Nostrzyk żółty — roślina miododajna lecznicza

Nostrzyk żółty to źródło miodu, który uchodzi za jeden z najbardziej szlachetnych odmian miodów. Zastosowanie pozamedyczne obejmuje wykorzystanie nostrzyka do aromatyzowania serów i papierosów, a także do odstraszania moli. 

Spis treści

Nostrzyk żółty – wygląd, pochodzenie, morfologia

Nostrzyk żółty (Melilotus officinalis), inaczej nostrzyk lekarski to roślina z rodziny bobowatych (Fabaceae). Nazwa gatunkowa pochodzi od łacińskich słów meli – „słodycz, miód” i lotus – „roślina, koniczyna", stąd często używane określenie słodka koniczyna. Roślina ma przyjemny aromat, posiada właściwości miododajne i można wykorzystać ją na cele paszowe. Cechują ją niskie wymagania klimatyczne, dlatego spotykana jest na niemalże całym świecie w stanie dzikim. Zasiedla głównie przydroża, ugory, stanowiska ruderalne, rowy itp. Najniższą tolerancję wykazuje na terenach całkowicie zacienionych. Nostrzyk żółty osiąga około 1 m wysokości. Zielona łodyga ma kształt cylindryczny. Posiada trójlistkowe, drobne, żółte liście zebrane w luźne grona. Liście przybierają kształt odwrotnie jajowaty, podłużny lub owalny. Owocem jest jajowaty, poprzecznie pomarszczony strąk. Zielonkawe lub żółtobrunatne nasiona szybko zmieniają barwę na brunatną.

Nostrzyk żółty – zastosowanie i wskazania

Wywar z nostrzyka żółtego wskazany jest do stosowania zewnętrznie w stanach zapalnych skóry (ropnie, czyraki), w przypadku wrzodów, wybroczyn podskórnych, stłuczeń, siniaków, w zwichnięciach, w leczeniu hemoroidów, a także wewnętrznie w zapaleniu stawów lub oskrzeli i w nadciśnieniu tętniczym. Tradycyjne zastosowanie nostrzyka żółtego obejmuje zapalenie naczyń limfatycznych, kruchość naczyń włosowatych, obrzęki limfatyczne, zaburzenia krążenia żylnego, żylakowate owrzodzenia podudzi, bóle reumatyczne i niestrawność. Istnieją doniesienia o skuteczności okładów z nostrzyka żółtego w zapaleniu spojówek. Surowiec jest składnikiem preparatów homeopatycznych stosowanych w bólach głowy i w leczeniu objawów naczynioruchowych (uderzenia gorąca towarzyszące menopauzie). Pojedyncze źródła wspominają o stosowaniu nostrzyka w bezsenności, w zaburzeniach trawienia, w kaszlu i przeziębieniu. Nostrzyk żółty to źródło miodu, który uchodzi za jeden z najbardziej szlachetnych odmian miodów. Zastosowanie pozamedyczne obejmuje wykorzystanie nostrzyka do aromatyzowania serów i papierosów, a także do odstraszania moli. Jest także używany w rolnictwie jako nawóz, zwłaszcza pod rośliny okopowe.

Nostrzyk żółty – działanie, właściwości, skład

Główną grupę związków czynnych występujących w nostrzyku żółtym stanowią kumaryny (kumaryna, melilotyna, umbeliferon, skopoletyna, herniaryna, fraksydyna, 4-oksykumaryna). Obecność wolnej kumaryny warunkuje charakterystyczny zapach rośliny. Inne związki aktywne to kwasy fenolowe (kwas melilotowy, ferulowy, kawowy, salicylowy, chlorogenowy, cynamonowy, elagowy), flawonoidy (rutyna, hyperozyd, hesperydyna, witeksyna, luteolina, kwercetyna), saponiny triterpenowe (kwas oleanolowy, sojasaponina I, wistariasaponina D, melilotigenina, kwas betulinowy). Ponadto, w składzie zidentyfikowano garbniki, kwas moczowy, kwas alantoinowy, alantoinę, witaminę C i sole mineralne. Nostrzyk żółty zmniejsza stres oksydacyjny i liczbę mediatorów zapalnych. W badaniach wykazano, że etanolowy ekstrakt hamuje proliferację ludzkich komórek nowotworowych. Wyciąg z nostrzyka powoduje rozkurcz naczyń krwionośnych i obniżenie ciśnienia krwi. Surowiec posiada właściwości przeciwutleniające i ochraniające wątrobę. Na skutek jego stosowania dochodzi do obniżenia aktywności markerów wątrobowych w surowicy. Nostrzyk żółty wpływa na rozluźnienie mięśni gładkich, działa wiatropędnie i uspokajająco. Prawdopodobnie zaburza syntezę czynników krzepnięcia. Związkiem wpływającym na krzepliwość krwi jest dikumarol, który powstaje w gnijącym zielu nostrzyka. Frakcja polisacharydowa z ziela nostrzyka może stymulować limfocyty do wzrostu odpowiedzi immunologicznej i aktywności adaptogennej. W badaniach oceniających możliwość wykorzystania nostrzyka żółtego w celach pielęgnacyjnych wykazano, że ekstrakty posiadają zdolność do przeciwdziałania procesom starzenia skóry poprzez pobudzenie komórek skóry do ich regeneracji. Nostrzyk żółty hamuje kolagenazę, przyspiesza wzrost fibroblastów, działa przeciwobrzękowo i zmiękczająco. Skraca czas gojenia rany i wpływa na wygląd i jakość blizny. Oprócz tego, działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo.

Nostrzyk żółty – stosowanie i dawkowanie

Stosowanie ziela nostrzyka nie jest zalecane kobietom w ciąży i w okresie laktacji.
Ziele nostrzyka żółtego można spożywać w postaci naparu. W celu przygotowania naparu należy 1/2 lub 1½ łyżeczki suszu zalać szklanką wrzącej wody, zaparzać pod przykryciem 10-15 minut, a następnie odcedzić i pić do 3 razy dziennie po 1 szklance. Ze względów bezpieczeństwa nie należy przekraczać porcji dwóch równych łyżeczek dziennie (co odpowiada 10 mg kumaryny dziennie). Przestudzony napar można wykorzystać zewnętrznie w postaci okładów na skórę.

Nostrzyk żółty – interakcje z lekami i ziołami

Nostrzyk żółty może nasilać działanie leków rozrzedzających krew.

Nostrzyk żółty – skutki uboczne, przedawkowanie

Stosowanie ziela nostrzyka żółtego może powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, skórne reakcje alergiczne, nudności, bóle głowy i krwawienia. Przedawkowanie preparatów z nostrzyka zagraża uszkodzeniem wątroby i nerek.

Leki zawierające nostrzyk żółty

Kosmetyki zawierające nostrzyk żółty

Działanie

  • moczopędne (diuretyczne) (zwiększa objętość wydalanego moczu)
  • przeciwbólowe (bez opioidów)
  • przeciwgrzybicze
  • przeciwreumatyczne
  • przeciwutleniające (antyoksydacyjne)
  • przeciwzakrzepowe (antykoagulacyjne)
  • przeciwzapalne
  • spazmolityczne (rozkurcza i zmniejsza napięcie mięśni gładkich)
  • ściągające
  • uspokajające
  • zmiękczające
  • przyspiesza gojenie ran
  • udrażniające naczynia krwionośne

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • tabletka
  • miód ziołowy
  • maść
  • krem

Substancje aktywne

  • alantoina
  • witamina C
  • flawonoidy
  • garbniki
  • polisacharydy
  • triterpeny
  • kumaryny
  • Aminokwasy
  • Sole mineralne
  • karotenoidy
  • kwasy tłuszczowe
  • kwasy fenolowe
  • saponiny triterpenowe
  • pochodne mocznika

Surowiec

  • ziele
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij