Leczenie operacyjne raka jelita grubego

W zależności od lokalizacji i zaawansowania stosuje się różne metody leczenia chirurgicznego. Podstawą każdego postępowania mającego na celu wyleczenie jest usunięcie guza wraz z marginesem zdrowych tkanek.

Ważne jest też, by w usuwanym preparacie znalazły się także węzły chłonne, aby histopatolog mógł je ocenić pod mikroskopem. Operacja kończy się zespoleniem dwóch końców jelita lub wyłonieniem przetoki jelitowej, która może być czasowa lub stała.

Rodzaje operacji w przypadku raka jelita grubego

• Wycięcie miejscowe - oznacza to najczęściej wycięcie guza przy pomocy technik endoskopowych (kolonoskopia, rektoskopia). Można wykonać taki zabieg w przypadku zmian przednowotworowych i zmian w bardzo niskim stopniu zaawansowania przy sprzyjających warunkach anatomicznych.
• Resekcja tylna metodą Kraske-operacja polegająca na miejscowym wycięciu guza z dostępu przez odbyt.
• Resekcja przednia odbytnicy - jeżeli guz jest na tyle wysoko, że można go usunąć wraz z marginesem tkanek zdrowych bez uszkodzenia zwieraczy odbytu, można wykonać tzw. przednią resekcję odbytnicy. Wycinany jest guz z odpowiednim marginesem tkanek zdrowych, a końce jelit zostają zespolone ze sobą z zachowaniem normalnej drogi pasażu kału.
• Amputacja brzuszno-kroczowa odbytnicy - gdy guz jest położony nisko w odbytnicy, często trzeba wykonać operację, która polega na wycięciu guza z marginesem tkanek zdrowych, zaszyciu końcowego odcinka przewodu pokarmowego i wyłonieniu stałego sztucznego odbytu.
• Resekcja esicy - usunięcie tego fragmentu jelita, gdy w tym odcinku położony jest guz. Następnie końce jelita zostają ze sobą zespolone.
• Hemikolektomia lewostronna - gdy guz jest położony w okrężnicy zstępującej, a więc po lewej stronie jamy brzusznej, wycina się tę część jelita i zespala wolne końce.
• Resekcja poprzecznicy - usunięcie okrężnicy poprzecznej z następczym zespoleniem.
• Hemikolektomia prawostronna - analogicznie do hemikolektomii lewostronnej, gdy guz dotyczy okrężnicy wstępującej.
• Operacje paliatywne - gdy guz jest nieoperacyjny. Wykonuje się różne procedury pomagające choremu przejść przez inne formy leczenia. Najczęstszym zagrożeniem w przypadku raka jelita jest niedrożność i krwawienia. W celu uniknięcia groźnych powikłań wykonuje się czasem zespolenia omijające lub wyłania sztuczny odbyt.
• Operacje zmian przerzutowych - jeżeli ogniska przerzutowe są pojedyncze, chirurg często podejmuje się ich usunięcia stosując techniki zależne od umiejscowienia przerzutu.

Możliwe operacje w zależności od stopnia zaawansowania i lokalizacji

Rak odbytnicy – położenie bardzo niskie (<8 cm od odbytu)

• Stopień 0 Operacja z dostępu przez odbyt, techniki endoskopowe, resekcja przednia lub brzuszno-kroczowa
• Stopień I Czasem operacja z dostępu przez odbyt lub techniki endoskopowe, częściej resekcja przednia lub brzuszno-kroczowa
• Stopień II Resekcja przednia lub brzuszno-kroczowa
• Stopień III Resekcja przednia lub brzuszno-kroczowa
• Stopień IV Operacje paliatywne, ewentualnie usuwanie przerzutów

Rak odbytnicy – położenie niskie (>8 cm od odbytu)

• Stopień 0 Techniki endoskopowe lub resekcja przednia
• Stopień I Techniki endoskopowe lub resekcja przednia
• Stopień II Resekcja przednia
• Stopień III Resekcja przednia
• Stopień IV Operacje paliatywne, ewentualnie usuwanie przerzutów

Rak okrężnicy (powyżej odbytnicy)

• Stopień 0 Techniki endoskopowe, resekcja przednia, resekcja esicy, hemikolektomia lewostronna lub prawostronna, resekcja poprzecznicy.
• Stopień I Techniki endoskopowe, resekcja przednia, resekcja esicy, hemikolektomia lewostronna lub prawostronna, resekcja poprzecznicy.
• Stopień II Resekcja przednia, resekcja esicy, hemikolektomia lewostronna lub prawostronna, resekcja poprzecznicy.
• Stopień III Resekcja przednia, resekcja esicy, hemikolektomia lewostronna lub prawostronna, resekcja poprzecznicy.
• Stopień IV Operacje paliatywne, zespolenia omijające, kolostomia lub ileostomia, ewentualnie usuwanie przerzutów