Zamów leki onlinePoradnik o zdrowiuAplikacja mobilnaMaraton InspiracjiŁódź Maraton AptekiLekarze
Rozmiar tekstu:

Wysiękowe zapalenie ucha nie boli

2007-08-27 Źródło: Czasopismo DoZ
Autor: Ewa Studzińska

Twoje dziecko coraz głośniej nastawia telewizor czy magnetofon? Musisz kilka razy powtarzać swoje prośby czy polecenia? Możliwe, że pogorszenie słuchu spowodowane jest wysiękowym zapaleniem ucha.

Choroba, której występowanie, szczególnie u dzieci, z obecnie obserwowaną częstotliwością wiąże się z rozwojem cywilizacji, wcześniej była rzadko rozpoznawana. Ostatnie kilkadziesiąt lat zmieniło metody diagnostyczne na bardziej dokładne, pojawiły się badania obiektywne, obecnie rozstrzygające wątpliwości o jej rozpoznawaniu. Myślę tu o tzw. audiometrii impedancyjnej, która ocenia ucho środkowe pod względem sprawności układu przewodzącego.
Ta sprawność zależy od stanu błony bębenkowej, ciśnienia panującego w zamkniętej przestrzeni jamy bębenkowej oraz ruchomości kosteczek słuchowych ułożonych w łańcuch, ze szczególną rolą ostatniej, a zarazem najmniejszej z nich. Jej poruszanie się w maleńkim okienku, prowadzącym do ucha wewnętrznego uruchamia bowiem płyny przenoszące ruch dalej do elementów zmysłowych, odczytujących go już jako impuls nerwowy. Ciśnienie, o którym wspomniałam wcześniej, reguluje prowadząca do gardła bardzo wąska przestrzeń, ze względu na kształt nazwaną trąbką słuchową. Odgrywa ona zasadniczą rolę w powstawaniu choroby, o której tu mówimy.
Jak dochodzi do pojawienia się płynu w jamie bębenkowej?
Drożność wspomnianej wcześniej trąbki słuchowej odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu ucha środkowego. Zmniejszenie światła tej drogi wentylacji i usuwania wydzieliny uruchamia cały mechanizm, prowadzący do gromadzenia się przesięku lub wysięku w jamie bębenkowej. To utrudnia ruchomość, a nawet całkowicie blokuje łańcuch kosteczek słuchowych. Zalegająca wydzielina, zmienia sprężystość błony bębenkowej, co znajduje swój wyraz w zapisie tympanogramu. W badaniu słuchu stwierdzamy niedosłuch przewodzeniowy sięgający 40 dB (wydolność socjalna słuchu), ale może być on głębszy.

W codziennym zachowaniu dziecka pojawia się wielokrotne pytanie o treść kierowanej do niego wypowiedzi, głośno nastawiony telewizor oraz podniesiony głos. Te objawy na ogół niepokoją otoczenie dziecka i są bezpośrednią przyczyną wizyty u lekarza. Czynniki, które mogą upośledzać drożność trąbki słuchowej to: obrzęk, stan zapalny, wydzielina. Wszystkie te zjawiska mogą występować w przebiegu alergii stąd około 14,5% wysiękowych zapaleń uszu dotyczy osób z tym schorzeniem. Znacznie częściej jednak jest ono następstwem infekcji górnych dróg oddechowych, przewlekłych schorzeń upośledzających ewakuację śluzu lub prowokujących nadmierne jego wytwarzanie. Poza wymienioną już alergią może to być astma oskrzelowa, zespół nieruchomych rzęsek lub mukowiscydoza. Do najbardziej banalnych przyczyn zaliczyć trzeba przerost migdałka gardłowego (tzw. trzeci migdał) oraz migdałków podniebiennych. Znaczenie może mieć także skrzywiona przegroda nosa, polipy nosa, stan po przebytym, leczonym operacyjnie rozszczepie wargi i podniebienia, także zapalenie w obrębie zatok obocznych nosa i nosogardła. Jednym słowem znaczenie mają wszystkie czynniki utrudniające wentylację ucha.

Słowo o charakterze wydzieliny. Płyn, bo tak określa się wydzielinę w jamie bębenkowej może mieć różną gęstość. Ma to znaczenie dla wyboru metody leczenia i jego skuteczności. Śluz usuwa się dosyć łatwo pod warunkiem, że nie przyjmuje on postaci galaretowatej, tworzącej dokładny odlew jamy bębenkowej. Chemicznie skład i gęstość tej substancji zmienia się w różnych okresach choroby.
Wydzielina śluzowo-ropna lub ropna stanowi zaś duży problem i może prowadzić do powikłań.
Jej pojawienie się jest wynikiem zakażenia bakteryjnego. Często prowadzi do pęknięcia błony bębenkowej, czyli powstania drogi ewakuacji zalegającego płynu, doprowadzając do uszkodzenia ucha i pogorszenia słuchu. Uszkodzoną trwale błonę bębenkową trzeba leczyć operacyjnie.

Objawy wysiękowego zapalenia ucha

  • Niedosłuch
  • Uczucie zatkania ucha
  • Uczucie pełności w uchu
  • Szum lub inne wrażenia dźwiękowe w uchu
  • Uczucie podwójnego słyszenia
  • Uczucie swędzenia lub pobolewania w uchu
  • Ból w okresach zaostrzeń lub w przebiegu ostrej infekcji
  • Zawroty głowy (rzadko)


Przebieg choroby

Wysiękowe zapalenie ucha może mieć przebieg długi, nawet wielomiesięczny o słabo zaznaczonych objawach. Mogą być one niezauważone. Stwarza to niebezpieczeństwo zmiany gęstości płynu na taką, która nie pozwoli na usunięcie jej inaczej jak tylko operacyjnie. W tych przypadkach powodem szukania pomocy u lekarza jest podejrzenie niedosłuchu. Wysięk w jamie bębenkowej może jednak pojawiać się po przebytym ostrym zapaleniu ucha i ustąpić nawet bez leczenia. Znane są jednak obserwacje obecności płynu w jamie bębenkowej 3 miesiące po przebytym zapaleniu ucha, a nawet po pół i po roku. Uzasadnia to kontrolę słuchu u laryngologa po każdym przebytym zapaleniu ucha. Podanie odpowiednich leków przyspiesza bowiem ewakuację płynu, skraca czas jego zalegania w jamie bębenkowej i oddala konieczność wykonania zabiegu operacyjnego.

Jak leczymy takie zapalenia ucha?

Leczenie zachowawcze ma na celu zlikwidowanie stanu zapalnego przez podanie antybiotyków (opinie co do ich stosowania są podzielone), rozrzedzenie płynu zalegającego w uchu, zmniejszenie obrzęku błony śluzowej, ułatwienie ewakuacji wydzieliny. Włącza się także specjalne ćwiczenia oddechowe oraz zabiegi fizjoterapii mające za cel udrożnienie trąbek słuchowych. Służą do tego specjalne baloniki do nadmuchiwania nosem lub wykonywane w gabinecie przez lekarza przedmuchiwanie trąbek słuchowych. Wykorzystuje się również zabiegi z użyciem lasera lub pola elektromagnetycznego.
U osób z rozpoznaną alergią należy leczyć chorobę zasadniczą przez podawanie odpowiednich preparatów, dietę i odczulanie. Leczenie zachowawcze prowadzi się przez około 3 miesiące. W przypadku braku poprawy słuchu i stanu miejscowego, trzeba rozważyć możliwość leczenia operacyjnego. Polega ono na stworzeniu drogi ewakuacji wydzieliny i wentylacji ucha poprzez umieszczenie w jamie bębenkowej drenu z tworzywa sztucznego. Ma on kształt szpulki do nici. Dren pozostaje w jamie bębenkowej do momentu aż samoistnie wypadnie.
Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym, a więc wymaga on odpowiedniego przygotowania. Pacjent otrzymuje szczegółowy spis badań, które musi wykonać przed zabiegiem. Ważne są szczepienia przeciwko WZW B (żółtaczka zakaźna). Zanim podejmie się próbę założenia drenu można wykonać nacięcie błony bębenkowej i odessać zalegający płyn oraz przepłukać jamę bębenkową odpowiednimi lekami, działającymi miejscowo. Skuteczność drenażu zewnętrznego, bo tak nazywa się ta metoda leczenia, jest bardzo duża, sięga 80%, a powikłania zdarzają się stosunkowo rzadko. Umieszczenie drenów w jamie bębenkowej pozwala na ich kontrolę pod kątem obecności płynu i ciśnienia wewnątrz ucha.
Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że interwencja chirurgiczna często dotyczyć musi również przyczyny powodującej powstanie warunków sprzyjających rozwinięciu się choroby - wspomnianych wcześniej wad podniebienia, niedrożności nosa i trąbek słuchowych. U dzieci najczęstszą przyczyną jest przerost migdałka gardłowego, dlatego wielu specjalistów uważa, że w przypadku wysiękowego zapalenia ucha zawsze należy go usunąć. Natomiast pozostałe dwa przyciąć.

Groźnie następstwa zaniedbania

Na wysiękowe zapalenie ucha cierpi 84 % dzieci pomiędzy 0-3 rokiem życia. Zważywszy, że jest to okres krytyczny dla rozwoju mowy, a niedosłuch spowodowany obecnością płynu w jamie bębenkowej sięga często granicy wydolności socjalnej słuchu (40 dB) mogą wystąpić trudności w rozumieniu mowy. Oznacza to opóźnienie jej opanowania. Proces uczenia się mowy zostaje zakłócony, często zahamowany, jeżeli niedosłuch utrzymuje się przez kilka miesięcy i jest obustronny. Według badań amerykańskich choroba ta jest najczęstszą przyczyną niedosłuchu u dzieci w przedziale wieku pomiędzy 3-15 rokiem życia. W Polsce szacuje się, że dotyczy ona 10% dzieci w tym wieku. Może zatem być również przyczyną trudności w szkole albo prowadzić do problemów wychowawczych, będących konsekwencją zaburzeń zachowania.
Nie należy zapominać także o groźnych miejscowych powikłaniach w obrębie czaszki, które w dobie powszechnego stosowania antybiotyków zdarzają się na szczęście rzadko. Są to stany zapalne, z których część może zagrażać życiu. Znacznie częściej powikłania dotyczą bezpośrednio ucha. Są to: ubytek błony bębenkowej, zrosty w jamie bębenkowej, czasami przybierające postać choroby unieruchamiającej kosteczki słuchowe i usztywniającej błonę bębenkową. Nadmierny rozrost naskórka w tym miejscu daje obraz tzw. perlaka. Konsekwencją takich zmian może być dołączenie się do niedosłuchu przewodzeniowego niedosłuchu zmysłowo-nerwowego, trudniejszego do leczenia. W przypadku wymienionych powikłań leczenie jest już tylko operacyjne albo pozostaje zastosowanie aparatu słuchowego w celu poprawienia słyszenia.
Jak widać z pozoru niewinny niedosłuch po przebytym katarze może przybrać formę poważnej choroby, mającej istotny wpływ na jakość życia. A sposób uniknięcia kłopotów jest prosty. Wystarczy bacznie obserwować reakcje słuchowe dziecka, a w razie jakichkolwiek wątpliwości zgłaszać się do laryngologa w celu wykonania odpowiednich badań i weryfikacji swoich podejrzeń.

Autorem artykułu 'Wysiękowe zapalenie ucha nie boli' jest Ewa Studzińska . Kopiowanie treści bez zgody redakcji zabronione.

Tagi: antybiotyk błona bębenkowa dziecko niedosłuch słuch trąbka słuchowa zapalenie ucha środkowego
Najtrudniejszy pierwszy miesiąc, czyli poradnik dla rodzica pierwszoklasisty
Najtrudniejszy pierwszy miesiąc, czyli poradnik dla rodzica pierwszoklasisty
Pierwsze miesiące w nowej szkole to czas stresujący zarówno dla dziecka, które próbuje odnaleźć się w nowej sytuacji, jak również dla (...) więcej »
Apteczka dla malucha
Apteczka dla malucha
Gorączka, katar czy ból brzucha może przydarzyć się każdemu dziecku, nawet temu które uchodzi za okaz zdrowia. Odpowiednio (...) więcej »
Angina groźna latem
Angina groźna latem
Ból gardła jest jedną z najczęstszych dolegliwości, z jakimi się spotykamy. Nierzadko jego przyczyną jest angina,czyli zapalenie (...) więcej »
Lato z komarami
Lato z komarami
W czasie wakacji nie da się uniknąć ukąszenia przez owady. Komary, gzy, szerszenie, osy, czy kleszcze, stają się naszą zmorą. Jak (...) więcej »

Twój koszyk Przechowalnia

Suma: 0 zł
Brak produktów w koszyku.
DARMOWA DOSTAWA W 24-72h
Zamknij [X]

Zaloguj się do swojego profilu!

Wprowadź w pola poniżej swój login i hasło.
Email:
Hasło:
Masz konto na Facebooku? Zaloguj się przy pomocy profilu Facebook i zamów leki!
Zaloguj się
Nie masz konta?
Załóż je bezpłatnie już dziś.
Nie pamiętasz hasła?
Skorzystaj z opcji przypomnienia.
Zamknij [X]
Wylogowanie
W Twoim koszyku znajduje się zamówienie na 0 produkty, które nie zostało skierowane do realizacji w aptece.
Czy na pewno chcesz się wylogować?

DOZ.PL - Portal Dbam o Zdrowie
Copyright (C) DOZ.PL Sp. z o.o. 2007 - 2013
Zbąszyńska 3, 91-342 Łódź
NIP 537-249-29-24, KRS 301254
Infolinia: 800 111 204

Redakcja doz.pl

Piotr Gmurek
tel: +48 (42) 200 71 31pgmurek@doz.pl

Reklama w doz.pl

Ewa Dudekedudek@doz.plreklama@doz.pl

Współpraca z producentami

Michał Kudłacikmkudlacik@doz.pl

Współpraca

Jesteś producentem, farmaceutą?Kliknij tutaj