Kamica żółciowa atakuje bardzo często

Kamica żółciowa, potocznie określana przez pacjentów mianem „kamieni w woreczku żółciowym”, jest jedną z najczęstszych chorób układu pokarmowego. W jej przebiegu dochodzi do tworzenia się w pęcherzyku żółciowym lub w drogach żółciowych złogów nazywanych popularnie właśnie kamieniami.

Kamica żółciowa zdecydowanie częściej występuje u kobiet, zwłaszcza otyłych i po czterdziestce, ale może również pojawić się u mężczyzn, a także i u osób młodych – nawet kilkunastoletnich.

CO TO JEST PĘCHERZYK ŻÓŁCIOWY?

Pęcherzyk żółciowy ma kształt gruszkowatego woreczka znajdującego się pod dolną powierzchnią wątroby, który łączy się z drogami żółciowymi za pośrednictwem przewodu pęcherzykowego. Drogi żółciowe jest to system przewodów wewnątrz- i zewnątrzwątrobowych przechodzących w przewód żółciowy wspólny, które umożliwiają przepływ żółci z wątroby do dwunastnicy. Komórki wątrobowe produkują żółć bez przerwy w ilości od 500 do 1500 ml dziennie, ale nie spływa ona nieustannie do przewodu pokarmowego, lecz jest okresowo magazynowana w pęcherzyku żółciowym. Dzięki odpowiednim odruchom nerwowym i hormonalnym związanym z przyjmowaniem pokarmu żółć uwalniana jest z pęcherzyka żółciowego po każdym posiłku, kiedy jest niezbędna do prawidłowego trawienia tłuszczów. Głównymi jej składnikami są: sole żółciowe, lecytyna i cholesterol. W niewielkich ilościach znajduje się w niej również bilirubina, kwasy tłuszczowe i sole nieorganiczne.U około 80-90% ludzi przewód żółciowy wspólny łączy się w końcowym odcinku z przewodem trzustkowym wspólnie uchodząc do dwunastnicy w miejscu nazywanym brodawką większą dwunastnicy Vatera.

CO WIADOMO O ZŁOGACH ŻÓŁCIOWYCH?

Są to twarde twory przypominające wyglądem kamienie, które powstają przede wszystkim w pęcherzyku żółciowym. Najprawdopodobniej jedną z przyczyn ich powstawania jest nadmierne zagęszczenie i zastój żółci w pęcherzyku, co sprzyja wytrącaniu złogów. Najczęściej powstają złogi żółciowe mieszane cholesterolowo-barwnikowe. Złogi tylko cholesterolowelub tylko barwnikowe występują rzadko. Jeśli kamica pęcherzyka żółciowego trwa długo, to może dochodzić do stopniowego odkładania się soli wapnia w złogach czyli ich uwapnienia i dalszego twardnienia.|

Do powstawania kamicy usposabia wiele czynników takich, jak:

  • średni i starszy wiek
  • płeć żeńska
  • czynniki hormonalne np. przebyte ciąże
  • zaburzenia metaboliczne np. otyłość, hipercholesterolemia, cukrzyca
  • przewlekłe choroby jelita cienkiego i grubego
  • stan po resekcji żołądka i jelita,
  • farmakoterapia np. leki antykoncepcyjne.

OBJAWY KAMICY ŻÓŁCIOWEJ

Kamica żółciowa przebiega najczęściej pod postacią ataków bólowych nazywanych kolką żółciową. Między kolejnymi epizodami bólu kolkowego, chory najczęściej nie odczuwa żadnych dolegliwości lub ma je niewielkie. Napad kolki żółciowej zaczyna się nagle jako silny ból w okolicy prawego podżebrza lub powyżej pępka, który może promieniować do pleców. Występuje najczęściej w kilka godzin po tzw. błędach dietetycznych czyli zjedzeniu pokarmów tłustych, smażonych lub po dużych emocjach.
Ból ma duże natężenie, a pojawiające się nudności i wymioty nie przynoszą ulgi. Ból kolkowy wywołany jest przemieszczeniem się złogu z pęcherzyka żółciowego do szyjki pęcherzyka lub przewodu pęcherzykowego. Jeśli złóg w ciągu kolejnych kilku godzin przesunie się do dwunastnicy, to ból ustępuje i chory wraca szybko do zdrowia. Jeśli jednak złóg ulega zaklinowaniu w szyjce pęcherzyka lub w przewodzie pęcherzykowym, to ból przeciąga się w czasie, a w pęcherzyku żółciowym może rozwinąć się ostry stan zapalny, który wymaga leczenia chirurgicznego.
U ok. 10% chorych występuje tzw. kamica przewodowa, kiedy złogi zatykają drogi żółciowe co może wywołać nie tylko ból, ale również żółtaczkę i gorączkę. Stan taki określany jest mianem ostrego zapalenia dróg żółciowych, które jest wskazaniem do szybkiej interwencji chirurga.
Niekiedy w przebiegu ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego złóg ulega przesunięciu i pęcherzyk żółciowy opróżnia się z nagromadzonej żółci. Jednocześnie ostre objawy zapalne mogą ustąpić, przechodząc w przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego na tle kamicy.
Powikłania ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego to: wodniak pęcherzyka żółciowego, ropniak pęcherzyka żółciowego lub perforacja pęcherzyka żółciowego i zapalenie otrzewnej – wszystkie te stany wymagają szybko leczenia operacyjnego.

ROZPOZNANIE KAMICY ŻÓŁCIOWEJ

Kamica pęcherzyka żółciowego należy do tych chorób, które lekarz jest w stanie rozpoznać na podstawie typowych objawów. Aby jednak rozpoznanie potwierdzić, wskazane jest wykonanie badań dodatkowych, z których najważniejsza jest ultrasonografia jamy brzusznej. Jest to badanie obecnie szeroko dostępne, bardzo czułe i bezpieczne dla chorego. Diagnostyka radiologiczna przeprowadzana jest obecnie rzadziej, ale w niektórych sytuacjach nadal jest bardzo pomocna.

LECZENIE KAMICY ŻÓŁCIOWEJ

Leczenie kamicy uzależnione jest od postaci choroby. Atak kolki żółciowej jest zazwyczaj tak silny, że doustne leki przeciwbólowe nie działają i chory lub jego bliscy wzywają zespół pogotowia ratunkowego, który podaje leki rozkurczowe i przeciwbólowe w zastrzyku. Ból mogą też złagodzić:ciepły okład, termofor albo poduszka elektryczna na okolicę prawego łuku żebrowego oraz kilkunastogodzinna głodówka. Po ustąpieniu kolki chory powinien odżywiać się lekkostrawnie, nie pić alkoholu i przez kilkanaście dni zażywać leki rozkurczowe, a także leki żółciotwórcze i żółciopędne, które dostępne są w aptekach bez recepty. Jeśli napady kolki żółciowej powtarzają się należy rozważyć leczenie operacyjne czyli tzw. cholecystektomię, które usunie przyczynę dolegliwości tj. pęcherzyk żółciowy. Chirurdzy uważają, że każda objawowa kamica żółciowa jest wskazaniem do operacji i to jak najwcześniej, żeby zapobiec potencjalnym powikłaniom.Coraz częściej zabieg ten wykonywany jest laparoskopowo poprzez drobne nacięcia w powłokach brzucha, przez które wprowadza się narzędzia operacyjne i kamerę video będące elementami urządzenia zwanego laparoskopem. Korzyść z operacji laparoskopowej jest dla chorego bardzo duża, ponieważ uraz operacyjny jest zdecydowanie mniejszy w porównaniu z klasyczną operacją przebiegającą z szerokim nacięciem powłok brzusznych i otrzewnej. Poza tym chory ma mniejsze dolegliwości pozabiegowe, a okres powrotu do zdrowia ulega skróceniu.
Jednocześnie efekt kosmetyczny jest bardzo dobry, bo na skórze pozostają tylko drobne ślady po nacięciach. U około 5% pacjentów operowanych laparoskopowo mogą pojawić się w trakcie zabiegu trudności z jego wykonaniem, co jest wówczas wskazaniem do zmiany typu zabiegu na tradycyjną operację. Alternatywą dla leczenia chirurgicznego, są leki doustne rozpuszczające złogi żółciowe zawierające kwas ursodezoksycholowy, który zmniejsza wydzielanie cholesterolu z żółcią i obniża wysycenie żółci cholesterolem.

Wady tej metody to:

  • wysoka cena preparatów,
  • konieczność ich długotrwałego stosowania,
  • działanie na złogi nieduże i nieuwapnione,
  • ryzyko, że po odstawieniu preparatu złogi w pęcherzyku będą tworzyć się na nowo.


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus