Encyklopedia leków

Witamina K1 (Fitomenadion), Vitamin k1 (phytomenadione, phylloquinone), Phytomenadionum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o witaminie k1 (fitomenadionie)

Rok wprowadzenia na rynek
lata 50. XX wieku
Substancje aktywne
fitomenadion
Działanie witaminy k1
wspomaga mineralizację kości i tkanki kostnej i zapobiega demineralizacji, zwiększa krzepliwość krwi
Postacie witaminy k1
ampułki, roztwór do wstrzykiwań, tabletki powlekane
Układy narządowe
układ kostny, układ krwiotwórczy i krew
Specjalności medyczne
Chirurgia naczyniowa, Chirurgia ogólna, Hematologia, Kardiologia, Toksykologia
Rys historyczny witaminy k1

Witamina K, obecnie znana pod różnymi nazwami - filochinon, fitomenadion została odkryta przez duńskiego biochemika Henrik'a Dam'a. Odkrycia tego dokonał analizując metabolizm cholesterolu u kurczaków. Zauważył bowiem, że dieta niskotłuszczona z ograniczoną ilością steroli u kurczaków powodowała rozległe krwawienia w tkance podskórnej i w mięśniach. Za to odkrycie w 1943 roku wraz z Edwardem Doisy otrzymał nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny za odkrycie tejże witaminy i ustalenie jest fizjologicznej funkcji w organizmie ludzkim.

Wzór sumaryczny witaminy k1

C31H46O2

Spis treści

Wybrane produkty lecznicze dopuszczone do obrotu w RP zawierające witaminę k1 (fitomenadion)

Wskazania do stosowania fitomenadionu

Witamina K jest odpowiedzialna m.in. z proces krzepnięcia.

Podstawowym wskazaniem są stany krwotoczne, zaburzenia krzepnięcia związane z nieprawidłowym tworzeniem czynników krzepnięcia zespołu protrombiny: II (protrombiny), VII, IX, X w przypadku gdy są one związane z niedoborem tej witaminy lub zaburzonym cyklem przemian tej witaminy.

Jednostką chorobową w której stosuje się witaminę K1 jest hipoprotrombinemia, której towarzyszą odpowednio stany:

  • hipoprotrominemia wywołana przez leki p/zakrzepowe, pochodne kumaryny, pochodne indandionu,
  • hipoprotrombinemia wywołana przez leki p/bakteryjne niszczące fizjologiczną florę bakteryjną jelit,
  • hipoprotrombinemia związane z hamowaniem działania witaminy K1 (wywołana np. przez antybiotyki o szerokim spektrum działania, salicylany, sulfanoamiy),
  • hipoprotrimbinemia towarzysząca żółtaczce mechanicznej lub w przebiegu przetoki żółciowej w momencie jednoczesnego stoswoania soli kwasów żółciowych (w przypadku ich nieobecnosci witamina K1 nie będzie wchłonięta).

Dawkowanie witaminy k1

Witaminę K1 stosuje się doustnie (dla krwawień mniej nasilonych) oraz dożylnie (jako odtrutkę po przedawkowaniu leków p/zakrzepowych, antykoagulantów).

Dawka stosowana w leczeniu zależna od jednostki chorobowej (m.in. od typu hipoprotrombinemii i jej nasilenia, wieku).

Witamina K1 może działać silniej u osób w podeszłym wieku, zwykle zaleca się stosowanie dolnych dawek witaminy K w tej grupie pacjentów.

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: od 10 mg do 40 mg (w przypadku ciężkich krwawień).

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u dzieci w wieku powyżej 2. lat: od 1 mg do 5 mg. Jest to zakres jedynie orientacyjny i zależny od stanu pacjenta. W przypadku dzieci stosuje się zwykle dawkę dożylną.

Witamina K jest niekiedy stosowana razem z przetoczeniem krwi lub podawaniem koncentratu czynników krzepnięcia.

Przeciwskazania do stosowania witaminy k1

Witaminy K1 nie stosuje się u pacjentów u których występuje reakcja nadwrażliwości na tę witaminę.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania fitomenadionu

Witamina K wpływa na procesy krzepnięcia, na syntezę większości czynników krzepnięcia należy poczekać odpowiedni czas. Działanie witaminy K nie jest natychmiastowe. Zwykle można spodziewać się go po 6-10 godzinach. Pełny efekt po 1-2 dobach.

Fitomenadion nie hamuje działania p/zakrzepowe wszystkich antykoagulantów- np heparyny.

DAwki witaminy K powinny być odpowiednio dobrane i możliwe małe w przypadku stosowania u pacjentów z polekowymi zaburzeniami krzepniecia u ktorych konieczne jest stosowanie antykoagulantow - wzrasta ryzyko zmian zakrzepowych.

Stosoanie witaminy K wiąże się z odpowiednio częstym wykonywaniem badan kontrolnych jak oznaczanie czasu protrombinowego.

W niektórych chorobach wątroby moga wystepowac zaburzenia krzepniecia. Niekiedy bywa tak, ze stosowanie witaminy K w takich przypadkach jest nieskuteczne, nie uzasadnia to jednak stosowania dawek wyzszych niz zalecane. Wyzsze dawki moga okazac sie nieskuteczne tak jak dawki zwykle stosowane. Witamina K jest nieskuteczne w przypadki hipoprotrombinemii wywołanej przez ciezkie choroby watroby oraz w dziedzicznej hipoprotrombininemii.

Witamina K działa antagonistycznie (przeciwwstawnie) do leków p/zakrzepowych pochodnych kumaryny.

Interakcje fitomenadionu z innymi substancjami czynnymi

Witamina K zwiększa oporność na doustne leki p/zakrzepowe pochodne kumaryny i indandionu. W przypadku dużych dawek fitomenadionu należy rozważyć wyższe dawki antykoagulantów lub wprowadzenie dodatkowego, np. heparyny.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Acenokumarol (Acenocoumarol) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Warfaryna (Warfarin) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Osłabienie działania witaminy K.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Klindamycyna (Clindamycin) antybiotyki linkozamidowe - linkozamidy
Obniżone wchłanianie witaminy K.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Orlistat (Orlistat) inhibitory lipazy
Sewelamer (Sevelamer) VARIA / INNE

Interakcje witaminy k1 z pożywieniem

Witamina K jest związkiem rozpuszczalnym w tłuszczach. Jej wchłanianie zwiększa się przez tłuste pokarmy.

Wpływ fitomenadionu na laktację

Witamina K przenika do mleka matki - należy zachować ostrożność stosując fitomenadion u kobiet w okresie karmienia piersią.

Objawy przedawkowania witaminy k1

Dane literaturowe nie wskazują objawów zatrucia fitomenadionem - nie są znane.

Mechanizm działania fitomenadionu

Fitomenadion (witamina K1, filochinon) jest rozpuszczalny w tłuszczach, stabilny w powietrzu i wilgoci. Jednak rozkłada się w świetle słonecznym. Występuje naturalnie w szerokiej gamie zielonych roślin.
Filochinon jest również antidotum na kumatetralyl - środek gryzoniobójczy.
Witamina K jest potrzebna do produkcji czynników krzepnięcia zespołu protrombiny w wątrobie. Jest to koenzym enzymu mikrosomalnego, który katalizuje posttranslacyjną karboksylację reszt kwasu glutaminowego w cząsteczce prekursorów wymienionych wyżej czynników krzepnięcia.

Filochinon - witamina K1 bierze udział w tworzeniu reszt kwasu gamma-karboksyglutaminowego w tkance kostnej i nerkach.

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

Wchłanianie witaminy k1

Witamina K1 wchłania się po podaniu doustnym, jednak proces ten przebiega lepiej gdy istnieje wystarczająca ilość soli kwasów żółciowych.

Dystrybucja witaminy k1

Witamina K1 gromadzi się w wątrobie, jednak jej poziom szybko obniża się. W innych narządach / tkankach stężenie tej witaminy jest niewielkie.

Metabolizm witaminy k1

Metabolizm witaminy K nie został do końca poznany, podstawową reakcją jest zwiększenie polarności związku witaminy K, dzięki czemu są wydalane w środowisku wodnym.

Wydalanie witaminy k1

metabolity witaminy K wydalane sa z moczem, pod wzgledem chemicznym to pochodne kwasow karboksylowych. Wydalane sa jako sprzezone z kwasem glukuronowym.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij