Encyklopedia leków

Abirateron, Abiraterone, Abirateronum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o abirateronie

Rok wprowadzenia na rynek
2011
Substancje aktywne
abirateron
Działanie abirateronu
przeciwandrogenne (antyandrogenowe) (hamuje działanie androgenów), przeciwnowotworowe (cytostatyczne, cytotoksyczne)
Postacie abirateronu
tabletki
Układy narządowe
układ płciowy męski
Specjalności medyczne
Onkologia kliniczna, Urologia
Rys historyczny abirateronu

Abirateron opatentowali trzej naukowcy Mike Jarman, Elaine Barrie oraz Gerry Potter w 1993 roku w Londynie. Prawo do komercjalizacji substancji czynnej otrzymała brytyjska firma, zajmująca się specjalistyczną opieką zdrowotną, która następnie udzieliła licencji firmie Cougar Biotechnology. W 2009 roku Cougar został przejęty przez firmę Johnson & Johnson. Ostatecznie substancja czynna została zatwierdzona do użytku medycznego przez European Medicines Agency (EMA) 5 września 2011 roku. W Stanach Zjednoczonych Food and Drug Administration (FDA) wyraziło zgodę nieco wcześniej, bo 28 kwietnia 2011 roku.

Wzór sumaryczny abirateronu

C24H31NO

Spis treści

Wskazania do stosowania abirateronu

Abirateron jest stosowany w połączeniu z prednizolonem lub prednizonem w leczeniu raka gruczołu krokowego, opornego na kastrację. Substancja czynna stosowana jest u dorosłych mężczyzn, u których występują przerzuty, a mimo chemioterapii zawierającej docetaksel, choroba postępuje. Abirateron wskazany jest również u pacjentów, u których zastosowanie chemioterapii nie jest jeszcze wskazane, a wykorzystanie terapii supresji androgenowej nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. 

Dawkowanie abirateronu

Abirateron stosuje się doustnie, co najmniej 2 godziny po posiłku.

Dawka stosowana w leczeniu zależna od chorób towarzyszących (umiarkowane i ciężkie zaburzenia czynności wątroby).

Abirateron stosuje się w skojarzeniu z prednizonem lub prednizolonem.

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: 1000 mg.

Przeciwskazania do stosowania abirateronu

Przeciwwskazaniem są nadwrażliwość na abirateron oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C wg Child–Pugh).

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania abirateronu

Abirateron może powodować miopatię i niedokrwistość.

W wyniku stosowania abirateronu, może dojść do zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych. Aktywność aminotransferaz w surowicy powinna być regularnie kontrolowana przed rozpoczęciem leczenia jak i w jego trakcie.

Abirateron należy stosować ostrożnie u pacjentów na przykład z niewydolnością serca, ciężką lub niestabilną dławicą piersiową, arytmią komorową, niedawno przebytym zawałem serca, niewydolnością nerek, ponieważ substancja czynna może powodować nadciśnienie, hipokaliemię i zastój płynów.

Interakcje abirateronu z innymi substancjami czynnymi

Łączne stosowanie abirateronu z silnymi induktorami CYP3A4 jak fenytoina może skutkować zmniejszeniem średniego AUC substancji czynnej w osoczu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Fenytoina (Phenytoin) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe i stabilizujące błony neuronów
Łączne stosowanie abirateronu z silnymi induktorami CYP3A4 jak karbamazepina może skutkować zmniejszeniem średniego AUC substancji czynnej w osoczu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Karbamazepina (Carbamazepine) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe
Łączne stosowanie abirateronu z silnymi induktorami CYP3A4 jak ryfampicyna może skutkować zmniejszeniem średniego AUC substancji czynnej w osoczu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Ryfampicyna (Rifampicin (rifampin)) antybiotyki - INNE
Łączne stosowanie abirateronu z silnymi induktorami CYP3A4 jak fenobarbital może skutkować zmniejszeniem średniego AUC substancji czynnej w osoczu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Fenobarbital (Luminal) (Phenobarbital) inne leki przeciwpadaczkowe
W przypadku stosowania abirateronu z substancjami o wąskim indeksem terapeutycznym, metabolizowanymi przez CYP2D6, należy rozważyć zmniejszenie ich dawki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Metoprolol (Metoprolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
W przypadku stosowania abirateronu z substancjami o wąskim indeksem terapeutycznym, metabolizowanymi przez CYP2D6, należy rozważyć zmniejszenie ich dawki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Propranolol (Propranolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
W przypadku stosowania abirateronu z substancjami o wąskim indeksem terapeutycznym, metabolizowanymi przez CYP2D6, należy rozważyć zmniejszenie ich dawki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Wenlafaksyna (Venlafaxine) SNRI - inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, bez działania na receptory
W przypadku stosowania abirateronu z substancjami o wąskim indeksem terapeutycznym, metabolizowanymi przez CYP2D6, należy rozważyć zmniejszenie ich dawki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Haloperidol (Haloperidol) neuroleptyki klasyczne - pochodne butyrofenonu
W przypadku stosowania abirateronu z substancjami o wąskim indeksem terapeutycznym, metabolizowanymi przez CYP2D6, należy rozważyć zmniejszenie ich dawki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Rysperydon (Risperidone) neuroleptyki atypowe
W przypadku stosowania abirateronu z substancjami o wąskim indeksem terapeutycznym, metabolizowanymi przez CYP2D6, należy rozważyć zmniejszenie ich dawki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Propafenon (Propafenone) leki przeciwarytmiczne - klasa I
W przypadku stosowania abirateronu z substancjami o wąskim indeksem terapeutycznym, metabolizowanymi przez CYP2D6, należy rozważyć zmniejszenie ich dawki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Kodeina (Codeine) agoniści receptora opioidowego
W przypadku stosowania abirateronu z substancjami o wąskim indeksem terapeutycznym, metabolizowanymi przez CYP2D6, należy rozważyć zmniejszenie ich dawki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Oksykodon (Oxycodone) agoniści receptora opioidowego
W przypadku stosowania abirateronu z substancjami o wąskim indeksem terapeutycznym, metabolizowanymi przez CYP2D6, należy rozważyć zmniejszenie ich dawki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Tramadol agoniści receptora opioidowego
Spironolakton wiąże się z receptorem androgenowym. Może zwiększać stężenie swoistego antygenu gruczołu krokowego. Substancji nie powinno łączyć się z abirateronem.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Spironolakton (Spironolactone) leki moczopędne, diuretyki - oszczędzające potas - antagoniści aldosteronu
Ze względu na to, że w czasie terapii abirateronem może dojść do wydłużenia odstępu QT, należy zachować ostrożność w stosowaniu substancji, które również mogą mieć takie działanie lub mogą wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Amiodaron (Amiodarone) leki przeciwarytmiczne - klasa III
Sotalol (Sotalol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych

Interakcje abirateronu z pożywieniem

Zaobserwowano, że jedzenie znacząco zwiększa wchłanianie substancji czynnej. Ze względu na to, że nie ma danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania abirateronu z pożywieniem, łączne stosowanie jest przeciwwskazane.

Wpływ abirateronu na prowadzenie pojazdów

Abirateron nie powoduje objawów wpływających na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Inne rodzaje interakcji

Łączne stosowanie abirateronu z dziurawcem zwyczajnym – silnym induktorem CYP3A4 – może skutkować zmniejszeniem średniego AUC substancji czynnej w osoczu nawet o połowę.

Wpływ abirateronu na ciążę

Abirateronu nie stosuje się u kobiet.

Wpływ abirateronu na laktację

Abirateronu nie stosuje się u kobiet.

Wpływ abirateronu na płodność

Dane związane z badaniami na zwierzętach wykazały zmniejszenie płodności u samców i samic szczurów. 

Skutki uboczne

biegunka
Bardzo często
nadciśnienie tętnicze
Bardzo często
Infekcja dróg moczowych
Bardzo często
hipokaliemia
Bardzo często
obrzęk obwodowy
Bardzo często
dusznica bolesna
Często
hipertriglicerydemia
Często
krwiomocz
Często
migotanie przedsionków
Często
niestrawność
Często
wysypka
Często
niewydolność serca
Często
częstoskurcz
Często
posocznica
Często
Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej
Często
Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej
Często
złamania kości
Często
miopatia
Rzadko
rabdomioliza
Rzadko
niewydolność nadnercza
Rzadko
ostra niewydolność wątroby
Niezbyt często
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych
Niezbyt często
nadostre zapalenie wątroby
Niezbyt często
reakcje anafilaktyczne
Częstotliwość nieznana
wydłużenie odstępu QT
Częstotliwość nieznana
zawał mięśnia sercowego
Częstotliwość nieznana

Działa niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Objawy przedawkowania abirateronu

Brak wystarczających danych dotyczących przedawkowania substancji czynnej u ludzi. Objawy przedawkowania mogą być związane z zaburzeniami czynności wątroby, zastojem płynów w organizmie, hipokaliemią oraz niemiarowością serca.

Mechanizm działania abirateronu

Abirateron jest inhibitorem biosyntezy androgenów. Substancja czynna w sposób wybiórczy hamuje aktywność enzymu CYP17A1. Enzym ten jest ważnym elementem w syntezie androgenów w nadnerczach, jądrach oraz tkankach nowotworowych gruczołu krokowego. Ponadto CYP17 odpowiada za przemiany pregnenolonu i progesteronu do prekursorów testosteronu, DHEA i androstendionu. Abirateron zmniejsza stężenie testosteronu w osoczu.

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Afilbercept
  • Amsakryna
  • Anagrelid
  • Anastrozol
  • Beksaroten
  • Bortezomib
  • Cisplatyna
  • Degareliks
  • Enzalutamid
  • Erybulina
  • Flutamid
  • Hydroksykarbamid
  • Idelalizyb
  • Iksazomib
  • Irynotekan
  • Karboplatyna
  • Karfilzomib
  • Kryzantaspaza
  • Lapatynib
  • Lenwatynib
  • Megestrol
  • Mitotan
  • Olaparyb
  • Ozymertynib
  • Panobinostat
  • Sonidegib
  • Sunitynib
  • Talimogen laherparepwek
  • Temoporfin
  • Temsyrolimus
  • Topotekan
  • Wenetoklaks
  • Wismodegib

Wchłanianie abirateronu

Abirateron wchłania się słabo i jest podatny na proces hydrolizy przez esterazy. W związku z tym podawany jest w postaci soli octanowej, która ma znacznie wyższą biodostępność po podaniu doustnym, a także jest odporna na działanie tej grupy enzymów. Maksymalne stężenie w osoczu substancja czynna osiąga po 1,5–4 godzinach od podania. Jedzenie i posiłki wysokotłuszczowe zwiększają wchłanianie związku ponad 4–krotnie.

Dystrybucja abirateronu

Abirateron wiążę się w 99,8% z białkami osocza. 

Metabolizm abirateronu

Octan abirateronu jest hydrolizowany do aktywnego metabolitu abirateronu poprzez esterazy. Następnie CYP3A4 i SULT2A1 metabolizują abirateron do dwóch nieaktywnych metabolitów zwanych siarczanem abirateronu i siarczanem N–tlenku abirateronu.

Wydalanie abirateronu

Abirateron wydalany jest głównie z kałem (około 88%), a w drugiej kolejności z moczem (około 5%). Średni okres półtrwania w osoczu wynosi w przybliżeniu do 15 godzin.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij