Układ ABO

Układ AB0 – podstawowy układ grupowy krwi warunkowany przez antygeny A i B obecne na powierzchni krwinek czerwonych. Substancje grupowe układu AB0 obecne są na wszystkich komórkach organizmu z wyjątkiem neuronów oraz płynu mózgowo-rdzeniowego.

Występowanie antygenów A lub B zależy od ekspresji dwóch genów. Pierwszy jest odpowiedzialny za tworzenie tzw. substancji podstawowej H, a drugi jej przekształcenie w konkretny antygen. I tak:

- gen A powoduję zmianę substancji H na antygen A (grupa krwi A),
- gen B skutkuje modyfikacją substancji H w kierunku antygenu B (grupa krwi B),
- grupa krwi AB jest wynikiem jednoczesnej ekspresji genów A i B,
- brak genów A i B powoduje, że na erytrocytach obecna jest jedynie substancja H (grupa krwi 0),
- zdarza się także, że człowiek nie posiada genu warunkującego syntezę substancji H – osoby te nie mają antygenów i substancji H (grupa krwi Bombay).

Odkrycia układu AB0 dokonał austriacki uczony Karl Landsteiner w 1901 roku. W celu określenia grupy krwi należy oznaczyć antygeny na krwinkach czerwonych i przeciwciała w surowicy. Dokonuje się tego przy pomocy testów diagnostycznych oceniających zdolność do aglutynacji lub brak reakcji aglutynacji krwinek badanych z surowicami diagnostycznymi, obecność lub brak aglutynacji krwinek wzorcowych A i B z surowicą badaną oraz reakcję krwinek wzorcowych 0 z surowicą badaną wykazującą ewentualną obecność przeciwciał nieregularnych.