Zamów leki onlinePoradnik o zdrowiuAplikacja mobilnaMaraton InspiracjiŁódź Maraton AptekiLekarze
Rozmiar tekstu:

Lukrecja - słodkie zioło

2009-09-03 Źródło: DOZ.pl
Autor: Dr n. farm. Przemysław Rokicki

Lukrecja jest jedną z najstarszych roślin stosowanych w nieżytach dróg oddechowych.

 

Już w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie uchodziła za bardzo skuteczny lek. Uważano też, że jej korzeń posiada magiczną moc. Wysoko ceniona była w medycynie chińskiej. Cesarz Shen Nung (ok. 3000 lat p.n.e.) zaliczył ją do roślin leczniczych. Do medycyny europejskiej wprowadzono lukrecję w XIII w. W średniowiecznej Europie z gotowanego korzenia otrzymywano ciemną i gęstą masę, którą formowano w pałeczki (lukrecję). W XVI i XVII wieku Hieronymus Bock i Matthiolus używali korzeń lukrecji jako środek wykrztuśny oraz w leczeniu chorób wątroby, żołądka, nerek i pęcherza moczowego. Współczesne badania potwierdziły silne przeciwzapalne właściwości wyciągów z lukrecji. 

Występowanie i morfologia 
 
Lukrecja gładka (Glycyrrhiza gabra), słodnia to bylina z rodziny bobowatych. Nazwa Glycyrrhiza wywodzi się od greckiego słowa „glycos”, które oznacza słodki i „rhiza”, czyli korzeń. Występuje w stanie dzikim w Azji Środkowej, Azji Mniejszej i w południowej części Europy. Uprawiana jest m.in. we Włoszech, Hiszpanii oraz w Polsce. Lukrecja jest rośliną zielną, wieloletnią o grubym, rozgałęzionym korzeniu z licznymi rozłogami dorastającymi do kilku metrów długości.
 
Łodyga sięga do 1,5 m wysokości. Jest rozgałęziona i gładka. Liście osadzone są naprzemianlegle, nieparzystopierzaste, skórzaste, gruczołkowato punktowane, ciemnozielone, złożone z 5-8 listków kształtu jajowatego z ostrym zakończeniem. Kwiaty lukrecji są drobne, motylkowe, koloru jasnoliliowego, fioletowego, zebrane w wyprostowane, groniaste kwiatostany umiejscowione w kątach liści. Każdy kwiat posiada 10 pręcików (9 zrośniętych i 1 wolny) oraz 1 słupek. Kwitnienie przypada na miesiąc czerwiec i lipiec. Owocem jest czerwonobrązowy strąk zawierający 3-5 nasion. Lukrecję możemy rozmnażać wegetatywnie, sadząc części rozłogów o długości 20 cm odcięte od starych okazów lub z nasion. Roślina potrzebuje stanowiska słonecznego, osłoniętego od wiatrów oraz żyznej, wilgotnej gleby o dużej zawartości wapnia. 
 
Składniki aktywne 
 
Surowcem zielarskim jest korzeń z rozłogami (Radix Glycyrrhizae). Jest cennym surowcem leczniczym. Po okorowaniu i wysuszeniu ma żółty kolor. Jest bezwonny i bardzo słodki dzięki zawartym w nim trójterpenoidzie - glicyryzynie (kwas glicyryzynowy). Związek ten jest 50. razy słodszy od zwykłego białego cukru (sacharozy). Jest głównym składnikiem aktywnym ekstraktów otrzymywanych z korzenia lukrecji. Glicyryzyna posiada silne własności wiązania wody w skórze, jest więc skutecznym składnikiem nawilżającym. Składową kwasu glicyryzynowego jest kwas glicyretynowy. Oba związki odpowiadają za działanie antyalergiczne, immunostymulujące, przeciwłojotokowe, antyzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, antyobrzękowe, redukujące zaczerwienienia, antyoksydacyjne i łagodzące.
 
Oprócz kwasu glicyryzynowego i glicyretynowego, surowiec zawiera wiele innych związków aktywnych, które w sumie stanowią 40-50% suchej masy korzenia. Zaliczamy do nich liczne flawonoidy (likwirytyna, izolikwirytyna, likwirytygenina, likoflawonol), izoflawony (glabrydyna, glabren, hispaglabrydyna A i B oraz formononetyna), saponiny, polisacharydy, fitosterole, pektyny, olejek eteryczny, wolne aminokwasy i minerały. Związki te wspomagają działanie głównego składnika, czyli kwasu glicyryzynowego, tworząc kompleks o aktywności biologicznej wyższej niż czysty, wyizolowany kwas glicyryzynowy lub kwas glicyretynowy.  
 
Zastosowanie w kosmetyce 
 
Ekstrakty z korzenia wykorzystuje się - ze względu na przeciwzapalne działanie. Najczęściej stosowane są w łagodzących żelach, tonikach, lotionach oraz kremach na dzień i na noc, przeznaczonych dla cery podrażnionej, zaczerwienionej i nadmiernie wrażliwej, a także tłustej i skłonnej do wyprysków. Ekstrakty stosuje się też jako cenny składnik szamponów do włosów zniszczonych, delikatnych, łamliwych oraz preparatów do kąpieli.
 
Korzeń lukrecji posiada silne właściwości łagodzące, przeciwalergiczne i stymulujące układ immunologiczny. Łagodzi stany zapalne skóry, podrażnienia, swędzenie i działa przeciwobrzękowo, przy mało nasilonych zmianach może zastępować środki steroidowe np. hydrokortyzon. Polecany jest jako środek wspomagający leczenie zmian atopowych skóry oraz łuszczycy. Działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo i antywirusowo. Zmniejsza zaczerwienie skóry i wzmacnia naczynka krwionośne. Wspomaga regenerację komórkowką oraz przyśpiesza gojenie ran, drobnych uszkodzeń skóry i wyprysków. Zmniejsza zaczerwienienie i podrażnienie spowodowane poparzeniem słonecznym. Jest skutecznym składnikiem nawilżającym. Dzięki obecności flawonoidów i izoflawonów wykazuje silne działanie antyoksydacyjne. Dzięki własnościom immunostymulującym i antyoksydacyjnym, wzmaga regenerację komórek skóry, która obniża się wraz z wiekiem, dlatego jest polecany także jako składnik przeciwzmarszczkowy. Hamuje aktywność tyrozynazy, enzymu, który przyczynia się do tworzenia brązowego barwnika skóry. Nadmierna aktywność tyrozynazy powoduje tworzenie przebarwień skóry.  
 
Zastosowanie w medycynie  
 
Saponiny zawarte w lukrecji wykazują działanie przeciwzapalne podobne do adenokortykotropiny i dezoksykortykosteronu. Wykazują działanie przeciwreumatyczne i przeciwartretyczne. Saponiny nie wykazują jednak działań ubocznych charakterystycznych dla ACTH i kortykosteronu. Przyśpieszają i nasilają syntezę interferonu.
 
Ekstrakt alkoholowy z korzenia lukrecji wyraźnie hamuje rozwój Staphylococcus aureus, Streptococcus mutans, Mycobacterium sp. i Candida albicans. Za granicą wyciągi z lukrecji są zalecane do leczenia choroby Simmonds'a, nowotworów niszczących przysadkę mózgową, zaniku kory nadnerczy, stwardnienia rozsianego, choroby Addisona, reumatyzmu, chorób alergicznych i astmy.
 
Wyciągi z lukrecji przyśpieszają gojenie wrzodów żołądka. Składniki lukrecji chronią wątrobę przed marskością i stłuszczeniem, a także toksycznym wpływem węglowodorów i metali ciężkich, obniżają stężenie diglicerydów, zapobiegają powstawaniu nadtlenków i wolnych rodników, przyśpieszają usuwanie wolnych rodników z ustroju. Działają wykrztuśnie, przeciwbakteryjnie, żółciopędnie, rozkurczowo i moczopędnie. Lukrecja hamuje reakcje autoagresji, dlatego można ją z powodzeniem stosować w terapii chorób autoimmunologicznych, np. łuszczycy. Z uwagi na ochronne i przeciwzapalne działanie na wątrobę warto polecać lukrecję w terapii wirusowego i toksycznego zapalenia wątroby.   
 
Preparaty i dawkowanie  
 
Preparaty lukrecjowe są silne i efektywne w działaniu. Przedawkowane lub stosowane zbyt długo i bez przerw prowadzą do powstania obrzęków, zawrotów i bólu głowy, zaburzeń rytmu serca oraz nadciśnienia. Nie należy stosować lukrecji w okresie ciąży i karmienia piersią. Nie powinno się przyjmować większych dawek lukrecji dłużej niż cztery tygodnie. 
 
Odwar z korzenia lukrecji 
 
Składniki:
 
Korzeń  lukrecji                                        30,0 
 
Woda                                                      200,0 
 
Wysuszone i rozdrobnione korzenie  zalewamy wodą. Następnie delikatnie gotujemy przez 3 min. Następnie studzimy i przelewamy płyn. Pijemy pół szklanki odwaru 3-4 razy dziennie. 

Ekstrakt z korzenia lukrecji 
 
Składniki: 
Korzeń  lukrecji                                        45,0 
 
Woda                                                      150,0 
 
Wysuszone i rozdrobnione korzenie zalewamy wodą w ilości 100 ml wody. Następnie delikatnie gotujemy (nie uzupełniać wyparowanej ilości wody) około 10 minut. Gotowy wywar przecedzamy przez sito i odstawiamy w osobnym garnczku, natomiast pozostałą masę korzeni ponownie zalewamy 50 ml wody i znów gotujemy 5 minut, po czym wywar przelewamy przez sito. Otrzymany drugi wywar łączymy z wywarem pierwszym. Pijemy pół szklanki odwaru 3-4 razy dziennie lub wykorzystujemy do wytwarzania kosmetyków, np. do włosów. 
 
 
Literatura źródłowa u autora. 
 
Autorem artykułu 'Lukrecja - słodkie zioło' jest Dr n. farm. Przemysław Rokicki . Kopiowanie treści bez zgody redakcji zabronione.

Tagi: lukrecja medycyna naturalna nieżyt górnych dróg oddechowych ziołolecznictwo
Zioła pod kontrolą
Zioła pod kontrolą
Niewłaściwie przechowywane lub dawkowane leki pochodzenia roślinnego mogą być tak samo niebezpieczne jak czynne preparaty (...) więcej »
Zdrowotne właściwości czarnego bzu
Zdrowotne właściwości czarnego bzu
Prowadzone w zagranicznych ośrodkach badania etnofarmakologów wykazały, że ekstrakt z czarnego bzu ma właściwości przeciwbakteryjne, (...) więcej »
Brak ochoty na sex, czyli ziołowe sposoby na kobiece libido
Brak ochoty na sex, czyli ziołowe sposoby na kobiece libido
Już w starożytności ludzie szukali środków, które wzmagałyby ich osłabione libido lub urozmaicały życie intymne. Współczesne czasy (...) więcej »
Ziołolecznictwo, czy i kiedy je stosować?
Ziołolecznictwo, czy i kiedy je stosować?
Leczenie ziołami ma wielowiekową tradycję. Obecnie, mimo istnienia olbrzymiej ilości leków syntetycznych, ziołolecznictwo jest nadal (...) więcej »

Twój koszyk Przechowalnia

Suma: 0 zł
Brak produktów w koszyku.
DARMOWA DOSTAWA W 24-72h
Zamknij [X]

Zaloguj się do swojego profilu!

Wprowadź w pola poniżej swój login i hasło.
Email:
Hasło:
Masz konto na Facebooku? Zaloguj się przy pomocy profilu Facebook i zamów leki!
Zaloguj się
Nie masz konta?
Załóż je bezpłatnie już dziś.
Nie pamiętasz hasła?
Skorzystaj z opcji przypomnienia.
Zamknij [X]
Wylogowanie
W Twoim koszyku znajduje się zamówienie na 0 produkty, które nie zostało skierowane do realizacji w aptece.
Czy na pewno chcesz się wylogować?

DOZ.PL - Portal Dbam o Zdrowie
Copyright (C) DOZ.PL Sp. z o.o. 2007 - 2013
Zbąszyńska 3, 91-342 Łódź
NIP 537-249-29-24, KRS 301254
Infolinia: 800 111 204

Redakcja doz.pl

Piotr Gmurek
tel: +48 (42) 200 71 31pgmurek@doz.pl

Reklama w doz.pl

Ewa Dudekedudek@doz.plreklama@doz.pl

Współpraca z producentami

Michał Kudłacikmkudlacik@doz.pl

Współpraca

Jesteś producentem, farmaceutą?Kliknij tutaj