Bukwica zwyczajna — roślina o leczniczych kłączach

Cudowne moce bukwicy opisywał w swoich dziełach już Hipokrates. Uznawana była za panaceum na wszelkie dolegliwości. Powiedzenie "cnót masz więcej niż bukwica" używane było by kogoś szczególnie wyróżnić. 

Spis treści

Bukwica zwyczajna – zastosowanie i wskazania

Bukwica zwyczajna stosowana jest w schorzeniach układu pokarmowego takich jak: biegunka, zatrucia, nieżyt żołądka oraz jelit, niewielkie krwawienia z przewodu pokarmowego. Lecznicze właściwości rośliny wykorzystywane są również w chorobach układu oddechowego. Bukwica łagodzi kaszel, nieżyt górnych dróg oddechowych, ból gardła. Wspomaga leczenie astmy, zapalenie płuc oraz oskrzeli. Ponadto stosowana jest w problemach z zasypianiem oraz w terapii nerwic. Bukwica wykorzystywana jest również w leczeniu żółtaczki. W preparatach do stosowania zewnętrznego bukwica przyspiesza gojenie się ran, działa odkażająco i pielęgnująco. Stosowana jest również w nadmiernej potliwości ciała oraz  przeciwko bakteriom odpornym na antybiotyki.

Lecznicze właściwości bukwicy dostrzeżone zostały już w starożytności. Jej cudowne moce opisywał nawet w swoich dziełach Hipokrates. Uznawana była za panaceum na wszelkie dolegliwości. Powiedzenie "cnót masz więcej niż bukwica" używane było by kogoś szczególnie wyróżnić. Starożytne ludy uważały bukwicę za amulet przeciwko czarom, opętaniu i marom sennym. W średniowieczu siano ją na cmentarzach i koło kościołów, by odstraszyć złe duchy. Uważano, że ratuje przed morowym powietrzem. W kuchni stosowano ja jako przyprawę.

Bukwica zwyczajna – wygląd, pochodzenie, morfologia

Bukwica zwyczajna (Betonica officinalis) zwana jest również czyśćcem zwyczajnym, zielem biskupim, betonijką oraz bukwicą lekarską. To roślina zielna wieloletnia występująca w Europie, Azji mniejszej, północno-wschodniej Afryce oraz zachodniej Syberii. Bukwica preferuje gliniaste gleby o zmiennej wilgotności. Naturalnie występuje w słonecznych lasach liściastych, na łąkach, w przydrożnych rowach oraz w niewysokich górach. 

Bukwica charakteryzuje się palowym drewniejącym korzeniem oraz czterokanciastą, zieloną, porośniętą włoskami łodygą. Roślina wykształca podłużne, sercowate u nasady liście o wielkości 6-8 cm. Wierzchnia oraz spodnia strona liścia pokryta jest drobnymi włoskami. Kwiaty bukwicy rozwijają się na szczycie rośliny, tworząc gęsty kwiatostan. Mają  dzwonkowaty kielich w jasnofioletowym kolorze. Kwitnienie bukwicy zwyczajnej przypada na okres od czerwca do września. Roślina wykształca również owoce w postaci rozłupni. Surowiec wykorzystywany w medycynie oraz kosmetyce stanowią liście, kłącze oraz ziele. Ziele bukwicy charakteryzuje się gorzkim smakiem oraz balsamicznym zapachem i zbierane jest od kwietnia. Kłącza zbierane są natomiast w październiku i listopadzie. Pozyskany surowiec jest suszony, a następnie przechowywany bez dostępu światła. 

Bukwica zwyczajna – działanie, właściwości, skład

Bukwica zawiera wiele substancji, które odpowiadają za jej szerokie właściwości lecznicze. Należą do nich m.in.: olejek eteryczny, kwasy organiczne, substancje śluzowe, cholina, betaina, związki goryczowe, sole mineralne, substancje żywicze, garbniki, fitosterole, witamina C.

Bukwica zwyczajna poprawia procesy trawienne, działa przeciwbiegunkowo, żółciopędnie oraz wspomaga prawidłowe funkcjonowanie wątroby. Napar z kłącza bukwicy ma działanie wymiotne. Preparaty z bukwicą działają wykrztuśnie oraz kojąco na drogi oddechowe. W zastosowaniu zewnętrznym poprawiają regenerację uszkodzonego naskórka i gojenie się ran. Bukwica charakteryzuje się działaniem odkażającym, przeciwbakteryjnym oraz obkurczającym naczynia. Ogranicza stany zapalne i łagodzi obrzęki oraz przyspiesza gojenie ran.  Działa przeciwbólowo, uspokajająco, chroni przed reumatyzmem, oczyszcza organizm.

Bukwica zwyczajna – stosowanie i dawkowanie

Bukwicę zwyczajną w leczeniu schorzeń układu pokarmowego i oddechowego należy stosować w formie odwaru. Pół łyżki stołowej ziela (1,5g) należy zalać 0,5 szklanki zimnej wody i gotować pod przykryciem przez 5 minut na niewielkim ogniu. Następnie odwar należy przecedzić i odstawić na 10 minut. Dorośli oraz dzieci po 12 roku życia mogą przyjmować świeżo przygotowany ciepły napój 1 raz dziennie godzinę przed posiłkiem. Odwar można również spożywać w celu łagodzącym napięcie nerwowe i uspokajającym. Bukwicę w zastosowaniu bezpośrednim na skórę należy przygotować w postaci odwaru w proporcji 2 łyżki stołowe ziela (6g) na 1 szklankę wody.  Bukwica zwyczajna w bezpieczny sposób może być stosowana po 12 roku życia. Kobiety w ciąży oraz w czasie laktacji nie powinny przyjmować zioła.  

Bukwica zwyczajna – interakcje z lekami i ziołami

Dotychczas nie stwierdzono aby bukwica zwyczajna wchodziła w interakcje z innymi ziołami oraz lekami. 

Bukwica zwyczajna – skutki uboczne, przedawkowanie

Przyjmowanie zbyt dużej ilości bukwicy zwyczajnej może powodować zaparcia oraz podrażniać przewód pokarmowy. Nie stwierdzono przypadków przedawkowania bukwicy zwyczajnej. Jeśli objawy chorobowe nie ustępują po dłuższym stosowaniu substancji, należy skonsultować się z lekarzem.  Nie należy przekraczać zalecanej dziennej dawki (3 razy dziennie po pół szklanki). Kobiety ciężarne i karmiące piersią powinny skonsultować stosowanie bukwicy z lekarzem.

Działanie

  • dezynfekujące
  • łagodzi stany zapalne skóry
  • pobudza regenerację komórek naskórka
  • przeciwbiegunkowe
  • przeciwkrwotoczne
  • przeciwreumatyczne
  • przeciwzapalne
  • ściągające
  • uspokajające
  • wykrztuśne

Postacie i formy

  • susz
  • odwar

Substancje aktywne

  • betaina
  • witamina C
  • fitosterole
  • olejki eteryczne
  • żywice
  • garbniki
  • fenolokwasy
  • śluzy
  • Sole mineralne
  • alkaloidy
  • irodoid
  • związki goryczowe
  • oligosacharydy

Surowiec

  • liść
  • kłącze
  • ziele
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij