Encyklopedia leków

Eluksadolina, Eluxadoline, Eluxadolinum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o eluksadolinie

Rok wprowadzenia na rynek
2015
Substancje aktywne
eluksadolina
Działanie eluksadoliny
przeciwbiegunkowe, zmniejsza perystaltykę jelit, przeciwbólowe (opioidy)
Postacie eluksadoliny
tabletki powlekane
Układy narządowe
układ pokarmowy (trawienny)
Specjalności medyczne
Gastroenterologia
Rys historyczny eluksadoliny

W maju 2015 roku eluksadolina została zatwierdzona przez Agencję Żywności i Leków (FDA, Food and Drug Administration) i wprowadzona na rynek przez firmy farmaceutyczne Actavis Labs UT INC oraz Furiex Pharmaceuticals. W 2016 roku decyzję o dopuszczeniu substancji leczniczej na rynek europejski wydała Europejska Agencja Leków (EMA, European Medicines Agency). Podmiotami odpowiedzialnymi zostały firmy Aptalis Pharma SAS i Allergan Pharmaceuticals International Limited.

Wzór sumaryczny eluksadoliny

C32H35N5O5

Spis treści

Wskazania do stosowania eluksadoliny

Eluksadolina to substancja lecznicza o działaniu hamującym pasaż jelita grubego i zmniejszającym skurcze przewodu pokarmowego. Dodatkowo lek wykazuje działanie przeciwbólowe.

Wskazaniem do stosowania eluksadoliny jest zespół jelita drażliwego z przewagą biegunki (irritable bowel syndrome with diarrhoea, w skrócie IBS-D). Zespół jelita drażliwego to zaburzenia czynnościowe układu pokarmowego. Przyczyny choroby nie są do końca wyjaśnione, wiadomo jednak że w rozwoju IBS duży udział odgrywają zaburzenia połączeń mózgowo-jelitowych. Aby rozpoznać zespół jelita drażliwego, konieczne jest spełnienie kryteriów: ból brzucha występujący co najmniej jeden dzień w tygodniu i nawracający przez ostatnie 3 miesiące oraz towarzyszące mu zmiany częstotliwości wypróżnień i konsystencji stolca.

Dawkowanie eluksadoliny

Eluksadolinę przyjmuje się doustnie w postaci tabletek powlekanych. Zwykle stosowana dawka dobowa substancji leczniczej to 200 mg eluksadoliny. Dawkowanie dla osób w podeszłym wieku czasami wymaga modyfikacji i rozpoczęcia leczenia od maksymalnej dawki dobowej wynoszącej 150 mg.

Nie ustalono profilu bezpieczeństwa dla dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia.

Brak jest danych na temat dawkowania leku u osób z zaburzeniami czynności nerek.

W przypadku pominięcia dawki, nie należy stosować podwójnej ilości eluksadoliny lecz przyjąć kolejną dawkę leku o stałej porze.

Przeciwskazania do stosowania eluksadoliny

Eluksadolina nie może być stosowana u osób nadwrażliwych na tę substancję leczniczą. Przeciwwskazaniem dla leku jest także nadużywanie alkoholu, ponieważ połączenie eluksadoliny z alkoholem zwiększa ryzyko wystąpienia zapalenia trzustki.

Ze względu na zwiększone ryzyko skurczu zwieracza Oddiego, terapia eluksadoliną nie może być prowadzona u pacjentów z niedrożnością dróg żółciowych, osób bez woreczka żółciowego i pacjentów z chorobami zwieracza Oddiego.

Pozostałe przeciwwskazania dla eluksadoliny to zaburzenia pracy wątroby o klasie A-C wg skali Child-Pugh, podejrzenie lub stwierdzenie niedrożności przewodu pokarmowego, występujące zaparcia, choroby trzustki i stan zapalny trzustki w wywiadzie. 

Nie można prowadzić jednoczesnej terapii eluksadoliną oraz lekami z grupy OATP1B1 (ryfampicyna, ryfamycyna, kwas fusydowy, klarytromycyna, erytromycyna, roksytromycyna, indynawir, rytonawir, cycklosporyna, gemfibrozyl). 

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania eluksadoliny

Możliwym działaniem niepożądanym eluksadoliny jest skurcz zwieracza Oddiego. Pojawienie się takich objawów jak ostry ból brzucha (ból kolkowy, ból nadbrzusza), ból brzucha promieniujący do pleców i barku, nudności i wymioty podczas terapii lekiem powinno być niezwłocznie zgłoszone lekarzowi prowadzącemu. Skurcz zwieracza Oddiego może stać się przyczyną zapalenia trzustki.

Eluksadolina predysponuje do wystąpienia zaparć. Zaparcie trwające dłużej niż 4 dni powinno być skonsultowane z lekarzem. Powinno unikać się jednoczesnego stosowania eluksadoliny i loperamidu.

Podczas leczenia eluksadoliną może pojawić się uczucie senności oraz nadmierne uspokojenie (sedacja). Należy zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Przeciwwskazania eluksadoliny do łączenia z innymi substancjami czynnymi

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie eluksadoliny i leków z grupy silnych inhibitorów OATP1B1 tj. ryfampicyny ryfamycyny, kwasu fusydowego, klarytromycyny, erytromycyny, roksytromycyny, indynawiru, rytonawiru, cycklosporyny, gemfibrozylu. 

Interakcje eluksadoliny z innymi substancjami czynnymi

zmniejszenie skuteczności leków podczas terapii łączonej z eluksadoliną
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Acetazolamid (Acetazolamide) inhibitory anhydrazy węglanowej
Bisakodyl (Bisacodyl) substancje przeczyszczające o działaniu kontaktowym
Eplerenon (Eplerenone) leki moczopędne, diuretyki - oszczędzające potas - antagoniści aldosteronu
Furosemid (Furosemide) leki moczopędne, diuretyk - pętlowe
Hydrochlorotiazyd (Hydrochlorothiazide) leki moczopędne, diuretyk - tiazydy i tiazydopodobne
Indapamid (Indapamide) sulfonamidy
Siarczan magnezu (Sól gorzka) (Magnesium sulphate) związki magnezu
Chlorek magnezu (Magnesium chloride) związki magnezu
Cytrynian magnezu (Magnesium citrate) związki magnezu
Cytrynian potasu (Potassium citrate) związki potasu
Mleczan magnezu (Magnesium lactate) związki magnezu
Tlenek magnezu (Magnesium oxide) związki magnezu
Węglan magnezu (Magnesium carbonate) związki magnezu
Wodoroasparaginian magnezu (Magnesium aspartate) związki magnezu
Wodorotlenek magnezu (Magnesium hydroxide) substancje zobojętniające
Laktuloza (Lactulose) substancje przeczyszczające o działaniu osmotycznym
Amilorid (Amiloride) leki moczopędne, diuretyki - oszczędzające potas - antagoniści aldosteronu
wzrost stężenia eluksadoliny we krwi
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Acetylocysteina (Acetylcysteine) mukolityki o zróżnicowanym mechanizmie działania
Atazanawir (Atazanavir) inne substancje przeciwwirusowe działające bezpośrednio na wirusy
Atorwastatyna (Atorvastatin) statyny - inhibitory reduktazy HMG-CoA
Cyklosporyna (Cyclosporine) inhibitory kalcyneuryny
Digoksyna (Digoxin) glikozydy nasercowe
Erytromycyna (Erythromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Ewerolimus (Everolimus) inhibitory kinazy białkowej
Flutikazon (Fluticasone) glikokortykosteroidy
Fluwastatyna (Fluvastatin) statyny - inhibitory reduktazy HMG-CoA
Indometacyna (Indomethacin) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Kandesartan (Candesartan) ARB, sartany - blokery receptora angiotensyny II
Ketokonazol (Ketoconazole) przeciwgrzybicze pochodne imidazolu
Klarytromycyna (Clarithromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Lowastatyna (Lovastatin (monacolin k, mevinolin)) statyny - inhibitory reduktazy HMG-CoA
Progesteron (Progesterone) progesteron i gestageny
Sildenafil (Sildenafil) inhibitory fosfodieasterazy V - PDE5
Simwastatyna (Simvastatin) statyny - inhibitory reduktazy HMG-CoA
Syrolimus (Sirolimus) selektywne leki immunosupresyjne
Takrolimus (Tacrolimus) inhibitory kalcyneuryny
Walsartan (Valsartan) ARB, sartany - blokery receptora angiotensyny II
Werapamil (Verapamil) leki blokujące kanały wapniowe - działające na mięsień sercowy
upośledzona eliminacja eluksadoliny
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Cefadroksyl (Cefadroxil) cefalosporyny I generacji
Cefaklor (Cefaclor) cefalosporyny II generacji
Enalapril (Enalapril) inhibitory konwertazy angiotensyny - ACEI
Ibuprofen (Ibuprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Ketoprofen (Ketoprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Kwas acetylosalicylowy (Acetylsalicylic acid) leki przeciwzakrzepowe - inhibitory agregacji płytek
Kwas salicylowy (Salicylic acid) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Melatonina (Melatonin) melatonina i analogi
Oksytetracyklina (Oxytetracycline) antybiotyki tetracyklinowe - tetracykliny
Acyklowir (Acyclovir) przeciwwirusowe nukleozydy i nukleotydy
ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Almotryptan (Almotriptan) tryptany - selektywni agoniści receptora serotoninowego 5-HT1
Buspiron (Buspirone) leki przeciwlękowe wpływające na przekaźnictwo serotoninergiczne
Citalopram (Citalopram) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Dihydroergotamina (Dihydroergotamine) inne substancje przeciwmigrenowe
Duloksetyna (Duloxetine) SNRI - inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, bez działania na receptory
Ergotamina (Ergotamine) alkaloidy sporyszu
Karbamazepina (Carbamazepine) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe
Klomipramina (Clomipramine) TLPD - trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
Kwas walproinowy (Valproic acid) inne leki przeciwpadaczkowe
Lewodopa (Levodopa) DOPA i pochodne
Moklobemid (Moclobemide) IMAO - inhibitory monoaminooksydazy
Palonosetron (Palonosetron) setrony - antagoniści receptora serotoninowego 5-HT3
Selegilina (Selegiline) IMAO - inhibitory monoaminooksydazy
Sertralina (Sertraline) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Zuklopentyksol (Zuclopenthixol) neuroleptyki klasyczne - pochodne tioksantenu
wzrost ryzyka działań niepożądanych leków
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Alprazolam (Alprazolam) BZD - benzodiazepiny
Bromazepam (Bromazepam) BZD - benzodiazepiny
Diazepam (Diazepam) BZD - benzodiazepiny
Estazolam (Estazolam) BZD - benzodiazepiny
Klobazam (Clobazam) BZD - benzodiazepiny
Lorazepam (Lorazepam) BZD - benzodiazepiny
Nitrazepam (Nitrazepam) BZD - benzodiazepiny
wzrost ryzyka wystąpienia zaparć
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Amantadyna (Amantadine) antagoniści receptora NMDA
Atropina (Atropine) antagoniści receptora muskarynowego
Chlorpromazyna (Chlorpromazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Dekstrometorfan (Dextromethorphan) substancje przeciwkaszlowe działające ośrodkowo
Desloratadyna (Desloratadine) antagoniści receptorów histaminowych H1 bez działania ośrodkowego
Doksepina (Doxepin) TLPD - trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
Fenoterol (Fenoterol) agoniści receptorów beta-2 adrenergicznych
Fluoksetyna (Fluoxetine) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Skopolamina (Hioscyna) (Scopolamine) spazmolityki o różnym mechanizmie działania (muskulotropowe, przeciwskurczowe) - gastroenterologia
Klozapina (Clozapine) neuroleptyki atypowe
Lamotrygina (Lamotrigine) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe i stabilizujące błony neuronów
Oksybutynina (Oxybutynin) leki stosowane w częstomoczu i w nietrzymaniu moczu
Olanzapina (Olanzapine) neuroleptyki atypowe
Paroksetyna (Paroxetine) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Promazyna (Promazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Tolterodyna (Tolterodine) leki stosowane w częstomoczu i w nietrzymaniu moczu
Tramadol agoniści receptora opioidowego
Trimebutyna (Trimebutine) spazmolityki o różnym mechanizmie działania (muskulotropowe, przeciwskurczowe) - gastroenterologia
zwiększenie ryzyka depresji oddechowej
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Baklofen (Baclofen) leki zwiotczające mięśnie o działaniu ośrodkowym o zróżnicowanym mechanizmie działania
Donepezil (Donepezil) inhibitory AChE - inhibitory acetylocholinoesterazy
Perazyna (Perazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Pregabalina (Pregabalin) leki przeciwpadaczkowe - analogi GABA
Tetrazepam (Tetrazepam) BZD - benzodiazepiny
upośledzona eliminacja leków
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Bosentan (Bosentan) antagoniści receptora endoteliny ETA
zaburzone wchłanianie leków podczas terapii łączonej z eluksadoliną
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Klopidogrel (Clopidogrel) leki przeciwzakrzepowe - inhibitory agregacji płytek
zwiększone ryzyko hiponatremii
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Desmopresyna (Desmopressin) wazopresyna i analogi
zwiększona skuteczność eluksadoliny
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Metoklopramid (Metoclopramide) prokinetyki o zróżnicowanym mechanizmie działania
zmniejszony efekt terapeutyczny eluksadoliny
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Nalokson (Naloxone) antagoniści receptora opioidowego

Interakcje eluksadoliny z pożywieniem

Przyjęcie leku podczas wysokotłuszczowego posiłku zmniejsza stężenie maksymalne eluksadoliny w surowicy krwi o średnio 50%, nie wpływając jednocześnie na T max(czas potrzebny do osiągnięcia tego stężenia). Eluksadolina powinna być przyjmowana po posiłkach.

Interakcje eluksadoliny z alkoholem

Eluksadolina może wywoływać stan zapalny trzustki. Alkohol nasila to działanie niepożądane, stąd terapia lekiem jest przeciwwskazana u osób nadużywających alkoholu.

Wpływ eluksadoliny na prowadzenie pojazdów

Eluksadolina wywiera niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych, w tym samochodów. Lek może wywoływać zawroty głowy, uczucie senności i sedacji. W razie wystąpienia wyżej wymienionych objawów należy zachować ostrożność.

Inne rodzaje interakcji

Eluksadolina zmniejsza efektywność działania olejku rycynowego oraz preparatów zawierających nasiona babki jajowatej Plantago ovata.

Dziurawiec zwyczajny Hypericum perforatum w połączeniu z eluksadoliną zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.

Wpływ eluksadoliny na ciążę

Nie zaleca się stosowania eluksadoliny u kobiet ciężarnych. Brak jest odpowiednich badań wśród ludzi. Badania z wykorzystaniem zwierząt laboratoryjnych nie wykazały toksycznego wpływu leku na płód.

Wpływ eluksadoliny na laktację

Badania z wykorzystaniem zwierząt laboratoryjnych wykazały przenikanie eluksadoliny do mleka. Brak jest analogicznych badań u ludzi, z tego względu należy indywidualnie rozpatrywać balans korzyści dla matki i zagrożenia dla płodu.

Wpływ eluksadoliny na płodność

Badania z wykorzystaniem zwierząt laboratoryjnych nie wykazały szkodliwego wpływu eluksadoliny na płodność. Brak jest analogicznych badań u ludzi.

Skutki uboczne

alergiczne zapalenie skóry
Często
ból żołądka
Często
choroba refluksowa przełyku
Często
dyspepsja
Często
nudności
Często
pokrzywka
Często
sedacja
Często
senność
Często
wysypka
Często
wzdęcia
Często
zaparcia
Często
zawroty głowy
Często
ból brzucha
Często
wysypka plamkowo-grudkowa
Często
wzrost stężenia aminotransferazy asparaginowej
Często
wzrost stężenia aminotransferazy alaninowej
Często
Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej
Często
rozdęcie brzucha
Często
zapalenie trzustki
Niezbyt często
skurcz zwieracza Oddiego
Niezbyt często

Działa niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Objawy przedawkowania eluksadoliny

Przedawkowanie eluksadoliny wywołuje nasilone działania ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, uczucie senności) oraz przewodu pokarmowego (bóle brzucha, rozdęcie brzucha, nudności i wymioty, zaparcia, refluks przełyku).

Mechanizm działania eluksadoliny

Mechanizm działania eluksadoliny wynika z pobudzania receptorów opioidowych mi (μOR) i kappa (κOR), oraz blokowania receptora opioidowego delta (δOR). Pobudzenie receptorów opioidowych mi (μOR) i kappa (κOR) zmniejsza ruchliwość jelita grubego i ogranicza wydzielanie płynów do światła jelita.   Blokowanie receptora delta powoduje efekt analgetyczny (przeciwbólowy). Ze względu na słabe wchłanianie z przewodu pokarmowego lek działa głównie w świetle jelit i zminimalizowane są działania niepożądane o charakterze ogólnoustrojowym.

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Dimetykon
  • Domperidon
  • Linaklotyd
  • Migalastat
  • Symetykon
  • Teduglutyd

Wchłanianie eluksadoliny

Eluksadolina wchłania się słabo z przewodu pokarmowego (szacunkowo ok. 1,02% dawki). Biodostępność leku jest niska. Eluksadolina ulega efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę.

Pokarm wpływa na wartość stężenia maksymalnego eluksadoliny, zmniejszając jego wartość o połowę. Czas potrzebny do osiągnięcia Cmax to średnio 120 minut. Eluksadolina nie ulega kumulacji w organizmie.

Dystrybucja eluksadoliny

Eluksadolina wiąże się z białkami osocza w około 81%. Lek ulega efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę. Pozorna objętość dystrybucji eluksadoliny wynosi  27100 l. Badania z wykorzystaniem zwierząt laboratoryjnych wykazały przenikanie eluksadoliny do mleka matek karmiących.

Metabolizm eluksadoliny

Do końca nie wyjaśniono cykl przemian metabolicznych eluksadoliny. Wiadomo że lek ulega reakcji glukuronizacji grupy funkcyjnej kwasu metoksybenzoesowego z utworzeniem metabolitu nieaktywnego pod względem farmakologicznym-  acyloglukuronidu (M11).

Eluksadolina jest substratem dla transportera wychwytu wątrobowego OATP1B1 oraz wykazuje działanie hamujące na ten transporter. Dodatkowo lek jest substratem dla transportera wyrzutu wątrobowego MRP2

Wydalanie eluksadoliny

Eluksadolina jest eliminowana z organizmu głównie z kałem (około 82% podanej dawki, przede wszystkim jako związek macierzysty). W moczu znajduje się poniżej 1% dawki eluksadoliny.

Okres półtrwania osoczowego eluksadoliny wynosi 5 godzin.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij