Toksokaroza

Podstawowe informacje
Znajdź lekarza Choroby zakaźne i pasożytnicze
Pediatria
Encyklopedia leków Choroby zakaźne i pasożytnicze
Pediatria

Jest to niebezpieczna choroba odzwierzęca wywołana inwazją larw glisty psiej lub kociej.

Epidemiologia:
W Polsce zakażenie nicieniami występuje u 5-35% psów. Obecnie rocznie wykrywa się u dzieci kilka tysięcy przypadków zarażenia.

Przyczyny:
Dorosłe pasożyty umiejscawiają się w jelicie cienkim zwierząt mięsożernych - psa i kota, a także lisa - zwierzęta te są żywicielami ostatecznymi. Człowiek może stać się żywicielem przypadkowym glist. Pasożyty nie kończą jednak w jego organizmie pełnego cyklu rozwojowego – tylko żyją w postaci larwalnej. Dojrzałe glisty psie i kocie produkują jaja, które wraz z odchodami żywicieli wydalane są do środowiska.

Źródłem zarażenia są:

  • zarażone psy i koty oraz ich odchody zawierające jaja pasożytów,
  • zanieczyszczony jajami pasożytów piasek (piaskownice) i gleba (place zabaw, tereny rekreacyjne, trawniki, skwery, podwórka),
  • skażony jajami glist pokarm,
  • zanieczyszczone ręce.

    Najczęściej chorują dzieci. Do zarażenia przyczynia się brak nawyku mycia rąk. Przypuszcza się, że wiele przypadków tej choroby zostaje niewykrytych, ostatnio obserwuje się tendencję wzrostową liczby zachorowań.

    W organizmie człowieka (w dwunastnicy) z połkniętych jaj inwazyjnych wychodzą larwy, które przedostają się przez ściany jelita do krwiobiegu, a następnie wraz z krwią migrują do różnych narządów organizmu, gdzie się osiedlają. Pozostając w tkankach powodują stan zapalny i niszczenie okolicznych tkanek. Większość larw zatrzymuje się w wątrobie - i w tym narządzie większość z nich ginie. Część larw kontynuuje wędrówkę do różnych narządów wewnętrznych (płuc, mięśnia sercowego, ośrodkowego układu nerwowego, oka).

    Larwy cechuje duża żywotność - pozostają żywe w organizmie człowieka nawet przez kilka lat.

    Objawy:
    Objawy są różne w zależności od postaci klinicznej. Przy inwazji niewielką liczbą larw choroba może mieć przebieg bezobjawowy. W pozostałych przypadkach choroba przebiega w postaci pełnoobjawowej jako zespół larwy wędrującej trzewnej, ocznej, bądź zajmuje ośrodkowy układ nerwowy.

    Zespół larwy wędrującej trzewnej charakteryzuje się gorączką, osłabieniem, utratą apetytu, wymiotami, biegunką, powiększeniem śledziony i wątroby, wysypkami skórnymi, napadami kaszlu, zapaleniem płuc.

    Zespół larwy wędrującej ocznej wiąże się z upośledzeniem widzenia, natomiast zajęcie ośrodkowego układu nerwowego może objawiać się padaczką i objawami wynikającymi z zaburzenia funkcjonowania pewnych obszarów mózgu wywołanych uciskiem.

    Rozpoznanie:
    Ustalane jest na podstawie obrazu klinicznego (pewne tylko w przypadku zajęcia gałki ocznej przez larwę – jej obecność można stwierdzić badaniem okulistycznym) i badań laboratoryjnych, w tym serologicznych. Występuje podwyższony poziom białych krwinek (leukocytoza), wysoki poziom granulocytów kwasochłonnych (eozynofilia) oraz hypergammaglobulinemia (wzrost stężenia immunoglobulin klasy IgG, IgM i IgE).

    Leczenie:
    Leczenie jest długotrwałe. Proces resorpcji, likwidacja stanów zapalnych oraz proces naprawczy tkanek trwa kilka tygodni, a nawet miesięcy. Stosuje się leczenie swoiste i objawowe.

    Bardzo ważne jest zapobieganiu zakażenia. Można go uniknąć poprzez :

  • odrobaczanie psów i kotów - co najmniej 4 razy do roku przy pomocy preparatów zalecanych przez lekarzy weterynarii,
  • nie dopuszczanie do kontaktów dzieci z nieznanymi zwierzętami,
  • zabezpieczenie piaskownic (plandeki) i placów zabaw dla dzieci (ogrodzenia) przed kontaktem ze zwierzętami,
  • sprzątanie odchodów zwierząt z terenów publicznych i prywatnych przez właścicieli,
  • okresowa wymiana piasku w piaskownicach,
  • mycie rąk przed jedzeniem, po zabawie na placu zabaw lub w piaskownicy, pracach ogrodniczych i kontakcie ze zwierzętami,
  • używanie gumowych rękawic przy wykonywaniu prac w ziemi,
  • obcinanie paznokci dzieciom,
  • mycie jarzyn i owoców przed zjedzeniem,
  • unikanie karmienia dzieci na placach zabaw i w piaskownicach.