Podtlenku azotu Nitrous oxide - ulotka - dawkowanie, zastosowanie, opis leku - DOZ.pl

Encyklopedia leków

Podtlenku azotu, Nitrous oxide, Dinitrogenii oxidum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o podtlenku azotu

Rok wprowadzenia na rynek
1844
Substancje aktywne
podtlenku azotu
Działanie podtlenku azotu
uspokajające, znieczulające ogólnie, przeciwbólowe (opioidy)
Postacie podtlenku azotu
gaz do inhalacji
Układy narządowe
układ nerwowy i narządy zmysłów
Specjalności medyczne
Anestezjologia i intensywna terapia, Stomatologia dziecięca, Stomatologia estetyczna, Stomatologia ogólna, Stomatologia zachowawcza
Rys historyczny podtlenku azotu

Podtlenek azotu został odkryty przez Brytyjskiego naukowca Josepha Priestly w 1844 roku. Substancja od tego czasu została szeroko rozpowszechniona jako jeden z podstawowych środków znieczulających zarówno w stomatologii jak i medycynie ogólnej. Potocznie podtlenek azotu nazywany jest gazem rozweselającym. 

Wzór sumaryczny podtlenku azotu

N2O

Spis treści

Wskazania do stosowania podtlenku azotu

Podtlenek azotu stosowany jest do wprowadzenia oraz podtrzymywania znieczulenia ogólnego wraz z innymi anestetykami podawanymi wziewnie oraz dożylnie. Substancja przeznaczona jest również do terapii przeciwbólowej oraz uspokajającej w sytuacjach wymagających szybkiego działania przeciwbólowego oraz uspokajającego. 

Dawkowanie podtlenku azotu

Podtlenek azotu podawany jest wziewnie jedynie przez personel medyczny wyszkolony w stosowaniu gazu medycznego. Substancja podawana jest w połączeniu z tlenem. 

Dawka stosowana w leczeniu zależna jest od przeznaczenia terapii, schorzeń towarzyszących, częstości przyjmowania substancji itp. 

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych oraz dzieci w celu uśmierzenia bólu oraz uspokojenia: podtlenek azotu w stężeniu do 50%.

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych oraz dzieci w celu znieczulenia ogólnego: podtlenek azotu w stężeniach 35-75%.

Dawka podtlenku azotu nie może być podawana w stężeniach przekraczających 70-75%. 

Przeciwskazania do stosowania podtlenku azotu

Przeciwwskazaniem do stosowania podtlenku azotu są pacjenci z widoczną lub podejrzewaną odmą, nieprzytomni, pacjenci z objawami nadciśnienia tętniczego oraz pacjenci silnie stłumieni. Wśród przeciwwskazań wyróżniamy również: nadciśnienie płucne, niedobory witaminy B12, niedrożność jelit, zapalenie zatok, chorobę dekompresyjną, urazy głowy powodujące utratę przytomności, urazy szczękowo-twarzowe. 

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania podtlenku azotu

Podtlenek azotu przeznaczony jest do stosowania wyłącznie pod opieką fachowego personelu medycznego przeszkolonego w używaniu gazu medycznego. 

Stosowanie podtlenku azotu możliwe jest jedynie w warunkach ambulatoryjnych z dostępem do sprzętu udrażniającego drogi oddechowe oraz resuscytacji.

Podtlenek azotu stosowany jest w połączeniu z tlenem, którego stężenie nie może spadać poniżej 21%. 

Podtlenek azotu może być podawany wyłącznie w odpowiednio wentylowanym pomieszczeniu w celu zapobiegania akumulacji gazu i powstawaniu zbyt wysokiego stężenia substancji. 

W przypadku pacjentów z niewydolnością serca należy stosować podtlenek azotu ze szczególną ostrożnością.

Wielokrotne podawanie podtlenku azotu może prowadzić do wystąpienia uzależnienia.

Nie należy stosować podtlenku azotu podczas zabiegów laserowych w obrębie dróg oddechowych ze względu na ryzyko spalania wybuchowego.

Długotrwałe podawanie podtlenku azotu prowadzi do hamowania metabolizmu witaminy B12 oraz kwasu foliowego. 

W czasie podawania podtlenku azotu w celu znieczulenia ogólnego należy monitorować funkcje oddechowe pacjenta, wysycenie krwi tętniczej tlenem oraz ewentualne objawy zatrucia substancją. 

Przeciwwskazania podtlenku azotu do łączenia z innymi substancjami czynnymi

Podtlenku azotu nie należy stosować jednoczenie z metotreksatem.

Interakcje podtlenku azotu z innymi substancjami czynnymi

Nasilone działanie hipotensyjne.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Alprazolam (Alprazolam) BZD - benzodiazepiny

Wpływ podtlenku azotu na prowadzenie pojazdów

Podtlenek azotu ma znaczący wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługę maszyn, upośledzając umiejętności psychomotoryczne oraz funkcje poznawcze. Wykonywanie powyższych czynności jest niezalecane przez 24 godziny po podaniu podtlenku azotu. 

Wpływ podtlenku azotu na ciążę

Ze względu na zaburzenia metabolizmu kwasu foliowego powodowane przez podtlenek azotu substancji nie należy stosować w czasie pierwszego oraz drugiego trymestru ciąży. Podtlenek azotu może być bezpiecznie stosowany w czasie porodu.

Wpływ podtlenku azotu na laktację

Podtlenek azotu może być bezpiecznie stosowany w czasie karmienia piersią. 

Wpływ podtlenku azotu na płodność

Brak wystarczających danych dotyczących wpływu długotrwałej ekspozycji na działanie podtlenku azotu na zdolności reprodukcyjne. Potencjalne ryzyko upośledzenia płodności nie może być wykluczone. 

Inne możliwe skutki uboczne

Podanie wziewne: nudności, wymioty, wzdęcia, euforia, omdlenia, zawroty głowy, zaburzenia nastroju, zmniejszenie wysycenia hemoglobiny tlenem (u dzieci), uczucie ciśnienia w uchu środkowym, zaburzenia rytmu serca, bradykardia, nadciśnienie płucne, niedociśnienie tętnicze (u noworodków), rozproszone niedotlenienie, niedokrwistość megaloblastyczna, granulocytopenia, mielopatia, polineuropatia, bóle głowy, skurcze mięśni, zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego, bezdech, skurcz oskrzeli, mieloneuropatia, neuropatia, podostre zwyrodnienie rdzenia kręgowego, uogólnione napady padaczkowe, uzależnienie. 

Objawy przedawkowania podtlenku azotu

Przyjęcie zbyt wysokiego stężenia podtlenku azotu może prowadzić do hipoksemii oraz śpiączki. 

Mechanizm działania podtlenku azotu

Podtlenek azotu wykazuje działanie przeciwbólowe, znieczulające oraz uspokajające oddziałując na szereg neuroprzekaźników mózgu oraz rdzenia kręgowego np. endogenne receptory opioidowe oraz receptory GABA. Intensywność działania przeciwbólowego zależy od stanu psychicznego pacjenta, natomiast wpływ na percepcję oraz funkcje poznawcze zależy od dawki podtlenku azotu.

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Etomidat
  • Ketamina
  • Propofol
  • Sufentanyl

Wchłanianie podtlenku azotu

Podtlenek azotu ulega szybkiemu wchłanianiu przez  błonę śluzową nosa oraz układ oddechowy. Szybkość dyfuzji (rozprowadzania substancji w organizmie) zależna jest od gradientu stężenia, prowadząc do stanu równowagi w ciągu 5-15 minut po podaniu. 

Dystrybucja podtlenku azotu

Dystrybucja podtlenku azotu w organizmie jest zależna od ich rozpuszczalności, którą stanowi współczynnik dystrybucyjny tkanek. Substancja szybko przenika przez bariery ze względu na niewielki rozmiar cząsteczek oraz zdolność do rozpuszczania w tłuszczach.

Wydalanie podtlenku azotu

Czas półtrwania podtlenku azotu wynosi 1 minutę. Substancja eliminowana jest głównie przez płuca, a w niewielkim stopniu przez skórę. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij