Nilotynib, Nilotinibum - Zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o nilotynibie

Rok wprowadzenia na rynek
2007
Substancje aktywne
nilotynib
Działanie nilotynibu
przeciwnowotworowe (cytostatyczne, cytotoksyczne)
Postacie nilotynibu
kapsułki twarde
Układy narządowe
układ immunologiczny (odpornościowy)
Specjalności medyczne
Choroby wewnętrzne, Onkologia i hematologia dziecięca, Onkologia kliniczna
Rys historyczny nilotynibu

W wyniku badań klinicznych I fazy, przeprowadzonych w czerwcu 2006 roku wykazano, że nilotynib cechuje się wysoką skutecznością w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej opornej na inne leki. U 92% pacjentów po 5 miesiącach stosowania, uzyskano normalizację liczby krwinek białych.

Wzór sumaryczny nilotynibu

C28H22F3N7O

Spis treści

Wskazania do stosowania nilotynibu

Wskazaniem do stosowania nilotynibu jest leczenie białaczki szpikowej w fazie przewlekłej lub w fazie akceleracji u osób dorosłych, u których występuje chromosom Philadelphia (ang. chronic myelogenous leukaemia, CML). Nilotynib stosuje się w przypadku nietolerancji uprzedniego leczenia lub w przypadku oporności na inne leki w tym imatynib.

Dawkowanie nilotynibu

O rozpoczęciu leczenie nilotynibem powinien zadecydować doświadczony w leczeniu i  rozpoznawaniu CML lekarz.

Nilotynib występuje w postaci kapsułek, które należy połknąć w całości popijając wodą. Należy zachować przynajmniej dwugodzinną przerwę w spożywaniu pokarmów przed przyjęciem leku oraz minimum godzinną po przyjęciu leku.

Dawka stosowana w leczeniu zależna jest od jednostki chorobowej oraz chorób towarzyszących (neutropenia, trombocytopenia, choroby wątroby, choroby serca) itp. 

Dawka dobowa nilotynibu wynosi 800 mg.

Jeśli pojawi się toksyczność hematologiczna, która nie jest związana z białaczką np. neutropenia, trombocytopenia, konieczne może się okazać przerwanie leczenia nilotynibem na pewnie czas lub zmniejszenie podawanej dawki. Po ustąpieniu objawów toksyczności można wrócić to terapii pierwotną dawką leku.

Podczas terapii nilotynibem należy co miesiąc badać stężenie bilirubiny oraz aktywność enzymów wątrobowych.

Ze względu na brak danych dotyczących skuteczności oraz bezpieczeństwa stosowania nilotynib nie jest zalecany u dzieci poniżej 18 roku życia.

Nie ma konieczności zmniejszania dawki u pacjentów w podeszłym wieku.

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania nilotynibu u pacjentów z chorobami serca (zawał mięśnia sercowego, dusznica, niewydolność serca, bradykardia).

Przeciwskazania do stosowania nilotynibu

Przeciwwskazaniem do stosowania nilotynibu jest nadwrażliwość na substancję czynna.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania nilotynibu

W trakcie leczenia nilotynibem istnieje ryzyko wystąpienia neutropenii, trombocytopenii oraz niedokrwistości, w związku z czym przez pierwsze dwa miesiące leczenia należy wykonywać badania morfologii krwi co dwa tygodnie a później co miesiąc.  Należy zmniejszyć dawkę leku lub przerwać stosowanie nilotynibu gdy dojdzie do zahamowania czynności szpiku. Proces ten jest zwykle przemijający.

Nilotynib może powodować wydłużenie odstępu QT na skutek wydłużenia repolaryzacji komór serca.  Ryzyko wydłużenia odstępu QT zwiększa się, gdy nilotynib jest stosowany równocześnie z innymi preparatami wpływającymi na odstęp QT. Ryzyko wzrasta również u pacjentów ze współistniejącą hipomagnezemią oraz hipokaliemią. Przed rozpoczęciem leczenia należy wyrównać stężenie potasu oraz magnezu w organizmie. Należy zachować szczególną ostrożność podając nilotynib pacjentom z wrodzonym wydłużeniem odcinka QT, u pacjentów z chorobami serca (zastoinowa niewydolność serca, niedawno przebyty zawał serca, niestabilną dusznicą bolesną, bradykardią) a także u pacjentów stosujących leki przeciwarytmiczne. Podczas leczenia nilotynibem wskazana jest ścisła kontrola wpływu leku na wydłużenie odcinka QT. Zaleca się wykonać badanie EKG przed rozpoczęciem leczenia a także w sytuacjach gdy istnieją ku temu wskazania kliniczne.

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz po przebytym zapaleniu trzustki.

Interakcje nilotynibu z innymi substancjami czynnymi

Zmiana wchłaniania i opóźnienie wydalania ogólnoustrojowego nilotynibu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Itrakonazol (Itraconazole) przeciwgrzybicze pochodne triazolu
Ketokonazol (Ketoconazole) przeciwgrzybicze pochodne imidazolu
Klarytromycyna (Clarithromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Moksyfloksacyna (Moxifloxacin) fluorochinolony
Rytonawir (Ritonavir) inhibitory proteazy HIV
Telitromycyna (Telithromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Worykonazol (Voriconazole) przeciwgrzybicze pochodne triazolu
Zmniejszenie stężenia nilotynibu w osoczu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Fenobarbital (Luminal) (Phenobarbital) inne leki przeciwpadaczkowe
Fenytoina (Phenytoin) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe i stabilizujące błony neuronów
Karbamazepina (Carbamazepine) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe
Ryfampicyna (Rifampicin (rifampin)) antybiotyki - INNE
Zwiększenie o 30% ekspozycji na midazolam.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Midazolam (Midazolam) BZD - benzodiazepiny
Zmiana stężenia nilotynibu w osoczu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Cyzapryd (Cisapride) substancje hamujące perystaltykę jelit o zróżnicowanym mechanizmie działania
Dihydroergotamina (Dihydroergotamine) inne substancje przeciwmigrenowe
Ergotamina (Ergotamine) alkaloidy sporyszu
Warfaryna (Warfarin) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Możliwość wydłużenia odstępu QT.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Amiodaron (Amiodarone) leki przeciwarytmiczne - klasa III
Metadon (Methadone) agoniści receptora opioidowego
Sotalol (Sotalol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Haloperidol (Haloperidol) neuroleptyki klasyczne - pochodne butyrofenonu
Nasilenie działania immunosupresyjnego. Wzrost ryzyka groźnych infekcji.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Tofacytynib (Tofacitinib) selektywne leki immunosupresyjne
Obniżenie działania nilotynibu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Lansoprazol (Lansoprazole) IPP - inhibitory pompy protonowej
Rabeprazol (Rabeprazole) IPP - inhibitory pompy protonowej
Ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz wystąpienia arytmii TdP.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Enkorafenib (Encorafenib) inhibitory kinazy białkowej
Wzrost ryzyka zapalenia trzustki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Beksaroten (Bexarotene) inne leki przeciwnowotworowe
Wzrost ryzyka infekcji oraz chorób autoimmunologicznych.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Roflumilast (Roflumilast) inhibitory fosfodieasterazy IV - PDE4
Wzrost ryzyka arytmii typu TdP.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Bisakodyl (Bisacodyl) substancje przeczyszczające o działaniu kontaktowym
Fludrokortyzon (Fludrocortisone) mineralokortykosteroidy
Pikosiarczan sodu (Sodium picosulfate) substancje przeczyszczające o działaniu kontaktowym

Interakcje nilotynibu z pożywieniem

Nilotynibu nie należy przyjmować w trakcie posiłku, gdyż pokarm zwiększa dostępność biologiczną leku. Lek należy przyjąć minimum 2h po ostatnim posiłku oraz minimum godzinę przed kolejnym posiłkiem.

W trakcie leczenie nilotynibem nie należy spożywać soku grejpfrutowego oraz innych pokarmów, które hamują działanie CYP3A4.

Wpływ nilotynibu na prowadzenie pojazdów

Podczas stosowania nilotynibu mogą pojawić się działania niepożądane takie jak zawroty głowy oraz zaburzenia widzenia, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Należy unikać prowadzenia pojazdów oraz obsługiwania maszyn do czasu ustąpienia objawów niepożądanych.

Inne rodzaje interakcji

Ziela dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) może wpływać na zmniejszenie stężenie nilotynibu w osoczu.

Wpływ nilotynibu na ciążę

Nilotynib nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu.

Wpływ nilotynibu na laktację

Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że nilotynib przenika do mleka matki.  Podczas stosowania nilotynibu kobiety nie powinny karmić piersią, gdyż nie można wykluczyć potencjalnego ryzyka dla dziecka.

Wpływ nilotynibu na płodność

Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ leku na reprodukcję. Zagrożenie dla człowieka nie jest znane. Kobietom w wieku rozrodczym leczonych nilotynibem, zaleca się stosowanie skutecznej metody antykoncepcji.

Skutki uboczne

biegunka
nudności
świąd
wysypka
zmęczenie
bóle głowy
zaparcie
kurcze mięśni nóg
łysienie
wymioty
ból brzucha
obrzęki obwodowe
ból mięśni
osłabienie
brak apetetu
Ból kości

Działania niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Mechanizm działania nilotynibu

Nilotynib to silnie działający inhibitor kinazy tyrozynowej ABL onkoproteiny BCR-ABL, w liniach komórkowych oraz w pierwotnych komórkach białaczki u których występuje chromosom Ph+ (Philadelphia).

Nilotynib wykazuje powinowactwo do miejsca wiązania ATP w sposób silnie hamujący białko BCR-ABL niezmutowane oraz poprzez podtrzymanie aktywności w stosunku do zmutowanej formy białka BCR-ABL. Poprzez swoją aktywność biochemiczną, nilotynib  selektywnie indukuje apoptozę oraz hamuje proliferację w liniach komórkowych, a także w pierwotnych komórkach białaczki u których występuje chromosom Ph+.

Wchłanianie nilotynibu

Po doustnym podaniu nilotynibu, wchłanianie wynosi 30%. 3 godziny od spożycia leku osiąg ona maksymalne stężenie w surowicy krwi. Pokarm zwiększa wchłanianie nilotyniby, dlatego nie zaleca się zażywania leku w trakcie jedzenia.

Dystrybucja nilotynibu

Na podstawie badań in vitro ustalono, że nilotynib wiąże się z białkami osocza w około 98%.

Metabolizm nilotynibu

U zdrowych osób poznane zostały dwa główne szklaki metaboliczne nilotynibu: hydroksylacja oraz utlenianie. Metabolity nie mają wpływu na aktywność farmakologiczną leku. Nilotynib metabolizowany jest przez CYP3A4 oraz w niewielkim stopniu przez CYP2C8.

Wydalanie nilotynibu

Nilotynib wydalany jest głownie z kałem. W ciągu 7 dniu wydalone zostaje ponad 90% przyjętej dawki.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl