Encyklopedia leków

Kapecytabina, Capecitabine, Capecitabinum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o kapecytabinie

Rok wprowadzenia na rynek
1998
Substancje aktywne
kapecytabina
Działanie kapecytabiny
przeciwnowotworowe (cytostatyczne, cytotoksyczne)
Postacie kapecytabiny
tabletki powlekane
Układy narządowe
układ płciowy żeński, układ pokarmowy (trawienny)
Specjalności medyczne
Onkologia kliniczna
Rys historyczny kapecytabiny

Kapecytabina została zatwierdzona do użytku medycznego w Stanach Zjednoczonych przez Agencję Żywności i Leków (FDA) dnia 30 kwietnia 1998 roku. Podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzenie substancji czynnej na rynek farmaceutyczny była firma Hoffmann La Roche. Z kolei Europejska Agencja Leków (EMA) wydała taką zgodę dnia 2 lutego 2001 roku. W tym wypadku podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzenie leku była firma Roche Registration.

Wzór sumaryczny kapecytabiny

C15H22FN3O6

Spis treści

Wskazania do stosowania kapecytabiny

Kapecytabina jest stosowana w leczeniu raka żołądka w stadium zaawansowanym (w skojarzeniu z pochodnymi platyny) oraz w leczeniu raka jelita grubego i okrężnicy (z przerzutami). Substancję czynną stosuje się również w terapii rozsianego albo miejscowo zaawansowanego raka piersi (na przykład po wcześniejszym leczeniu taksanami lub antracyklinami).

Dawkowanie kapecytabiny

Kapecytabinę stosuje się doustnie, 30 minut po posiłku.

Dawka stosowana w leczeniu zależna jest od jednostki chorobowej, sposobu zastosowanej terapii (monoterapia, terapia skojarzona), powierzchni ciała pacjenta, wieku, chorób towarzyszących (umiarkowana niewydolność nerek) oraz toksyczności leku i jego działań niepożądanych (objawy sugerujące to: ból brzucha, biegunka, nudności, zespół dłoniowo–podeszwowy, zapalenie jamy ustnej).

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: 2500 mg/m2 powierzchni ciała (monoterapia).

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: od 1250 mg/m2 powierzchni ciała do 2500 mg/m2 powierzchni ciała (terapia skojarzona).

Przeciwskazania do stosowania kapecytabiny

Przeciwwskazaniem są nadwrażliwość na kapecytabinę lub fluorouracyl, ciężka niewydolność wątroby i nerek, całkowity niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej oraz ciężka neutropenia, trombocytopenia i leukopenia. Wśród przeciwwskazań można wyróżnić również wystąpienie silnych, niepożądanych reakcji na fluoropirymidyny. 

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kapecytabiny

Kapecytabinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami serca, arytmią i chorobą wieńcową. Substancja czynna może powodować działania niepożądane w obrębie układu sercowo–naczyniowego.

W grupie pacjentów leczonych kapecytabiną stwierdzano hiperkalcemię lub hipokalcemię. Należy zachować ostrożność wśród chorych, którzy wcześniej zgłaszali tego typu zaburzenia w wywiadzie.

Substancja czynna powinna być stosowana ostrożnie wśród chorych z zaburzeniami ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego.

Kapecytabina może zaburzać poziom cukru i elektrolitów we krwi, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności w czasie jej stosowania u osób z cukrzycą.

W związku z tym, że substancja czynna może powodować działania niepożądane związane z narządem wzroku, zaleca się okresowe kontrole u okulisty.

Jeśli u pacjenta wystąpią ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa–Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), należy zaprzestać stosowania leku.

Przeciwwskazania kapecytabiny do łączenia z innymi substancjami czynnymi

Kapecytabiny nie należy jednocześnie łączyć z brywudyną. Brywudyna hamuje dehydrogenazę pirymidynową, co prowadzi do zwiększonej toksyczności fluoropirymidyn i może spowodować śmierć pacjenta. Zaleca się zachowanie odstępu minimum czterech tygodni pomiędzy poszczególnymi terapiami.

Interakcje kapecytabiny z innymi substancjami czynnymi

Kapecytabina hamuje system izoenzymów 2C9 cytochromu P-450. Jednoczesne stosowanie substancji czynnej z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny może prowadzić do zaburzenia parametrów krzepnięcia krwi. Zaleca się modyfikację dawki leku przeciwzakrzepowego.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Warfaryna (Warfarin) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Jednoczesne stosowanie substancji czynnych może prowadzić do podwyższenia poziomu fenytoiny w surowicy.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Fenytoina (Phenytoin) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe i stabilizujące błony neuronów
Kwas foliowy nasila toksyczność kapecytabiny.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Kwas foliowy (Witamina B9) (Folic acid) witaminy z grupy B
W wyniku jednoczesnego stosowania substancji czynnych dochodzi do zmniejszenia skuteczności 5-fluorouracylu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Allopurynol (Allopurinol) substancje hamujące syntezę kwasu moczowego - inhibitory oksydazy ksantynowej

Interakcje kapecytabiny z pożywieniem

Jednoczesne przyjmowanie kapecytabiny z pokarmem zmniejsza jej wchłanianie, dlatego zaleca się podawanie substancji czynnej 30 minut po posiłku.

Wpływ kapecytabiny na prowadzenie pojazdów

Kapecytabina może powodować objawy wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn takie jak: uczucie zmęczenia, nudności, zawroty głowy. Zaleca się zachowanie ostrożności w czasie wykonywania tychże czynności.

Wpływ kapecytabiny na ciążę

Brak danych klinicznych opisujących wpływ substancji czynnej na ciążę. Dane związane z badaniami na zwierzętach wykazały, że związek powoduje wady rozwojowe i uszkodzenia zarodka powodujące jego śmierć. Stosowanie kapecytabiny w ciąży jest przeciwwskazane.

Wpływ kapecytabiny na laktację

Nie wiadomo czy kapecytabina jest obecna w mleku kobiecym. Dane związane z badaniami na zwierzętach potwierdziły jej obecność w mleku karmiących myszy. Nie zaleca się jej stosowania w okresie laktacji.

Wpływ kapecytabiny na płodność

Brak danych klinicznych dotyczących płodności podczas stosowania kapecytabiny. Dane związane z badaniami na zwierzętach wykazały zaburzenia płodności.

Skutki uboczne (podanie doustne)

astenia
Bardzo często
biegunka
Bardzo często
nudności
Bardzo często
wymioty
Bardzo często
zapalenie jamy ustnej
Bardzo często
zmęczenie
Bardzo często
ból brzucha
Bardzo często
jadłowstręt
Bardzo często
zespół erytrodystezji dłoniowo-podeszwowej
Bardzo często
bezsenność
Często
ból głowy
Często
ból w klatce piersiowej
Często
depresja
Często
duszność
Często
hiperbilirubinemia
Często
kaszel
Często
letarg
Często
łysienie
Często
odwodnienie
Często
parestezje
Często
rumień
Często
suchość skóry
Często
świąd
Często
wysypka
Często
wzdęcia
Często
zaburzenia smaku
Często
zapalenie spojówek
Często
zaparcia
Często
zawroty głowy
Często
złe samopoczucie
Często
neutropenia
Często
zmniejszenie masy ciała
Często
ból stawów
Często
gorączka
Często
krwawienie z nosa
Często
krwawienie z przewodu pokarmowego
Często
łuszczenie się skóry
Często
niedokrwistość
Często
nadmierne łzawienie
Często
Ból kończyn
Często
podrażnienie oka
Często
Ból pleców
Często
obrzęk obwodowy
Często
zaburzenia paznokci
Często
objawy dyspeptyczne
Często
zakrzepowe zapalenie żył
Często
suchość w jamie ustnej
Często
zakażenia dróg oddechowych
Często
nieprawidłowe stolce
Często
zapalenie nosogardła
Często
hiperpigmentacja skóry
Często
wysypka plamista
Często
nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych
Często
zakażenia wirusem Herpes
Często
cukrzyca
Rzadko
hipertriglicerydemia
Rzadko
kołatanie serca
Rzadko
krwiomocz
Rzadko
leukopenia
Rzadko
migotanie przedsionków
Rzadko
nadciśnienie
Rzadko
nadwrażliwość
Rzadko
omdlenia
Rzadko
osłabienie mięśni
Rzadko
pokrzywka
Rzadko
tachykardia
Rzadko
trombocytopenia
Rzadko
zaburzenia pamięci
Rzadko
zapalenie błony śluzowej żołądka
Rzadko
zmniejszona ostrość widzenia
Rzadko
zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi
Rzadko
żółtaczka
Rzadko
pancytopenia
Rzadko
niedokrwistość hemolityczna
Rzadko
zmniejszenie libido
Rzadko
nadwrażliwość na światło
Rzadko
astma
Rzadko
uderzenia gorąca
Rzadko
zapalenie przełyku
Rzadko
obrzęk twarzy
Rzadko
nietrzymanie moczu
Rzadko
oddawanie moczu w nocy
Rzadko
dreszcze
Rzadko
zaburzenia czucia
Rzadko
podwójne widzenie
Rzadko
niedrożność jelit
Rzadko
plamica
Rzadko
ataksja
Rzadko
zaburzenia równowagi
Rzadko
kandydoza (jama ustna)
Rzadko
krew w kale/stolcu
Rzadko
zapalenie okrężnicy
Rzadko
uczucie zimna w obwodowych częściach kończyn
Rzadko
granulocytopenia
Rzadko
stan splątania
Rzadko
pęcherze
Rzadko
neuropatia obwodowa
Rzadko
zakrzepica żył głębokich
Rzadko
zatorowość płucna
Rzadko
Dławica piersiowa
Rzadko
krwioplucie
Rzadko
posocznica
Rzadko
nieżyt żołądka
Rzadko
hipokaliemia
Rzadko
wodobrzusze
Rzadko
obrzęk stawów
Rzadko
zapalenie gardła
Rzadko
afazja
Rzadko
objawy grypopodobne
Rzadko
zapalenie jelit
Rzadko
zakażenie dróg moczowych
Rzadko
duszność wysiłkowa
Rzadko
Ból kości
Rzadko
Niedokrwienie mięśnia sercowego
Rzadko
Zaburzenia połykania
Rzadko
zaburzenia łaknienia
Rzadko
ból twarzy
Rzadko
zapalenie migdałków
Rzadko
zapalenie tkanki podskórnej
Rzadko
Przygnębienie
Rzadko
niedociśnienie
Rzadko
grypa
Rzadko
refluks żołądkowo-przełykowy
Rzadko
gorączka neutropeniczna
Rzadko
zesztywnienie stawów
Rzadko
zwiększenie wartości INR
Rzadko
odma opłucnowa
Rzadko
zakażenia
Rzadko
niedożywienie
Rzadko
ból uszu
Rzadko
napady paniki
Rzadko
owrzodzenie skóry
Rzadko
ropień zęba
Rzadko
tłuszczak
Rzadko
krwawienia z narządów rodnych
Rzadko
migotanie komór
Niezbyt często
obrzęk naczynioruchowy
Niezbyt często
wydłużenie odstępu QT
Niezbyt często
bradykardia
Niezbyt często
niewydolność wątroby
Niezbyt często
Zaburzenia typu torsade de pointes
Niezbyt często
cholestatyczne zapalenie wątroby
Niezbyt często
zapalenie rogówki
Niezbyt często
toczeń rumieniowaty
Niezbyt często
zwężenie przewodu łzowego
Niezbyt często
zespół Stevensa-Johnsona
Bardzo rzadko
toksyczne martwicze oddzielanie naskórka
Bardzo rzadko
leukoencefalopatia
Bardzo rzadko

Działa niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Objawy przedawkowania kapecytabiny

W zależności od przyjętej dawki kapecytabiny mogą wystąpić takie objawy jak: biegunka, nudności, wymioty, krwawienia i podrażnienia przewodu pokarmowego, zapalenie błon śluzowych oraz zahamowanie czynności szpiku.

Mechanizm działania kapecytabiny

Kapecytabina jest prekursorem 5–fluorouracylu. Substancja czynna ulega aktywacji pod wpływem działania między innymi fosforylazy tymidynowej. Enzym występuje w tkankach guza oraz tkankach prawidłowych (aczkolwiek w mniejszym stężeniu). Po przekształceniu substancji czynnej, dalszy jej metabolizm w postaci 5–fluorouracylu prowadzi do blokady metylacji kwasu deoksyurydylowego w kwas tymidylowy. Wpływa to na syntezę DNA, a także zahamowanie syntezy RNA i białek. W wyniku tego dochodzi do zaburzenia wzrostu komórek i w konsekwencji ich śmierci.

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Azacytydyna
  • Cytarabina
  • Decytabina
  • Fluorouracyl
  • Gemcytabina

Wchłanianie kapecytabiny

Kapecytabina jest dobrze wchłaniania z przewodu pokarmowego. Posiłek nieznaczenie, ale ma wpływ na szybkość wchłaniania substancji czynnej.

Dystrybucja kapecytabiny

Kapecytabina oraz jej metabolity 5’–deoksy–5–fluorocytydyna, 5’–deoksy–5–fluorourydyna i 5–fluorouracyl wiążą się odpowiednio w 54%, 10%, 62% i 10% z białkami osocza (głównie albuminami).

Metabolizm kapecytabiny

Kapecytabina jest metabolizowana w wątrobie przez esterazę karboksylową do 5’–deoksy–5–fluorocytydyny. Ta substancja ulega w dalszej kolejności przemianie w 5’–deoksy–5–fluorourydynę pod wpływem dezaminazy cytydyny, (występującej głównie w wątrobie i w tkankach nowotworowych). Dalsza aktwacja 5’–deoksy–5–fluorourydyny następuje pod wpływem fosforylazy tymidynowej. W wyniku szeregu przekształceń powstaje ostatecznie 5–fluorouracyl. Ten z kolei jest  katabolizowany przez dehydrogenazę pirymidynową do dihydro–5–fluorouracylu.

Wydalanie kapecytabiny

Wydalanie substancji czynnej odbywa się głównie z moczem, w drugiej kolejności z kałem (chociaż w nieznacznych ilościach). Okres półtrwania kapecytabiny i jej metabolitów wynosi około od 45 minut do 60 minut.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij