Encyklopedia leków

Busulfan, Busulfan, Busulfanum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o busulfanie

Rok wprowadzenia na rynek
1954
Substancje aktywne
busulfan
Działanie busulfanu
przeciwnowotworowe (cytostatyczne, cytotoksyczne)
Postacie busulfanu
koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, tabletki powlekane
Układy narządowe
układ immunologiczny (odpornościowy), układ krwiotwórczy i krew
Specjalności medyczne
Hematologia, Onkologia kliniczna
Rys historyczny busulfanu

Busulfan został wprowadzony do użytku w 1954 roku przez podmiot odpowiedzialny ASPEN GLOBAL INC. 

Wzór sumaryczny busulfanu

C6H14O6S2

Spis treści

Wskazania do stosowania busulfanu

Busulfan przeznaczony jest do leczenia objawowego (paliatywnego) pacjentów z fazą przewlekłą białaczki szpikowej, nadpłytkowością samoistną, mielofibrozą. Terapia busulfanem stosowana jest również w terapii przedoperacyjnej poprzedzającej przeszczep komórek macierzystych układu krwiotwórczego w przypadku pacjentów, u których wykazano stosowanie wysokich dawek busulfanu oraz cyklofosfamidu za najlepszą dostępną formę terapii. Busulfan stosuje się również w celu wywołania remisji w czerwienicy prawdziwej, w szczególności u pacjentów ze znaczną nadpłytkowością. 

Dawkowanie busulfanu

Busulfan stosowany jest doustnie oraz w postaci iniekcji dożylnej pod ścisłą kontrolą personelu medycznego. 

Dawka stosowana w leczeniu zależna jest od jednostki chorobowej, stanu klinicznego pacjenta, schorzeń współtowarzyszących, parametrów morfologii krwi, masy ciała, wieku, itp. 

Podanie doustne

Leczenie przedoperacyjne poprzedzające przeszczep komórek macierzystych układu krwiotwórczego:

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: 4 mg/kg masy ciała

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u dzieci oraz młodzieży: 480–600 mg/m2 powierzchni ciała

Białaczka szpikowa

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: 0,06 mg/kg masy ciała

Czerwienica prawdziwa 

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: 4–6 mg

Mielofibroza, nadpłytkowość samoistna 

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: 2–4 mg

Podanie dożylne

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: 4,8–60 mg/kg masy ciała

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u dzieci i młodzieży: 1–0,8 mg/kg masy ciała 

 

Przeciwskazania do stosowania busulfanu

Przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na busulfan, oporność choroby na terapię busulfanem, ciąża. 

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania busulfanu

Leczenie busulfanem powinno być prowadzone wyłącznie pod ścisłym nadzorem doświadczonego specjalisty. 

Pacjenci przyjmujący busulfan nie powinni przechodzić szczepienia z wykorzystaniem szczepionek żywych. 

Przyjmowanie busulfanu jest przeciwwskazane w trakcie trwania oraz tuż po zakończonej radioterapii.

Terapia busulfanem jest nieskuteczna po wystąpieniu transformacji blastycznej. 

W przypadku stosowania busulfanu u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową należy pilnować właściwej gospodarki wodno-elektrolitowej, w celu uniknięcia wystąpienia hiperurykemii oraz nefropatii moczanowej.

Podczas stosowania busulfanu u pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby należy zachować szczególną ostrożność. 

Podczas terapii busulfanem należy regularnie monitorować parametry morfologii krwi z rozmazem krwinek białych oraz liczbą płytek krwi.

Przyjmowanie busulfanu może prowadzić do wystąpienia aberracji chromosomalnych. 

Pacjenci po trzech lub więcej cyklach chemioterapii oraz radioterapii stanowią grupę zwiększonego ryzyka do wykształcenia choroby żylno-okluzyjnej wątroby podczas stosowania busulfanu.  

Leczenie busulfanem, w szczególności trwające przez dłuższy okres czasu, może prowadzić do występowania raka oraz nowotworów złośliwych. 

Stosowanie busulfanu w wysokich dawkach wymaga profilaktycznego stosowania leków przeciwdrgawkowych (głównie benzodiazepiny).

Należy zachować szczególną ostrożność jeśli przed lub w trakcie terapii busulfanem stosowano paracetamol. 

Interakcje busulfanu z innymi substancjami czynnymi

Obniżenie ilości leukocytów we krwi, zwiększone ryzyko infekcji oraz zakażeń wirusowych, bakteryjnych oraz grzybiczych.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Deferypron (Deferiprone) antidota - odtrutki i środki chelatujące
Klozapina (Clozapine) neuroleptyki atypowe
Topotekan (Topotecan) inne leki przeciwnowotworowe
Tofacytynib (Tofacitinib) selektywne leki immunosupresyjne
Zwiększenie ryzyka oraz nasilenie objawów niepożądanych takich jak: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Allopurynol (Allopurinol) substancje hamujące syntezę kwasu moczowego - inhibitory oksydazy ksantynowej
Bendamustyna (Bendamustine) cytostatyki alkilujące
Erytromycyna (Erythromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Fluoksetyna (Fluoxetine) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Fluwoksamina (Fluvoxamine) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Idarubicyna (Idarubicin) antybiotyki cytostatyczne
Itrakonazol (Itraconazole) przeciwgrzybicze pochodne triazolu
Ketokonazol (Ketoconazole) przeciwgrzybicze pochodne imidazolu
Klarytromycyna (Clarithromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Klofarabina (Clofarabine) antymetabolity, analogi puryn
Norfloksacyna (Norfloxacin) fluorochinolony
Omeprazol (Omeprazole) IPP - inhibitory pompy protonowej
Paracetamol (Paracetamol (acetaminophen)) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Ruksolitynib (Ruxolitinib) inhibitory kinazy białkowej
Rytonawir (Ritonavir) inhibitory proteazy HIV
Sertralina (Sertraline) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Takrolimus (Tacrolimus) inhibitory kalcyneuryny
Temsyrolimus (Temsirolimus) inne leki przeciwnowotworowe
Osłabienie działania busulfanu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Deksametazon (Dexamethasone) glikokortykosteroidy
Fenobarbital (Luminal) (Phenobarbital) inne leki przeciwpadaczkowe
Fenytoina (Phenytoin) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe i stabilizujące błony neuronów
Karbamazepina (Carbamazepine) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe
Ryfampicyna (Rifampicin (rifampin)) antybiotyki - INNE
Brygatynib (Brigatinib) inhibitory kinazy białkowej
Nasilenie działania przeciwzakrzepowego, wydłużony czas krzepnięcia, zwiększone ryzyko krwawień.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Dalteparyna (Dalteparin) leki przeciwzakrzepowe - heparyna, heparynoidy i pochodne
Zwiększone ryzyko zaburzeń morfologii krwi (zmniejszenie liczby erytrocytów, leukocytów oraz płytek krwi).
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Ramipryl (Ramipril) inhibitory konwertazy angiotensyny - ACEI
Winorelbina (Vinorelbine) alkaloidy barwinka (Vinca) i analogi

Wpływ busulfanu na prowadzenie pojazdów

Terapia busulfanem wywiera nieistotny wpływ na prowadzenie pojazdów oraz obsługę maszyn. 

Inne rodzaje interakcji

Podczas leczenia busulfanem nie należy stosować szczepionek żywych.

Wpływ busulfanu na ciążę

Badania kliniczne na organizmach zwierzęcych wykazały teratogenne działanie busulfanu na płód. Stosowanie substancji w czasie ciąży możliwe jest jedynie w niezbędnych sytuacjach, kiedy efekt terapeutyczny przewyższa możliwe ryzyko. 

Wpływ busulfanu na laktację

Podczas stosowania busulfanu nie należy karmić piersią.

Wpływ busulfanu na płodność

Do objawów niepożądanych leczenia busulfanem należą: zahamowanie miesiączki, zahamowanie czynności jajników oraz zahamowanie procesu spermatogenezy, które mogą prowadzić do niepłodności. 

Skutki uboczne (podanie doustne)

biegunka
Bardzo często
brak krwawień miesiączkowych
Bardzo często
hiperbilirubinemia
Bardzo często
leukopenia
Bardzo często
małopłytkowość
Bardzo często
nudności
Bardzo często
owrzodzenie jamy ustnej
Bardzo często
wymioty
Bardzo często
żółtaczka
Bardzo często
oligospermia / azoospermia
Bardzo często
martwica wątroby
Bardzo często
zahamowanie czynności szpiku kostnego
Bardzo często
niepłodność
Bardzo często
idiopatyczne zapalenie płuc
Bardzo często
żylno-okluzyjna choroba wątroby
Bardzo często
atrofia jąder
Bardzo często
łysienie
Często
śródmiąższowe zapalenie płuc
Często
przebarwienia skóry
Często
tamponada serca
Często
krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego
Często
białaczka wtórna do leczenia onkologicznego
Często
zaćma
Niezbyt często
niedokrwistość aplastyczna
Niezbyt często
napady drgawkowe
Niezbyt często
zespół Sjörgena
Niezbyt często
ścieńczenie rogówki lub twardówki
Niezbyt często
dysplazja w miejscu podania
Niezbyt często
ginekomastia
Bardzo rzadko
Miastenia
Bardzo rzadko
hipoplazja zębów
Częstotliwość nieznana

Działa niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Inne możliwe skutki uboczne

Podanie dożylne: leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość, ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, gorączka neutropeniczna, niedokrwistość, pancytopenia, reakcja alergiczna, brak łaknienia, hiperglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipofosfatemia, hiponatremia, lęk, depresja, bezsenność, splątanie, majaczenie, nerwowość, omamy, pobudzenie, bóle głowy, zawroty głowy, drgawki, encefalopatia, krwotok mózgowy, tachykardia, zaburzenia rytmu, migotanie przedsionków, kardiomegalia, wysięk osierdziowy, zapalenie osierdzia, skurcze dodatkowe komorowe, bradykardia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, zakrzepica, rozszerzenie naczyń, zakrzepica tętnicy udowej, zespół nieszczelności naczyń włosowatych, duszność, krwawienie z nosa, kaszel, czkawka, hiperwentylacja, niewydolność oddechowa, krwotoki pęcherzykowe, astma, niedodma, wysięk opłucny, hipoksja, zapalenie jamy ustnej, biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, wodobrzusze, zaparcie, dyskomfort w okolicy odbytu, krwawe wymioty, niedrożność, zapalenie przełyku, krwotok z przewodu pokarmowego, hepatomegalia, żółtaczka, wysypka, świąd, łysienie, łuszczenie skóry, rumień, zaburzenia pigmentacji, bóle mięśniowe, ból pleców, bóle stawowe, dyzuria, oliguria, krwiomocz, umiarkowana niewydolność nerek, osłabienie, dreszcze, gorączka, ból w klatce piersiowej, obrzęk, obrzęk uogólniony, ból lub zapalenie w miejscu wstrzyknięcia, zapalenie błon śluzowych, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności GGT, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, zwiększenie masy ciała, nieprawidłowe odgłosy oddechowe, zwiększenie stężenia kreatyniny, zwiększeni stężenia mocznika, obniżenie frakcji wyrzutu.

Objawy przedawkowania busulfanu

Po przyjęciu zbyt wysokiej dawki busulfanu dochodzi do przedawkowania substancji oraz następujących objawów: mielosupresji, pancytopenii (zmniejszona ilość krwinek czerwonych, krwinek białych oraz trombocytów), zahamowania funkcjonowania szpiku kostnego, zaburzenia czynności wątroby, płuc oraz układu pokarmowego. 

Mechanizm działania busulfanu

Busulfan jest dwufunkcyjnym środkiem alkilującym o działaniu cytotoksycznym. Substancja wiąże się z cząsteczkami DNA prowadząc do ich alkilacji. 

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Bendamustyna
  • Chlorambucyl (Chlorambucil)
  • Cyklofosfamid
  • Dakarbazyna
  • Fludarabina
  • Fotemustyna
  • Ifosfamid
  • Karmustyna
  • Melfalan
  • Oksaliplatyna
  • Temozolomid
  • Tiotepa

Wchłanianie busulfanu

Po padaniu dożylnym biodostępność busulfanu wynosi 100%, natomiast po podaniu doustnym około 80%. 

Dystrybucja busulfanu

Busulfan wiąże się z białkami osocza w 32%. 

Metabolizm busulfanu

Busulfan metabolizowany jest w wątrobie poprzez sprzęganie z glutationem oraz proces utleniania do nieaktywnych metabolitów. 

Wydalanie busulfanu

Czas półtrwania busulfanu wynosi od 2 do 4 godzin. Wydalanie substancji odbywa się głównie z moczem, a w nieznacznym stopniu z kałem. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij