczania problemów trawiennych powinna być stosowana w postaci naparu z ziela i korzeni. 2 łyżki suszu roślinnego należy zalać 2 szklankami wrzącej wody i pozostawić pod przykryciem na 15 minut. Następnie napar należy przecedzić i spożywać 3-4 razy dziennie w ilości pół szklanki przed posiłkiem. Możliwe jest również przygotowanie odwaru ze świeżego korzenia cykorii - 1 łyżkę drobno pokrojonych korzeni należy zalać 1 szklanką letniej wody. Przygotowaną miksturę należy doprowadzić do wrzenia i gotować pod przykryciem przez 5 minut. Przygotowany odwar przecedzić i spożywać 1/3 szklanki 3 razy dziennie. Cykorię w dolegliwościach układu pokarmowego oraz w celu poprawy apetytu można również przyjmować w postaci herbatek ziołowych, syropu oraz płynu doustnego. Produkty mogą być stosowane również przez dzieci. Nie należy jednak przyjmować nadmiernych ilości preparatów z cykorią, gdyż mogą działać przeczyszczająco i podrażniać przewód pokarmowy. Cykoria wykorzystywana w preparatach wspomagających funkcjonowanie wątroby oraz obniżających poziom trójglicerydów we krwi może być stosowana w postaci tabletek. Podczas przyjmowania substancji z cykorią w celach oczyszczających oraz zmniejszających masę ciała nie wolno zapominać o zbilansowanej diecie oraz aktywności fizycznej. Probiotyczne właściwości cykorii wykorzystywane są w postaci proszku, który należy dokładnie rozpuścić w szklance wody. Tak przygotowaną miksturę należy spożywać raz dziennie podczas posiłku. Cykoria w podaniu zewnętrznym może być stosowana w postaci kremów pielęgnujących, a także preparatów do włosów zapobiegających ich wypadaniu. 

Cykoria podróżnik – interakcje z lekami i ziołami

Nie odnotowano przypadków interakcji przyjmowania cykorii podróżnik wraz z innymi ziołami oraz lekami. 

Cykoria podróżnik – skutki uboczne, przedawkowanie

Przyjmowanie preparatów z cykorią może podrażniać układ pokarmowy. Nie odnotowano przypadków przedawkowania substancji. 

Suplementy i wyroby medyczne zawierające Cykorię podróżnik

Kosmetyki zawierające Cykorię podróżnik

Działanie

  • hipocholesterolemiczne (obniża stężenie cholesterolu)
  • moczopędne (diuretyczne) (zwiększa objętość wydalanego moczu)
  • prokinetyczne (zwiększa perystaltykę/motorykę jelit)
  • przeciwbakteryjne
  • przeciwcukrzycowe (hipoglikemizujące; zmniejsza stężenie glukozy we krwi)
  • przeciwłojotokowe (zmniejsza czynność gruczołów łojowych)
  • zmniejsza przepuszczalność naczyń i zwiększa ich elastyczność
  • zwiększa łaknienie (apetyt)
  • zwiększa wydzielanie soku żołądkowego
  • żółciopędne
  • wspomaga naturalne funkcje oczyszczania organizmu

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • syrop
  • tabletka
  • kapsułka
  • krem
  • płyn doustny
  • szampony i odżywki do włosów
  • proszek

Substancje aktywne

  • fitosterole
  • flawonoidy
  • olejki eteryczne
  • garbniki
  • fenolokwasy
  • antocyjany
  • kumaryny
  • Sole mineralne
  • związki goryczowe
  • gorzkie glikozydy
  • inulina
  • hydroksykumaryny

Surowiec

  • korzeń
  • ziele
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij