Dymnica pospolita — leczniczy chwast

Nazwa "dymnica" nawiązuje do wyglądu rośliny, której kwiaty przypominają chmurę dymu, a niebieskozielone liście kojarzone są z poranną mgłą.

Spis treści

Dymnica pospolita – wygląd, pochodzenie, morfologia

Dymnica pospolita (łac. Fumaria officinalis), inaczej dymnica lekarska to roślina należąca do rodziny makowatych (Papaveraceae). Wśród nazw potocznych spotyka się określenia rutka polna, dymówka, ptasia ruta, kokorycza lekarska i kokorycz lekarski. Występuje na terenie całej Europy i Azji. W Polsce stanowi chwast, który pojawia się w uprawach m.in. ziemniaków, buraków, kukurydzy, zbóż, rzepaku. Nazwa "dymnica" nawiązuje do wyglądu rośliny, której kwiaty przypominają chmurę dymu, a niebieskozielone liście kojarzone są z poranną mgłą. Wspomina się również o zapachu rośliny, ponieważ po jej roztarciu unosi się zapach dymu palonego drewna. Dymnica pospolita to roślina o cienkim korzeniu, która osiąga do 70 cm wysokości. Gałęzista łodyga jest wzniesiona lub dźwigająca się, rozgałęziona i pokryta podwójnie pierzastymi liśćmi. Szarozielone liście są lancetowate z odcinkami pierzasto- lub dłoniastodzielnymi, nagie po obu stronach, o szerokości 2-3 cm. Drobne kwiaty zebrane są w grona złożone z 10-40 kwiatów o długości 6-12 mm. Mogą przybierać barwę bladoróżową, purpuroworóżową lub ciemnopurpurową. Posiadają zieloną linię grzbietową. Owoc stanowi nerkowata lub kulista niełupka koloru zielonego lub żółtobrunatnego z charakterystycznym wgnieceniem na wierzchołku.

Dymnica pospolita – zastosowanie i wskazania

Dymnica to roślina stosowana od wieków zewnętrznie w chorobach skóry: egzema, łuszczyca, świerzb, kiła, trądzik, liszaje. Była pierwszym zielem zastosowanym przeciwko trądowi. W postaci okładów służy do przemywania ropiejących zranień oraz w zapaleniu spojówek do przemywania oczu. Może być przyjmowana wewnętrznie w niedoborach żółci wynikających np. z niewydolności wątroby, kamicy żółciowej, zapalenia pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Jako środek spazmolityczny łagodzi ból w utrudnionym oddawaniu moczu i w nasilonej perystaltyce jelit. Pomaga w oczyszczaniu organizmu. Ziele zalecane jest podczas migreny, w chorobach reumatycznych, w nadkwaśności i nerwicach wegetatywnych.

Dymnica pospolita – działanie, właściwości, skład

Surowiec leczniczy stanowi ziele dymnicy, zawierające nie mniej niż 0,4% wszystkich alkaloidów w przeliczeniu na protopinę. Wyróżnia się alkaloidy izochinolinowe (protopina = fumaryna, kryptopina, aurotensyna, fumarytyna, chelidonina, sangwinaryna, korytuberyna) i alkaloidy indenobenzazepinowe (fumarytrydyna, fumarytryna, fumarofina). Do związków flawonoidowych ziela dymnicy należą przede wszystkim glikozydy kwercetyny i kemferolu. W skład surowca wchodzą także wolne kwasy fenolowe (p-kumarowy, kawowy synapinowy, ferulowy, chlorogenowy, izochlorogenowy, protokatechowy), estry pochodnych kwasu hydroksycynamonowego z kwasem jabłkowym, związki goryczowe, śluzy, żywice, sole mineralne (potas) i organiczne kwasy alifatyczne (fumarowy i jabłkowy). Ziele dymnicy pospolitej zwiększa wytwarzanie żółci i ułatwia jej wydzielanie do dwunastnicy na skutek działania rozkurczającego na zwieracz Oddiego. Dzięki tym właściwościom łagodzi objawy niestrawności (uczucie pełności, wzdęcia, odbijanie). Surowiec rozszerza naczynia krwionośne (obniża ciśnienie tętnicze krwi), działa rozkurczowo na mięśnie gładkie dróg moczowych (związki flawonoidowe ułatwiają odpływ moczu) oraz reguluje perystaltykę jelit (ułatwia wypróżnienia). Kwas fumarowy obniża liczbę limfocytów w zapalnie zmienionej skórze, przywracając prawidłową proliferację keratynocytów. Wyciągi z ziela dymnicy wykazują aktywność przeciwbakteryjną, przeciwgrzybiczą i przeciwutleniającą (zapobiega negatywnym skutkom wywołanym przez stres oksydacyjny). Dymnica pospolita działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (wywołuje zwiotczenie mięśni i efekt uspokajający). Wywiera korzystny wpływ na wątrobę, obniża poziom bilirubiny całkowitej i bezpośredniej w surowicy, poziom cholesterolu i trójglicerydów.

Dymnica pospolita – stosowanie i dawkowanie

Zaleca się stosowanie naparu sporządzonego z rozdrobnionego ziela dymnicy pospolitej w ilości 2-6 g na dobę, najlepiej na 30 minut przed posiłkiem. Dobowa dawka wodnego, suchego wyciągu z ziela dymnicy nie powinna przekraczać 1000 mg.
W celu sporządzenia naparu należy 1-2 łyżeczki ziela zalać szklanką wrzącej wody, odstawić pod przykryciem na 10-15 minut i spożywać dwa razy dziennie po szklance naparu. Napar można wykorzystać do stosowania zewnętrznego. W przypadku dermatoz skórnych zaleca się stosować surowiec jednocześnie wewnętrznie i zewnętrznie.
Nalewkę należy przygotować zalewając 1 część ziela 5 częściami alkoholu 40%, a następnie odstawić w ciemne miejsce na 14 dni. Po tym czasie całość należy przecedzić i przelać do butelki z ciemnego szkła. Zaleca się stosować 1-2 łyżeczki nalewki 2-3 razy dziennie po uprzednim rozcieńczeniu w niewielkiej ilości wody.

Dymnica pospolita – interakcje z lekami i ziołami

Ziele dymnicy nasila działanie leków przeciwarytmicznych, β-adrenolitycznych i glikozydów nasercowych. Alkaloidy izochinolinowe wchodzą w interakcję z lekami metabolizowanymi przy udziale enzymów CYP2D6 i CYP3A4.

Dymnica pospolita – skutki uboczne, przedawkowanie

Przyjęcie dymnicy w zbyt dużych dawkach niesie ze sobą szereg działań niepożądanych. Mogą wystąpić objawy niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunki), układu nerwowego (ataki padaczki), układu sercowo-naczyniowego (obniżenie ciśnienia tętniczego krwi) i narządu wzroku (wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego). Z uwagi na działanie rozkurczowe, dymnicy pospolitej nie powinny przyjmować kobiety w ciąży (ryzyko poronienia). Wśród przeciwwskazać należy wymienić również okres laktacji, uczulenie na kurkumę, niedrożność dróg żółciowych, niskie ciśnienie krwi, wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe i padaczkę.

Leki zawierające Dymnicę pospolitą

Działanie

  • moczopędne (diuretyczne) (zwiększa objętość wydalanego moczu)
  • przeciwbakteryjne
  • przeciwbólowe (bez opioidów)
  • przeciwutleniające (antyoksydacyjne)
  • przeciwzapalne
  • rozkurcza mięśnie gładkie dróg żółciowych
  • rozkurcza mięśnie gładkie przewodu pokarmowego
  • żółciopędne
  • żółciotwórcze
  • hepatoprotekcyjne
  • napotne
  • wspomaga naturalne funkcje oczyszczania organizmu

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • nalewka
  • tabletka

Substancje aktywne

  • fitosterole
  • flawonoidy
  • garbniki
  • saponiny
  • Aminokwasy
  • alkaloidy
  • węglowodany
  • związki fenolowe
  • glikozydy
  • terpenoidy
  • oleje nielotne
  • sterydy

Surowiec

  • ziele
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij