Grypa u dzieci

Grypa jako choroba wirusowa, rozprzestrzenia się drogą oddechową za pomocą kropelek powietrza. Stosunkowo łatwo można zarazić się nią w dużych skupiskach ludzkich, dlatego też...

Grypa to choroba wirusowa, która rozprzestrzenia się drogą oddechową za pomocą kropelek powietrza.  Stosunkowo łatwo można zarazić się nią w dużych skupiskach ludzkich. Dlatego też dzieci, głównie te uczęszczające do żłobków i przedszkoli, często ulegają infekcji. Wirus grypy (wyróżnia się  trzy jego podstawowe rodzaje: A, B, C) charakteryzuje się dużą zmiennością genetyczną. Chodzi o to, że wirus ten szybko się zmienia, dlatego też można śmiało stwierdzić, że co roku grypa tak naprawdę jest wywoływana przez jego inny, nowszy „model”. Grypa występuje w każdym klimacie i w każdej szerokości geograficznej. W środkowej Europie wzrost zachorowań na grypę ma zazwyczaj miejsce od stycznia do marca, choć zachorowania mogą zaczynać się także wcześniej. Szacuje się, że wśród corocznych zachorowań dzieci stanowią grupę aż 30-40 % chorych.

Grypa u dzieci najczęściej charakteryzuje się obecnością objawów przeziębieniowych. W większości przypadków występuje gorączka, często bardzo wysoka, dochodząca nawet do 40 stopni Celsjusza. Dodatkowo pojawia się katar oraz suchy kaszel. U starszych dzieci, które mogą już same zgłaszać dolegliwości, typowym objawem są bóle mięśniowe oraz ból głowy. Znacznie rzadziej występuje dodatkowo zapalenie ucha środkowego, zapalenie krtani czy też duszność wdechowa.

Należy pamiętać o tym, że grypa tym różni się od zwykłego przeziębienia (którego objawy są bardzo podobne), że jej przebieg jest znacznie cięższy. Rodzice, którzy najlepiej znają swoje dzieci, doskonale wiedzą, kiedy wymagają one opieki lekarskiej, gdyż prezentowane przez maluchy objawy to coś więcej niż przeziębienie.

Jak rozpoznać grypę?

Aby rozpoznać grypę, lekarze opierają się właśnie na dolegliwościach i stanie klinicznym pacjenta. Badania potwierdzające w stu procentach zakażenie wirusem grypy to wysokospecjalistyczne testy oparte na badaniach biologii molekularnej (reakcja RT-PCR) lub szybkie testy immunofluorescencyjne. Nie są to jednak badania powszechnie i rutynowo wykonywane.

Jak leczyć grypę?

Jeśli już dojdzie do zachorowania na grypę, wtedy dziecko zazwyczaj wymaga pobytu w szpitalu.  W trakcie hospitalizacji należy przede wszystkim dbać o walkę z wysoką gorączką i bólem (podawane są leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne). Dodatkowo, często zachodzi konieczność zastosowania nawadniania pozajelitowego w postaci kroplówek-często bowiem dzieci są znacznie osłabione i wymagają „wzmocnienia”. Dodatkowo kroplówki uzupełniają tracone w czasie infekcji elektrolity. Do walki z grypą stosowane są też specjalne leki przeciwwirusowe, których dawkowanie jest dobierane indywidualnie do potrzeb pacjenta.

Jak ochronić dziecko przed grypą?

Aby zapobiegać grypie, należy przede wszystkim dbać o profilaktykę. Starszym dzieciom należy zwracać uwagę, aby przy kichaniu lub kasłaniu zasłaniały usta oraz myły ręce. Dodatkowo należy unikać kontaktów z chorymi i zachowywać bezpieczną odległość w trakcie rozmowy. Jeśli dziecko zachoruje i nie wymaga pobytu w szpitalu, należy pozostawić je w domu pod opieką rodziców przez 7 dni, aby nie zarażać innych. Tak naprawdę do żłobka lub przedszkola maluch może udać się wtedy, kiedy przez 24 godziny nie będą występowały żadne objawy kliniczne.
 
Szczepienia przeciw grypie

Należy także pamiętać o bardzo istotnej formie profilaktyki jaką są szczepienia przeciwko grypie. Wirus grypy wykazuje sezonową zmienność, dlatego też co roku powstaje nowa szczepionka, która chroni przed zakażeniem szczepami wirusa, które znajdują się w jej składzie oraz przed szczepami wysoko z nimi spokrewnionymi.  Do tej pory nie udało się wynaleźć szczepionki chroniącej przed wirusem H1N1 wywołującym świńską grypę-nie działa też na niego tegoroczna szczepionka wymierzona przeciwko „zwykłemu” wirusowi grypy.

Zgodnie z zaleceniami medycznymi powinno się obejmować szczepieniem na grypę dzieci z tzw. grupy podwyższonego ryzyka, jak również dzieci zdrowe od 6 miesiąca życia do 18 roku życia, a w szczególności dzieci pomiędzy 6 a 59 miesiącem życia. Jest to związane z tym, że małe dzieci nie mają dobrze wykształconego układu immunologicznego warunkującego odporność organizmu i także w tej grupie wiekowej najczęściej dochodzi do hospitalizacji z powodu infekcji grypą.   Jeśli zaś chodzi o dzieci z tzw. grupy podwyższonego ryzyka, to szczepieniami powinno się przede wszystkim objąć  dzieci cierpiące na choroby rozrostowe układu krwiotwórczego, hemofilię, niedokrwistość aplastyczną. Powinno się także szczepić dzieci leczone z powodu kłębuszkowego zapalenia nerek ,niewydolności nerek,  astmy, dysplazji oskrzelowo-płucnej oraz nieswoistego zapalenia jelit. Dodatkowo szczepieniu powinny podlegać dzieci zakażone HIV oraz po usunięciu śledziony.

Szczepionka przeciwko grypie zaliczana jest do tzw. szczepionek inaktywowanych, czyli zawierających w sobie nieaktywne wirusy grypy.  Tak naprawdę nie ma konkretnych terminów, kiedy należy się szczepić. Jednak pediatrzy zalecają, że najlepiej zrobić to przed rozpoczęciem się szczytu zachorowań, czyli na początku jesieni. Szczepienie przeciwko grypie podaje się domięśniowo lub podskórnie. Jeśli dziecko szczepione jest po raz pierwszy, wtedy najczęściej zachodzi konieczność podania drugiej dawki szczepionki po upływie co najmniej 4 tygodni.

Należy pamiętać o tym, że szczepienie przeciwko grypie nie zawsze jest w stanie uchronić dziecko przed chorobą. Jednak naprawdę daje dużą gwarancję, że nasz maluch będzie zdrowy, a nawet jeśli dojdzie do infekcji, to będzie ona przebiegać łagodniej.  Dlatego też każdy rodzic powinien porozmawiać z pediatrą na temat możliwości zaszczepienia swojego dziecka.