Szanta zwyczajna — na apetyt, trawienie i piękną skórę

Starożytni zielarze polecali szantę w gorączce i malarii a także przy ukąszeniu węży i pogryzieniu przez psa. W medycynie ludowej ususzona szanta noszona w woreczku miała chronić przed czarną magią.

Spis treści

Szanta zwyczajna – zastosowanie i wskazania

Zastosowanie ziela szanty jest dość szerokie. Stosuje się go w problemach z układem trawiennym przy zmniejszonym wydzielaniu soku żołądkowego i w kamicy żółciowej. Używane jest także w chorobach wątroby, pęcherzyka żółciowego przy zmniejszonym wydzielaniu żółci i przy osłabionym przepływie żółci do dwunastnicy. Czasem napary z ziela szanty są podawane w nieżycie gardła i oskrzeli jako środek wykrztuśny, przy przewlekłej, łagodniejszej dychawicy oskrzelowej zwłaszcza u osób starszych. Przetwory z szanty są też stosowane wewnętrznie przy problemach z nadciśnieniem, przy kołataniu serca, niemiarowości i przy zmianach miażdżycowych, pobudzają także krwawienia miesięczne. Zewnętrznie łagodzą stany zapalne skóry i goją rany.

Starożytni zielarze polecali szantę w gorączce i malarii a także przy ukąszeniu węży i pogryzieniu przez psa. W medycynie ludowej ususzona szanta noszona w woreczku miała chronić przed czarną magią. Umieszczano ją także w pomieszczeniach, gdzie przebywali chorzy, ponieważ wymieszana z liśćmi jesionu w misce z wodą miała uwalniać uzdrawiające wibracje. Z liści szanty dziś wytwarza się ziołowe piwo, likiery a także wyroby cukiernicze. 

Szanta zwyczajna – wygląd, pochodzenie, morfologia

Szanta zwyczajna (Marrubium vulgare) to bylina z rodziny Wargowych (Labiatae), marrob po hebrajsku oznacza "gorzki sok". W Polsce Szanta występuje pod wieloma innymi nazwami ludowymi jak: gojnik (podkarpackie), krzeszyna (podlaskie), krzecina (lubelskie). Rośnie przy zabudowaniach i na rumowiskach, na nizinach i w terenach podgórskich. Występuje powszechnie również poza naszym krajem poczynając od Wysp Kanaryjskich aż po Azję środkową. Jest to roślina osiągająca do 50 cm wysokości, liście ma zróżnicowane, na dole łodygi są sercowato okrągławe, a im są wyżej tym bardziej mają kształt jajowaty, są także pomarszczone i karbowane. Dolne strony liści i łodyga są szare i owłosione. Kwiaty są dwuwargowe i grzbieciste, zebrane w kątach liści w nibyokółki, korona kwiatu jest biała i osiąga rozmiar do 6 mm. Cała roślina jest bardzo aromatyczna, pachnąca. Surowcem jest ziele szanty (Marrubi herba), czyli kwitnące pędy do połowy łodygi i liście odziomkowe. Są zbierane od czerwca do września w okresie kwitnięcia. Surowiec suszy się w przewiewnym, suchym i ciemnym miejscu, lub w suszarkach do temperatury 35o​​​​​​C.

Szanta zwyczajna – działanie, właściwości, skład

Ze względu na obecność choliny i kwasu marubenowego ziele szanty regeneruje i pobudza czynności wydzielnicze wątroby. Dzięki temu, że działa rozkurczająco na mięśnie gładkie dróg żółciowych, ułatwia przepływ żółci i zapobiega jej zastojom w pęcherzyku żółciowym. Marubina, substancja gorzka znajdująca się w zielu szanty powoduje zwiększenie wydzielania soków żołądkowych, dzięki temu polepsza się trawienie i przyswajanie składników odżywczych oraz apetyt. Garbniki działają ściągająco na błonę śluzową przewodu pokarmowego i skórę oraz wywołują efekt moczopędny. Dzięki diterpeneom (furanolabdan) szanta działa wykrztuśnie, zwiększając sekrecję w błonie śluzowej górnych dróg oddechowych. Szanta wyrównuje również pracę serca, zmniejsza arytmię i niemiarowe skurcze serca oraz obniża ciśnienie krwi. Działanie takie wywiera marubenol.  Glikozydy fenylopropanoidowe odpowiadają za działanie przeciwzapalne, przeciwmiażdżycowe i przeciwutleniające. Pochodne estrowe tych glikozydów hamują cyklooxygenazę COX-2, działają antyoksydacyjnie, wymiatają wolne rodniki, działają przeciwmiażdżycowo poprzez hamowanie utleniania LDL, czyli złego cholesterolu, wykazują też działanie antynowotworowe. Przeciwalergiczne właściwości powoduje zawarta w szancie kwercetyna. Obecność alantoiny i śluzów wpływa regenerująco na naskórek co wykorzystuje się w kosmetologii. Dodatkowo preparaty z szanty działają antybakteryjne i przeciwzapalnie. 

Szanta zwyczajna – stosowanie i dawkowanie

Jako środek o działaniu moczopędnym, żółciopędnym, żółciotwórczym i wykrztuśnym stosuje się napar z ziela szanty: 1-2 zioła zalać 2 szklankami letniej wody i ogrzewać powoli pod przykryciem aż do wrzenia, odstawić na 15 minut i odcedzić. Pić 2-3 razy dziennie 1/3 - 1/2 szklanki między posiłkami.

Aerozol ziołowy w astmie: zmieszać w równych ilościach ziele szanty, miodunki i kwiatów rumianku bądź krwawnika. Zalać gorącą wodą w proporcji 1 łyżeczka ziół na 2/3 szklanki wody, odstawić na parze na 20 minut, 5 minut poczekać po odstawieniu i przecedzić. Rozpylić gotowy aerozol w powietrzu i wdychać kilka razy dziennie po kilka minut.

Zioła żółciopędne: zmieszać po 50 g ziela pięciornika gęsiego i ziela szanty, po 25 g korzeni lukrecji, cykorii, kwiatów rumianku, ziela krwawnika i rzepiku. Zalać 2 łyżki zmieszanych ziół 2,5 szklankami letniej wody i ogrzewać powoli do wrzenia. Odstawić na około 10 minut, przecedzić. Pić po 2/3 szklanki 3 razy dziennie godzinę przed jedzeniem przy problemach z wydzielaniem żółci i przy niedoczynności wątroby. 

Szanta zwyczajna – interakcje z lekami i ziołami

Ze względu na właściwości szanty zalecana jest ostrożność podczas łączenia z lekami obniżającymi ciśnienie krwi, moczopędnymi, nasercowymi i przeciwarytmicznymi. W tych przypadkach, zastosowanie preparatów z szanty trzeba skonsultować z lekarzem i stale kontrolować stan zdrowia.

Szanta zwyczajna – skutki uboczne, przedawkowanie

Duże dawki przetworów z ziela szanty mogą powodować zbyt duże obniżenie ciśnienia i zaburzenia rytmu serca. Nie powinno się ich stosować długotrwale. Nadużywanie szanty może powodować nadkwasotę żołądka, zapalenie błony śluzowej żołądka i wrzody. 

Leki zawierające szantę zwyczajną

Kosmetyki zawierające szantę zwyczajną

Działanie

  • bakteriobójcze
  • moczopędne (diuretyczne) (zwiększa objętość wydalanego moczu)
  • przeciwbólowe (bez opioidów)
  • przeciwcukrzycowe (hipoglikemizujące; zmniejsza stężenie glukozy we krwi)
  • przeciwmiażdżycowe (zapobiega rozwojowi i powikłaniom miażdżycy)
  • przeciwutleniające (antyoksydacyjne)
  • przeciwzapalne
  • uspokajające
  • wykrztuśne
  • zwiększa łaknienie (apetyt)
  • żółciopędne
  • przeciwnowotworowe
  • przeciwhistaminowe
  • wzmacniające

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • wyciąg
  • syrop
  • granulat
  • krem
  • płyn doustny
  • szampony i odżywki do włosów
  • spray

Substancje aktywne

  • białczan taniny
  • kwercetyna
  • olejki eteryczne
  • garbniki
  • luteolina
  • apigenina
  • kwasy organiczne
  • saponiny
  • śluzy
  • triterpeny
  • sterole
  • Sole mineralne
  • alkaloidy
  • prowitamina A
  • marubina
  • premarubina
  • vulgarol
  • murebenol
  • witamina E
  • witamina K
  • stewia
  • kwasy żywiczne
  • Diterpeny
  • Furanolabdan
  • Kwas marubenowy
  • Marubenol
  • Glikozydy fenylopropanoidowe

Surowiec

  • ziele
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij