Propyltiouracyl, Propylthiouracilum - Zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o propyltiouracylu

Rok wprowadzenia na rynek
1947
Substancje aktywne
propyltiouracyl
Działanie propyltiouracylu
przeciwtarczycowe (hamuje syntezę hormonów tarczycy)
Postacie propyltiouracylu
tabletki
Układy narządowe
układ endokrynny (dokrewny)
Specjalności medyczne
Endokrynologia
Rys historyczny propyltiouracylu

Propylotiouracyl należy do pochodnych tiouracylu i został dopuszczony do obrotu w 1947 roku w Stanach Zjednoczonych. Podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzenie była firma Dava Pharms inc.

Wzór sumaryczny propyltiouracylu

C7H10N2OS

Spis treści

Wskazania do stosowania propyltiouracylu

Propylotiouracyl znalazł zastosowanie w leczeniu nadczynności tarczycy, lek ze względu na hamowanie wydzielania hormonów tarczycowych (tyroksyny i trijodotyroniny) jest wykorzystywany w:

  • terapii choroby Gravesa-Basedowa;
  • przygotowaniu do tyroidektomii (usunięcia gruczołu tarczowego);
  • w łagodzeniu przełomów tarczycowych;
  • w przygotowaniu do zabiegu naświetlania jodem promieniotwórczym oraz w terapii autonomicznego gruczolaka gruczołu tarczowego. 

Dawkowanie propyltiouracylu

Propylotiouracyl jest substancją hamującą uwalnianie hormonów tarczycy, co znalazło zastosowanie w leczeniu jej nadczynności. Lek jest stosowany doustnie w trakcie posiłku, zazwyczaj co 6-8 godzin. 

Zwykle stosowana dawka dobowa propylotiouracylu dla dorosłych wynosi od 100 mg do 300 mg. W niektórych ciężkich przypadkach nadczynności tarczycy zalecane jest zwiększenie dawki do 400-600 mg na dobę. 

Jeśli u pacjenta uda się uzyskać stan eutyreozy (prawidłowy poziom hormonów tarczycy w osoczu), dawka może zostać zredukowana do tzw. dawki podtrzymującej. Leczenie propylotiouracylem może trwać około dwóch lat, w większości przypadków zauważalna poprawa następuje już po trzech miesiącach.

Dawkę dobową propylotiouracylu należy dostosować w przypadku:

  • dzieci poniżej dziesiątego roku życia. Zazwyczaj stosowana dawka wynosi maksymalnie 150 mg na dobę;
  • osób starszych, zalecane jest zmniejszenie dawki propylotiouracylu;
  • niewydolności wątroby;
  • niewydolności nerek. 

Przeciwskazania do stosowania propyltiouracylu

Propylotiouracyl jest przeciwwskazany w przypadku wystąpienia nadwrażliwości na tę substancję czynną lub inne pochodne tiouracylu i tyreostatyki. Ponadto leku nie należy stosować również w przypadku:

  • pacjentów z zaburzeniami hematologicznym, takimi jak agranulocytoza (znaczny spadek granulocytów we krwi), leukopenii (spadek stężenia białych krwinek w osoczu), niedokrwistości;
  • współistniejącej niewydolności wątroby;
  • pacjentów z nadczynnością tarczycy przebiegającą ze znacznym powiększeniem wola (ryzyko ucisku na tchawicę).

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania propyltiouracylu

Propylotiouracyl należy stosować rozważnie u osób z zaburzeniami czynności nerek. Szczególną ostrożność powinni zachować pacjenci z współistniejącymi zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na pewne prawdopodobieństwo wystąpienia ciężkiego uszkodzenia wątroby. 

Lek należy stosować z zachowaniem należytej ostrożności w grupie pacjentów, u których występowały wcześniej komplikacje związane ze stosowaniem innych tyreostatyków z grupy tioamidów.

Propylotiouracyl powinno się podawać przed stosowaniem jodu promieniotwórczego, a także po jego podaniu ze względu na przyspieszenie uzyskania prawidłowego poziomu hormonów tarczycy. Należy zachować ostrożność podczas stosowania leku u pacjentów przed zabiegami chirurgicznymi.

Podczas terapii z wykorzystaniem propylotiouracylu, zalecane jest systematyczne wykonywanie badań krwi. Powodem jest ryzyko wystąpienia spadku poziomu granulocytów i białych krwinek w osoczu. Należy zwrócić uwagę na pojawienie się takich objawów jak: ból gardła, gorączka, złe samopoczucie. 

Propylotiouracyl może zaburzać działanie leków przeciwzakrzepowych. Prawdopodobnie jest to efektem zmniejszonego metabolizmu czynników krzepnięcia. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków zalecane jest częstsze badanie INR (standaryzowany współczynnik międzynarodowy).

Substancja czynna może powodować wystąpienie niedoczynności tarczycy lub stanu zapalnego naczyń krwionośnych. W przypadku pojawienia się jego symptomów należy natychmiast zasięgnąć porady lekarskiej i odstawić lek. 

Interakcje propyltiouracylu z innymi substancjami czynnymi

Osłabienie przeciwzakrzepowego działania acenokumarolu i warfaryny.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Acenokumarol (Acenocoumarol) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Warfaryna (Warfarin) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Wyrównanie nadczynności tarczycy z wykorzystaniem propylotiouracylu może sprawić, że dawka digoksyny będzie zbyt wysoka.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Digoksyna (Digoxin) glikozydy nasercowe
Ryzyko nasilenia działania teofiliny, wzrost występowania działań niepożądanych.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Teofilina (Theophylline) metyloksantyny - blokery adenozyny i fosfodiesterazy
Zmniejszenie siły działania propylotiouracylu poprzez ograniczenie jego wychwytu przez komórki tarczycy.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Lewotyroksyna (Levothyroxine (sodium)) hormony tarczycy
Wzrost ryzyka występowania działań niepożądanych propylotiouracylu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Merkaptopuryna (Mercaptopurine) antymetabolity, analogi puryn
Węglan litu (Lithium carbonate) neuroleptyki atypowe
Stosowanie propylotiouracylu z propranololem może zaburzać stężenie β-blokera w osoczu. Może wystąpić konieczność dostosowania dawki.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Propranolol (Propranolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Jod spowodować osłabienie działania propylotiouracylu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Jod i jodki (Iodine) związki jodu

Interakcje propyltiouracylu z pożywieniem

Wpływ pokarmu na wchłanianie propylotiouracylu nie ma większego znaczenia w terapii, jednak pożywienie może zarówno zmniejszać jak i zwiększać absorpcję leku z przewodu pokarmowego. 

Inne rodzaje interakcji

Prawidłowe zakończenie leczenia nadczynności tarczycy z wykorzystaniem propylotiouracylu, może spowodować normalizację procesów metabolizmu i eliminacji innych leków. Po zakończeniu terapii propylotiouracylem może być konieczne dostosowanie dawek przyjmowanych preparatów.

Wpływ propyltiouracylu na ciążę

Stosowanie propylotiouracylu podczas ciąży jest dopuszczalne, jednak zarówno matka jak i płód powinny być uważnie monitorowane. Substancja lecznicza przenika przez łożysko, lecz proces ten jest ograniczony w stosunku do innych tyreostatyków (tiamazol). Stężenie propylotiouracylu w krążeniu płodowym jest niewielkie w porównaniu do stężenia we krwi matki. Badania nie potwierdziły wpływu leku na zwiększenie występowania wad wrodzonych u noworodków, urodzonych przez matki przyjmujące propylotiouracyl podczas trwania ciąży.
Nie można jednak wykluczyć ryzyka wystąpienia wad wrodzonych, a także pojawienia się niedoczynności tarczycy u płodu. 

Biorąc pod uwagę powyższe czynniki, podczas stosowania propylotiouracylu w ciąży konieczne jest monitorowanie dziecka jak i matki, a dawka leku powinna być najmniejsza jak to możliwe. 

Wpływ propyltiouracylu na laktację

Stosowanie propylotiouracylu jest zgodne z karmieniem piersią. Niewielkie dawki leku zaobserwowano w mleku matki, jednak były to ilości nieistotne klinicznie. Podczas terapii propylotiouracylem i jednoczesnym karmieniu piersią nie zaleca się podawania lewotyroksyny. 

Ze względów bezpieczeństwa, podczas karmienia piersią przez matkę przyjmującą propylotiouracyl, zalecane jest monitorowanie noworodka pod kątem rozwoju tarczycy,

Skutki uboczne

zwiększenie aktywności aminotransferaz
nudności
pokrzywka
reakcje nadwrażliwości
świąd
wykwity
wymioty
zaburzenia żołądkowo-jelitowe
neutropenia
agranulocytoza
biegunka
zaburzenia węchu
parestezje
zapalenie skóry
ból gardła
zaburzenia smaku
niedokrwistość hemolityczna
niedokrwistość aplastyczna
brak łaknienia
zwiększenie wydzielania TSH
oczopląs
zaburzenia widzenia
zawroty głowy
zaburzenia słuchu
żółtaczka
uszkodzenie wątroby
zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Zwiększenie aktywności gamma-GT
Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowe
zwiększenie stężenia bilirubiny w surowicy
zaburzenia nerwowo-mięśniowe
cholestaza
gorączka
przejściowa głuchota
kłębuszkowe zapalenie nerek
dodatni odczyn Coombs'a
trombocytopenia
ból mięśni
bóle stawów
wysypka
hemoliza krwinek
Śródmiąższowa choroba płuc
pancytopenia
astma
zaburzenia czynności nerek
obrzęki obwodowe
zaburzenia erytropoezy
uogólnione powiększenie węzłów chłonnych
leukocytoklastyczne zapalenie naczyń krwionośnych
rozlane lub uogólnione krwawienie pęcherzykowe
powstawanie wola u noworodków
plamica
objawy podobne do tocznia
Zapalenie naczyń krwionośnych
krwioplucie
niewydolność nerek
utrata włosów
utrata słuchu
przedwczesne dojrzewanie płciowe
ostra niewydolność nerek
zespół tocznia rumieniowatego
guzkowe zapalenie naczyń krwionośnych
niewydolność wątroby
zapalenie wątroby

Działania niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Objawy przedawkowania propyltiouracylu

Do tej pory nie zgłoszono przypadków przedawkowania propylotiouracylu. W przypadku przewlekłego przedawkowania możliwe jest pojawienie się lub rozrost wola. Ponadto mogą wystąpić mniej charakterystyczne objawy, takie jak: zawroty i ból głowy, nudności, zmęczenie, przyrost masy ciała, uczucie chłodu, świąd, apatia, ból mięśni.

Mechanizm działania propyltiouracylu

Propylotiouracyl jest tyreostatykiem, którego działanie polega na zaburzeniu procesu przyłączania jodu do reszt tyrozylowych cząsteczki tyreoglobuliny. Ponadto lek powoduje również spadek częstotliwości wiązania się ze sobą cząsteczek monojodotyrozyny i dijodotyrozyny, efektem tego jest zmniejszenie stężenia trijodotyroniny i tyroksyny w osoczu. 

Mechanizm działania propylotiouracylu opiera się na zmniejszeniu aktywności peroksydazy tarczycowej, odpowiedzialnej za utlenienie atomu jodkowego do anionu podjodynowego. Z kolei anion podjodynowy jest niezbędny w procesie jodowania reszt tyrozylowych tyreoglobuliny w procesie powstawania mono i dijodotyrozyny. Ponadto lek nieodwracalnie łączy się z peroksydazą tyrozynową, co upośledza również proces przeprowadzenie mono i dijodotyrozyny w postać wolnych rodników i produkcji hormonów tarczycy czyli trijodotyroniny i tyroksyny. 

Badania potwierdziły również zdolność propylotiouracylu do inhibicji procesu odjodowania tyroksyny do trijodotyroniny we krwi. Tego działania nie wykazują inne tyreostatyki (tiamazol).

Wchłanianie propyltiouracylu

Substancja lecznicza dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie w osoczu występuje po upływie około dwóch godzin. Biodostępność po podaniu wynosi od 50% do 95%,

Dystrybucja propyltiouracylu

Propylotiouracyl występuje w połączeniach z białkami osocza na poziomie 75-82%. Lek w znacznym stopniu kumuluje w komórkach tarczycy, gdzie trafia na zasadzie transportu aktywnego. 

Metabolizm propyltiouracylu

Propylotiouracyl ulega metabolizmowi w wątrobie. W większości przypadków bierze udział w reakcji sprzęgania z kwasem glukuronowym. W znacznie mniejszym stopniu powstają pochodne z kwasem siarkowym. Okres półtrwania wynosi od jednej do dwóch godzin. 

Wydalanie propyltiouracylu

Lek jest wydalany z moczem, w niewielkim stopniu w postaci niezmienionej. Większą cześć wydalonego propylotiouracylu stanowią jego pochodne glukuronidowe.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij