Śliwa tarnina — kiedy i jak stosować

Śliwa tarnina wykorzystywana jest w produkcji konfitur, dżemów, nalewek oraz soków. Właściwości owoców śliwy znane był już od tysięcy lat - we Francji wykorzystywano je do octowych marynat, a w Niemczech do procesu destylowania alkoholi wysokoprocentowych. Starożytni Grecy zalecali spożywanie soku ze śliwy podczas czerwonki bakteryjnej.

Spis treści

Śliwa tarnina – zastosowanie i wskazania

Produkty zawierające wyciąg ze śliwy tarniny zalecane są w schorzeniach układu pokarmowego takich jak biegunka, niestrawność, nudności, zaparcia. Stosowane są również w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych oraz jamy ustnej. Oczyszczające właściwości rośliny znalazły zastosowanie przy infekcjach dróg moczowych oraz w celu usunięcia toksyn z organizmu. Śliwa zalecana jest również u pacjentów zmagających się z alergią oraz trądzikiem. W kosmetyce tarnina wykorzystywana jest do produkcji ściągających maseczek oraz płynów pielęgnacyjnych. Ponadto tarnina wykorzystywana jest w produkcji konfitur, dżemów, nalewek oraz soków. Właściwości owoców śliwy znane był już od tysięcy lat - we Francji wykorzystywano je do octowych marynat, a w Niemczech do procesu destylowania alkoholi wysokoprocentowych. Starożytni Grecy zalecali spożywanie soku ze śliwy podczas czerwonki bakteryjnej. W ogrodnictwie tarnina wykorzystywana jest w funkcji nasadzeń umacniających skarpy, chroniąc przed destrukcją przez wodę oraz wiatr. Dawniej tarniną obsadzano granice posiadłości - wykorzystano to tworząc nazwy niektórych miejscowości np. Tarnowskie Góry, Tarnów. Drewno tarniny, cenione za wytrzymałość oraz twardość, stosowane jest w produkcji lasek do chodzenia. Kora oraz liście wykorzystywane są w przemyśle włókienniczym do barwienia tkanin. Średniowieczni mnisi używali kory śliwy do produkcji atramentu do kaligrafii. 

Śliwa tarnina – wygląd, pochodzenie, morfologia

Śliwa tarnina (Prunus spinosa) należy do rodziny różowatych. Roślina nazywana również tarką oraz tarniną przybiera formę rozłożystego krzewu osiągającego do 3 metrów wysokości. Rzadziej tarnina rośnie pod postacią niewielkiego drzewa, osiągając od 6 do 8 metrów wysokości. Zasiedla większość Europy, północną część Afryki oraz zachodnią Azję. Preferuje gleby bogate w wapń i słoneczne stanowiska. Nie toleruje terenów podmokłych oraz zakwaszonych gleb. Charakteryzuje się odpornością na ekstremalne zjawiska klimatyczne takie jak susza, czy silny mróz. Śliwa porasta obrzeża pól oraz skraje lasów tworząc gęste zarośla - czyżnie. Roślina dostosowała się również do terenów silnie przekształconych przez człowieka zasiedlając przydrożne skarpy oraz miejskie przestrzenie zielni. 

Śliwa tarnina charakteryzuje się licznymi, rozgałęzionymi pędami gęsto pokrytymi przez długie ciernie. Młode pędy są giętkie barwy jasnozielonej natomiast starsze są sztywniejsze, pokryte spękaną ciemnobrązową korą. Jasnozielone liście osadzone są na ogonkach skrętolegle wzdłuż pędów. Cechują się lancetowatym oraz eliptycznym kształtem, długością od 2 do 7 cm. Kwiaty śliwy rosną pojedynczo, rzadziej w skupiskach po 2 lub 5. Koronę kwiatu tworzy 5 jajowatych, białych płatków wielkości 6-8 mm. Kwitnienie śliwy jest niezwykle obfite i przypada na czas od kwietnia do maja. Roślina wydziela intensywny przyjemny zapach, który wabi owady zapylające. Owoce śliwy dojrzewają od sierpnia do września w postaci bordowych, mięsistych pestkowców. Pestki zawarte w owocach mają działanie trujące ze względu na zawartość glikozydów cyjanogennych. Surowcem wykorzystywanym w przemyśle farmaceutycznym oraz kosmetycznym są kwiaty oraz owoce. Zbiór kwiatów odbywa się tuż po zakwitnięciu rośliny. Następnie są one suszone na słońcu lub w suszarni w temperaturze 35C. Owoce zbierane są po tym jak dojrzeją, a następnie oczyszczane z pestek i suszone.

Śliwa tarnina – działanie, właściwości, skład

Surowcem wykorzystywanym w medycynie są kwiaty oraz owoce śliwy. Każda z części rośliny charakteryzuje się nieco innym składem, a w konsekwencji odmiennym działaniem. Kwiaty tarniny zawierają: garbniki, sole mineralne, witaminę C, węglowodory oraz flawonoidy. W owocach zawarte są: antocyjany, kwasy organiczne, błonnik, flawonoidy, garbniki, fitosterole, pektyny, fosfor, wapń, witamina C oraz prowitamina A. 

Flawonoidy odpowiadają za działanie antyoksydacyjne, ułatwiają usuwanie toksyn oraz przyspieszają przemianę materii. Obniżają poziom LDL - "złego cholesterolu" oraz podwyższają poziom lipoprotein HDL ("dobrego cholesterolu"). Obniżają ciśnienie tętnicze krwi, zwiększają szczelność naczyń krwionośnych, a także chronią przed powstawaniem zakrzepów. Garbniki charakteryzują się działaniem antybakteryjnym oraz przeciwzapalnym. Kwiaty wykazują działanie przeczyszczające natomiast owoce zapierające i zalecane są w przypadku biegunek. Roślina wykazuje również działanie wykrztuśne, moczopędne oraz napotne. W zastosowaniu zewnętrznym śliwa działa pielęgnacyjnie, ściągająco oraz przeciwtrądzikowo. 

Ponadto w pestkach tarniny zawarte są glikozydy cyjanogenne takie jak amigdalina oraz prunazyna, które przyjęte w ilości toksycznej mogą prowadzić do depresji ośrodka oddechowego, niedotlenienia oraz śmierci. W przypadku spożycia przez człowieka dawka śmiertelna cyjanowodoru wynosi 1 mg na 1 kg masy ciała. 

Śliwa tarnina – stosowanie i dawkowanie

Stosowanie śliwy tarniny przy schorzeniach układu pokarmowego wskazane jest w postaci odwaru. 1 łyżeczkę suszu z kwiatów należy zalać szklanką wody i gotować przez 3 minuty. Następnie odwar należy przecedzić i spożywać w 2-3 porcjach w ciągu dnia. Tak przygotowany odwar można również stosować do płukania jamy ustnej oraz gardła przy stanach zapalnych. Susz z owoców oraz kwiatów tarniny zawarty jest również w gotowych mieszankach ziołowych przeznaczonych do przygotowania naparu wspomagającego przy przeziębieniach. Przeciwzapalne oraz antybakteryjne działanie cechuje również nalewkę tarninową. 1 kg owoców śliwy należy wydrylować, zalać 1 l wódki, dodać 800 g cukru, goździki oraz 100 g miodu. Tak przygotowaną miksturę należy umieścić w nasłonecznionym miejscu na 6 tygodni. Następnie po upływie tego czasu zlać, dokładnie przefiltrować i przelać do butelek. Odstawić w ciemne i chłodne miejsce na kolejne 5 tygodni. Po tym czasie nalewka jest gotowa do spożycia. W zastosowaniu zewnętrznym śliwa tarnina zawarta jest w kosmetykach ściągających oraz przeciwtrądzikowych. 

Suplementy i wyroby medyczne zawierające śliwę tarninę

Kosmetyki zawierające śliwę tarninę

Działanie

  • antyseptyczne
  • moczopędne (diuretyczne) (zwiększa objętość wydalanego moczu)
  • przeciwutleniające (antyoksydacyjne)
  • przeciwzapalne
  • przeczyszczające
  • ściągające
  • wykrztuśne
  • zapierające (zmniejsza biegunkę)
  • zmniejsza przepuszczalność naczyń i zwiększa ich elastyczność
  • napotne

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • odwar
  • nalewka
  • sok
  • syrop

Substancje aktywne

  • kamfora
  • tanina
  • witamina C
  • fitosterole
  • flawonoidy
  • garbniki
  • antocyjany
  • pektyny
  • kwasy organiczne
  • Sole mineralne
  • błonnik
  • żelazo
  • prowitamina A
  • potas
  • fosfor
  • glikozydy cyjanognne

Surowiec

  • owoc
  • kwiat
  • kora
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij