Fenylomaślan glicerolu Glycerol phenylbutyrate - ulotka - dawkowanie, zastosowanie, opis leku - DOZ.pl

Encyklopedia leków

Fenylomaślan glicerolu, Glycerol phenylbutyrate, Glyceroli phenylbutyras - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o fenylomaślanie glicerolu

Rok wprowadzenia na rynek
2013
Substancje aktywne
fenylomaślan glicerolu
Działanie fenylomaślanu glicerolu
korekcja nieprawidłowych szlaków metabolicznych / enzymatycznych
Postacie fenylomaślanu glicerolu
płyn doustny
Układy narządowe
układ pokarmowy (trawienny)
Specjalności medyczne
Gastroenterologia
Rys historyczny fenylomaślanu glicerolu

Fenylomaślan glicerolu został zatwierdzony przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) w 2013 roku. Jest uznawany za jeden z najdroższych leków.

Wzór sumaryczny fenylomaślanu glicerolu

C33H38O6

Spis treści

Wskazania do stosowania fenylomaślanu glicerolu

Fenylomaślan glicerolu jest przeznaczony do przewlekłego stosowania w terapii wspomagającej u pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego, w tym z niedoborem syntetazy karbamoilofosforanowej I, karbamoilotransferazy ornitynowej, syntetazy argininobursztynianowej, liazy argininobursztynianowej, arginazy I i translokazy ornitynowej (tzw. zespół hiperamonemia-hiperornitynemia-homocytrulinemia), których nie można skutecznie leczyć wyłącznie przez ograniczenie spożycia białka czy suplementację aminokwasów. Fenylomaślan glicerolu powinien byc stosowany z dietą ubogą w białko, a w niektórych przypadkach z suplementacją (np. niezbędnych aminokwasów).

Dawkowanie fenylomaślanu glicerolu

Stosowanie fenylomaślanu glicerolu powinno odbywać się pod nadzorem lekarza doświadczonego w leczeniu zaburzeń cyklu mocznikowego. Terapia powinna być połączona z dietą ograniczająca spożycie białka lub suplementacją na przykład niezbędnymi aminokwasami, zależnie od dziennego spożycia białka. Dobowa dawka powinna być ustalana indywidualnie w oparciu o dobowe spożycie białka i stopień, w jakim pacjent je toleruje oraz z uwzględnieniem wcześniej stosowanego sposobu leczenia.

Przeciwskazania do stosowania fenylomaślanu glicerolu

Przeciwwskazaniami są nadwrażliwość na fenylomaślan glicerolu oraz leczenie ostrej hiperamonemii.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania fenylomaślanu glicerolu

W trakcie leczenia fenylomaślanem glicerolu może wystąpić ostra hiperamonemia, w tym encefalopatia hiperamonemiczna. Niewydolność trzustki lub zaburzenia wchłaniania jelitowego osłabiają przyswajanie fenylomaślanu glicerolu. Zbyt mała ilość enzymów trzustkowych uniemożliwia efektywną hydrolizę substancji do glicerolu i aktywnego fenylomaślanu, a przez to utrudnia skuteczną kontrolę stężenia amoniaku we krwi. Stężenie amoniaku powinno być ściśle kontrolowane u pacjentów z niewydolnością trzustki. Powinni być monitorowani pod kątem występowania objawów neurotoksycznych (np. nudności, splątanie, senność), które w badaniach klinicznych wiązane były z wysokim stężeniem kwasu fenylooctowego, metabolitu kwasu fenylomasłowego. Zalecane dawki powinny być na bieżąco dostosowywane w oparciu o monitorowane stężenia amoniaku, kwasu fenylooctowego i fenyloacetyloglutaminy w osoczu oraz glutaminy i fenyloacetyloglutaminy w moczu, a także stosunku stężenia kwasu fenylooctowego do fenyloacetyloglutaminy w osoczu. Stężenie amoniaku powinno być ściśle kontrolowane przy jednoczesnym stosowaniu fenylomaślanu glicerolu i leków takich jak kortykosteroidy, kwas walproinowy czy haloperidol.

Przeciwwskazania fenylomaślanu glicerolu do łączenia z innymi substancjami czynnymi

Stosowanie niektórych leków u pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego może spowodować podwyższenie stężenia amoniaku. Dodatkowo, stosowanie razem z nimi fenylomaślanu glicerolu może spowodować pewne komplikacje. Leki przeciwpadaczkowe jak kwas walproinowy i jego sole, niektóre leki neuroleptyczne jak haloperidol wywołują podwyższone stężenie amoniaku - hiperamonemię. Stosowanie kortykosteroidów może doprowadzić do rozpadu białek, nadmiaru wolnych aminokwasów, a po ich metabolizmie do hiperamonemii. U pacjentów stosujących wyżej wymienione leki oraz fenylomaślan glicerolu należy często kontrolować stężenie amoniaku. Stosowany w dnie moczanowej probenecyd może zahamować wydalanie metabolitów fenylomaślanu przez nerki. Jednoczesne stosowanie z lekami hamującymi działanie lipaz jak na przykład orlistat lub samą lipazą stosowaną w chorobach trzustki może wpłynąć na zakłócenie hydrolizy fenylomaślanu i jego wchłaniania w przewodzie pokarmowym. Badania pokazały, iż fenylomaślan glicerolu lub jego metabolity jak kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy są słabymi induktorami CYP3A4 i mogą wpłynąć na metabolizm innych leków, które są substratami tego izoenzymu. Nie można wykluczyć zmniejszonego działania na przykład doustnych leków antykoncepcyjnych, leków uspokajających z grupy benzodiazepin jak np. midazolamu.

Interakcje fenylomaślanu glicerolu z innymi substancjami czynnymi

Inhibitor lipazy może zakłócić hydrolizę i wchłanianie fenylomaślanu glicerolu w przewodzie pokarmowym.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Orlistat (Orlistat) inhibitory lipazy
Należy kontrolować stężenie amoniaku podczas stosowania fenylomaślanu glicerolu z lekami wywołującymi hiperamonemię.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Kwas walproinowy (Valproic acid) inne leki przeciwpadaczkowe
Metyloprednizolon (Methylprednisolone) glikokortykosteroidy
Prednizolon (Prednisolone) glikokortykosteroidy
Prednizon (Prednisone) glikokortykosteroidy
Haloperidol (Haloperidol) neuroleptyki klasyczne - pochodne butyrofenonu
Zmniejszenie stężenia midazolamu we krwi poprzez wpływ fenylomaślanu i jego metabolitów na CYP3A4.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Midazolam (Midazolam) BZD - benzodiazepiny
Obniżenie skuteczności doustnych leków antykoncepcyjnych i hormonalnych.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Etynyloestradiol (Ethinylestradiol) estrogeny naturalne i syntetyczne

Interakcje fenylomaślanu glicerolu z pożywieniem

Badania nie wykazały niezgodności fizycznych i chemicznych z pożywieniem oraz suplementami diety lub specjalistycznymi środkami przeznaczenia żywieniowego u osób z chorobami metabolicznymi.

Wpływ fenylomaślanu glicerolu na prowadzenie pojazdów

Stosowanie fenylomaślanu glicerolu może wiązać się z poważnymi skutkami ubocznymi jak bóle i zawroty głowy, dlatego osoby z takimi objawami nie powinny prowadzić pojazdów i obsługiwać urządzeń mechanicznych.

Wpływ fenylomaślanu glicerolu na ciążę

Fenylomaślan glicerolu nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży i u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących antykoncepcji, jeśli ich stan kliniczny tego nie wymaga. W przypadku zajścia w ciążę, należy poinformować lekarza.

Wpływ fenylomaślanu glicerolu na laktację

Fenylomaślan glicerolu przenika do mleka kobiecego. Nie można wykluczyć ryzyka dla karmionego dziecka. Przed rozpoczęciem karmienia przez pacjentkę należy poradzić się lekarza i podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przyjmowania fenylomaślanu glicerolu.

Wpływ fenylomaślanu glicerolu na płodność

Fenylomaślan glicerolu na badanych zwierzętach laboratoryjnych nie wywierał negatywnego wpływu na ich płodność. Brak jest danych na temat ludzi.

Skutki uboczne

biegunka
Często
ból brzucha
Często
ból głowy
Często
jadłowstręt
Często
Zmniejszenie liczby limfocytów
Często
krwotok maciczny
Często
odruch wymiotny
Często
niestrawność
Często
nudności
Często
zawroty głowy
Często
rozdęcie brzucha
Często
drżenia
Często
zwiększenie luki anionowej
Często
nieprawidłowy zapach skóry
Często
wymioty
Często
wzdęcia
Często
zmniejszenie stężenia witaminy D
Często
zaparcia
Często
trądzik
Często
zmęczenie
Często
zmniejszenie łaknienia
Często
zwiększenie łaknienia
Często
zwiększenie aktywności aminotransferaz
Często
dyskomfort w jamie ustnej
Często
obrzęk obwodowy
Często
bóle kończyn
Rzadko
brak menstruacji
Rzadko
dezorientacja
Rzadko
letarg
Rzadko
łysienie
Rzadko
podrażnienie gardła
Rzadko
senność
Rzadko
skurcze mięśni
Rzadko
suchość w ustach
Rzadko
zapalenie jamy ustnej
Rzadko
parestezje
Rzadko
zwiększenie masy ciała
Rzadko
nadmierne pocenie się
Rzadko
zmniejszenie masy ciała
Rzadko
uderzenia gorąca
Rzadko
nieregularne miesiączkowanie
Rzadko
gorączka
Rzadko
zaburzenia mowy
Rzadko
krwawienie z nosa
Rzadko
odbijanie
Rzadko
dyskomfort w jamie brzusznej
Rzadko
Nieprawidłowy zapis EKG
Rzadko
parcie na stolec
Rzadko
nadpobudliwość psychoruchowa
Rzadko
hipokaliemia
Rzadko
nieprawidłowe stolce
Rzadko
hipoalbuminemia
Rzadko
Ból jamy ustnej i gardła
Rzadko
obrzęk stawów
Rzadko
Niedoczynność tarczycy
Rzadko
podwyższone stężenie triglicerydów w osoczu
Rzadko
obniżenie nastroju
Rzadko
zwiększenie stężenia lipoprotein o niskiej gęstości
Rzadko
swędząca wysypka
Rzadko
wydłużony czas protrombinowy
Rzadko
ból pęcherzyka żółciowego
Rzadko
infekcja wirusowa przewodu pokarmowego
Rzadko
opaczne odczuwanie smaku
Rzadko
niemiarowość komorowa
Rzadko
bezgłos
Rzadko
zwiększenie stężenia potasu w surowicy
Rzadko
ból w dolnej i/lub górnej części brzucha
Rzadko
bolesna defekacja
Rzadko
stolce tłuszczowe
Rzadko
zapalenie powięzi podeszwowej
Rzadko
ból pęcherza moczowego
Rzadko
głód
Rzadko
nieżyt nosa
Rzadko
bóle pleców
Rzadko
wzrost liczby białych krwinek
Rzadko

Działa niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Objawy przedawkowania fenylomaślanu glicerolu

U pacjentów, którzy przedawkowują fenylomaślan glicerolu, może dochodzić do kumulacji aktywnego metabolitu, kwasu fenylooctowego, co sprzyja wystąpieniu objawów neurotoksyczności. W przypadku przedawkowania należy odstawić podawanie i rozpocząć monitorowanie pacjenta pod kątem działań niepożądanych.

Mechanizm działania fenylomaślanu glicerolu

Fenylomaślan glicerolu jest triglicerydem zawierającym 3 cząsteczki kwasu 4-fenylomasłowego związane ze szkieletem glicerolu. Wykorzystywany jest w leczeniu rzadkich zaburzeń cyklu mocznikowego związanych z dziedzicznym niedoborem enzymów lub transporterów niezbędnych do syntezy mocznika z amoniaku. Brak tych enzymów lub transporterów powoduje nagromadzenie się we krwi i mózgu pacjentów amoniaku w toksycznym stężeniu. Fenylomaślan glicerolu jest prolekiem. Lipazy trzustkowe hydrolizują go z wytworzeniem kwasu 4-fenylomasłowego, który z kolei jest przekształcany poprzez beta-utlenianie do kwasu fenylooctowego, aktywny metabolit. Poprzez acetylację w wątrobie i nerkach kwas fenylooctowy jest sprzęgany z glutaminą (która zawiera 2 atomy azotu), czego produktem jest wydalana przez nerki fenyloacetyloglutaminę. Z molarnego punktu widzenia fenyloacetyloglutamina zawiera, podobnie jak mocznik,  2 mole azotu i stanowi alternatywny nośnik do wydalania nadmiaru azotu.

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Alipogenu typarwowek
  • Galsulfaza
  • Imigluceraza
  • Merkaptamina (Cysteamina)
  • Miglustat
  • Nityzynon
  • Octan cynku
  • Sapropteryna
  • Welagluceraza alfa

Wchłanianie fenylomaślanu glicerolu

Fenylomaślan glicerolu po podaniu doustnym jest hydrolizowany przez lipazy trzustkowe  do szkieletu glicerolu i  kwasu 4-fenylomasłowego, który ulega dalszym przekształceniom do kwasu fenylooctowego i fenyloacetyloglutaminy. Stężenie maksymalne tych trzech substancji w osoczu u zdrowych osób po przyjęciu dawki 2,9 ml/m2 jest osiągane odpowiednio po 2,4 i 4 godzinach. U pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego w stanie równowagi występuje po 8, 12 i 10 godzinach. 

Dystrybucja fenylomaślanu glicerolu

Wiązanie metabolitów fenylomaślanu glicerolu: kwas 4-fenylomasłowy i kwasu fenylooctowego z białkami osocza zależy od ich stężenia. W przypadku fenyloacetyloglutaminy zależności stopnia wiązania od stężenia nie stwierdzono.

Metabolizm fenylomaślanu glicerolu

Fenylomaślan glicerolu jest prolekiem. Po podaniu doustnym w przewodzie pokarmowym ulega hydrolizie z udziałem lipaz trzustkowych do kwasu 4-fenylomasłowego i szkieletu glicerolu. Kwas 4-fenylomasłowy ulega β-oksydacji do kwasu fenylooctowego. Ten z kolei ulega sprzęganiu z glutaminą w wątrobie i nerkach do fenyloacetyloglutaminy, która ulega wydaleniu z moczem.

Wydalanie fenylomaślanu glicerolu

Kwas 4-fenylomasłowy jest eliminowany z moczem w postaci fenyloacetyloglutaminy w blisko 70%. Fenylooctan i kwas 4-fenylomasłowy stanowią niewielki odsetek metabolitów wydalanych z moczem (poniżej 1% dawki).

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij