Zamów leki onlinePoradnik o zdrowiuAplikacja mobilnaMaraton InspiracjiŁódź Maraton AptekiLekarze
Rozmiar tekstu:

Dysplazja stawów biodrowych

2007-08-23 Źródło: Czasopismo DoZ
Autor: Jerzy Starzyński

Wrodzone wadliwe ukształtowanie się stawu biodrowego (dysplazja) jest jedną z najczęściej notowanych wad wrodzonych wśród ludzi białej rasy. Tą wadą obarczonych jest od 5 do 6 proc. dzieci. Bezpośredniej przyczyny u konkretnego dziecka zwykle nie udaje się ustalić. Do powstania takich nieprawidłowości dochodzi najczęściej w czasie życia płodowego, a istniejące zmiany mogą się nasilić w okresie okołoporodowym. Przed porodem nie można stwierdzić, czy dziecko urodzi się z dysplazją ? wadę diagnozuje się w pierwszych dniach życia.
Dysplazją stawów biodrowych nazywamy wrodzone wadliwe ukształtowanie się stawu biodrowego. Najczęściej przejawia się to tym, że panewka stawu biodrowego jest nieodpowiednio wykształcona, za płytka i za mała, aby dokładnie objąć głowę kości udowej, która ma tendencję do odchylania się na zewnątrz i może przemieszczać się poza staw. Najbardziej nasilonym stadium dysplazji jest zwichnięcie stawu biodrowego. Dysplazja może dotyczyć jednego stawu biodrowego lub obu.

Każdy noworodek powinien być zbadany klinicznie przez ortopedę w pierwszym miesiącu życia w celu ujawnienia dysplazji lub jej wykluczenia. Skierowanie do ortopedy wystawia lekarz pediatra z poradni POZ. Wczesne wykrycie dysplazji jest kluczem do wczesnego leczenia, a to daje możliwość kierowania rozwojem dysplastyczności w celu jej zlikwidowania i jest najbardziej istotną częścią profilaktyki wrodzonego zwichnięcia.

Każdy noworodek ma nieco płytsze i bardziej stromo ustawione panewki, a szyjka i kości udowe mają większe przodoskręcenie i większy kąt koślawości. Są to cechy, które zmniejszają zwartość stawów biodrowych, choć nie dają żadnych objawów klinicznych. Przy większym nasileniu tych cech tzw. fizjologiczna dysplazja może łatwo przejść w patologiczną. Wtedy nawet niewłaściwe pielęgnowanie może zapoczątkować wadę w kształtowaniu się stawów

Co sprzyja dysplazji?

Pod koniec ciąży dziecko ma już bardzo ciasno w jamie macicy i może wówczas przyjmować tzw. ultrafizjologiczną pozycję z nieprawidłowo podkurczonymi nóżkami. W takim ułożeniu głowa kości udowej ma tendencję do wysuwania się z panewki stawu. Częściej dysplazją obarczone są dziewczynki niż chłopcy (u dziewczynek dysplazja występuje 6 razy częściej niż u chłopców). Pod koniec ciąży w organizmie matki pojawia się hormon relaksyna, który ma za zadanie rozluźnić przed porodem stawy miednicy kobiety ciężarnej i przygotować spojenie łonowe do porodu. Hormony te, docierając przez łożysko do dziecka, i uniego również powodują rozluźnienie więzadeł stawowych, stwarzając skłonność do dysplazji - większej u dziewczynek, bo ich organizm także wydziela żeńskie hormony i ich działanie sumuje się z działaniem hormonów matki.

Dysplazji sprzyja ułożenie miednicowe płodu w czasie ciąży. Częściej występuje też przy ciążach mnogich, bo w macicy, w której znajdują się dwa lub więcej płodów, jest mniej miejsca dla każdego z nich. Skłonność do dysplazji może być dziedziczna - w związku z tym bardziej narażone są dzieci, których rodzice lub rodzeństwo urodzili się z dysplazją. Wada może powstać także w trakcie porodu, dlatego bardzo ważne jest prawidłowe postępowanie okołoporodowe z noworodkiem. Po porodzie dziecko ma fizjologiczny przykurcz nóżek. Nie należy prostować nóżek dziecka nawet w celu zmierzenia długości noworodka, gdyż bardzo łatwo jest wówczas wywichnąć kość udową ze stawu. Maleńkiego dziecka nie wolno zawijać w becik jak "mumię" z wyprostowanymi nóżkami, lecz jego nóżki w beciku powinny być zawsze podkurczone.

Profilaktyka

Dziecko zaraz po narodzeniu powinien zbadać ortopeda, bowiem wtedy występują objawy kliniczne dysplazji stawów, które po 2-3 dniach zanikają. Jednak w polskich szpitalach dziecko po urodzeniu badane jest przez neonatologa. Ortopeda wzywany jest na konsultację, jeśli coś zaniepokoi neonatologa.

Badanie kliniczne polega na sprawdzeniu, czy dziecko symetrycznie odwodzi obie nóżki na boki i czy przy ruchach głowa kości udowej nie wyskakuje ze stawu, czyli czy staw jest stabilny. Lekarz bada też, czy fałdy pośladkowe malucha są symetryczne i czy oba uda są równej długości. Niesymetryczność fałdów nie świadczy jeszcze o dysplazji, natomiast nierówna długość ud jest powodem do niepokoju. Niepokoić może też przechylenie szpary sromowej u dziewczynek, bo może sugerować przesunięcie jednej z kości biodrowych. Jeżeli ortopeda ma wątpliwości co do stanu stawów biodrowych dziecka, kieruje je na badanie ultrasonograficzne. Nie należy wykonywać zdjęć rtg stawów biodrowych przed ukończeniem czwartego miesiąca życia, gdyż do trzeciego miesiąca życia dziecka usg jest badaniem nie do zastąpienia Tylko w aparacie usg widać budowę stawu biodrowego, który u dzieci w tym wieku składa się wyłącznie z chrząstek i tkanki łącznej. Jeżeli w badaniu usg, mimo wcześniejszych wątpliwości ortopedy, nie wykryto dysplazji, wówczas lekarz zaleci kontrolne badanie po miesiącu. To działanie rutynowe, aby mieć pewność, że stawy rozwijają się prawidłowo. Wczesna diagnoza dysplazji stawów biodrowych jest bardzo ważna, gdyż czas leczenia wady zwykle trwa dwa razy dłużej niż wynosi wiek dziecka, w którym podjęto leczenie - mówi dr Robert Santorek specjalista ortopeda. - Jeżeli zaczniemy korygować wadę, kiedy dziecko nie ukończyło miesiąca życia - jest szansa, że w wieku trzech miesięcy jego stawy będą mogły dalej rozwijać się prawidłowo bez konieczności stosowanie zaopatrzenia ortopedycznego. Rozpoznanie dysplazji u dziecka półrocznego oznacza leczenie przez co najmniej rok - dodaje.

W okresie życia płodowego i zaraz po narodzinach, dziecko ma podkurczone nogi, bo więzadła stawów biodrowych są wówczas bardzo krótkie. Taka jest fizjologia. W pierwszym roku życia więzadła stopniowo się wydłużają, bo dziecko rośnie, a nogi stopniowo się prostują i jednocześnie w naturalny sposób dochodzi do przebudowy stawów biodrowych. Pierwszy rok życia dziecka to przygotowanie stawów biodrowych do nauki chodzenia - w tym czasie dochodzi do zmiany ułożenia kości udowych w panewkach stawów biodrowych. Jeżeli główka kości udowej ustawiona jest niewłaściwie, wówczas staw biodrowy nie będzie się prawidłowo rozwijał. Dysplazja stawów biodrowych może mieć różny stopień nasilenia. Może to być nawet zwichnięcie stawu biodrowego, kiedy głowa kości udowej przemieszcza się poza panewkę stawu biodrowego i może sobie tworzyć pseudopanewkę. Objawem jest wyraźna dysproporcja w długości nóg dziecka. Nieleczona dysplazja stawów biodrowych prowadzi w przyszłości do rozwoju zmian zwyrodnieniowych tych stawów, nierzadko wymagających w wieku dorosłym wstawiania sztucznych protez stawu biodrowego. Zwykle jednak jest to po prostu dysproporcja w rozwoju stawów biodrowych względem normy dla danego wieku dziecka.

Leczenie

Zwykle, gdy wada będzie ujawniona w pierwszym miesiącu życia dziecka, do jej korekcji wystarczy tzw. szerokie pieluchowanie. Lekarz zadecyduje o postępowaniu leczniczym i z reguły zaleci kontrolę po upływie 4-6 tygodni - twierdzi dr R. Santorek.
Jeżeli lekarz ujawni wadę, dobierze dla dziecka odpowiedni sposób leczenia.

   1. Opóźnienie w rozwoju, spłycenie panewek stawów - Najczęściej wystarczy szerokie pieluchowanie.
   2. Dysplazja bardziej nasilona, potwierdzona przez badanie usg:
Lekarz może zalecić stosowanie rozwórki, szyny, poduszki, uprzęży lub gipsu, aby główka kości udowej prawidłowo centrowała, kształtując staw biodrowy. Noworodek unieruchomiony przyjmuje pozycję żabki. Lekarz określi rodzaj i rozmiar aparatu. Z zakupioną rozwórką lub szyną rodzice powinni ponownie zgłosić się do lekarza, który dopasuje ją do dziecka i wyznaczy terminy kolejnych regulacji aparatu. W początkowym okresie korygowania wady rozwórkę zdejmuje się wyłącznie na czas mycia dziecka. Konstrukcja rozwórki pozwala na przewijanie dziecka bez konieczności jej zdejmowania. Pielęgnacja dziecka unieruchomionego rozwórką wymaga cierpliwości i samozaparcia, ale warto ponieść ten trud. Dziecko trudno przebierać, ułożyć w wózku, nosić. Sam aparat może powodować otarcia naskórka, a zatem należy kilka razy dziennie smarować kremem ciało dziecka w miejscach, gdzie styka się z aparatem. Unieruchomienie maleńkiego noworodka z odwiedzionymi na boki nóżkami nie stanowi specjalnego problemu dla dziecka, które w tym wieku jeszcze nie jest ruchliwe. Wada szybko zostanie skorygowana, co zapewni dziecku właściwy rozwój ruchowy, a siadać i chodzić zacznie w podobnym wieku jak zdrowe dzieci. Jednak założenie szyny czy rozwórki trzymiesięcznemu niemowlęciu może spotkać się z oporem i wiązać się ze stresem dla niego.

Dysplazja rozpoznana dopiero w 6-9 miesiącu życia:

Leczenie najczęściej prowadzi się już w warunkach szpitalnych, dostosowując postępowanie do stopnia zaawansowania wady, z leczeniem operacyjnym włącznie.

Dzieci, które miały rozpoznaną dysplazję, powinny znajdować się pod opieką poradni ortopedycznej co najmniej do końca drugiego roku życia, bowiem dysplazja może nawracać.

Wcześnie zdiagnozowana i prawidłowo leczona dysplazja stawów biodrowych najczęściej mija, nie pozostawiając żadnych następstw.

Pamiętaj:

Szerokie pieluchowanie jako profilaktyka prawidłowego rozwoju stawów biodrowych powinno być stosowane u wszystkich niemowląt przez pierwsze 6 tygodni życia. Polega ono na zakładaniu dziecku między nóżki dwóch szeroko złożonych pieluch, które ustabilizują nóżki w pozycji odwiedzenia. Dziecko powinno być jak najczęściej układane na brzuszku, wtedy przyjmuje pozycję żabki, ma nóżki zgięte pod kątem prostym w stosunku do tułowia i rozłożone na boki. W takim ułożeniu staw dobrze przebudowuje się i rozwija.
Należy pamiętać, aby nie prostować nóżek dziecka - przy przewijaniu należy podnosić na dłoni pupę dziecka w celu podłożenia czystej pieluchy, nigdy nie wolno ciągnąć go do góry za nóżki.Niemowlę należy nosić ustawione w rozkroku tak, aby jego rozłożone na boki nóżki obejmowały biodro lub brzuch niosącego dziecko rodzica. Dziecko należy ubierać w luźne śpioszki niekrępujące ruchów nóg. Nie należy przyspieszać nauki siadania ani chodzenia.

Autorem artykułu 'Dysplazja stawów biodrowych' jest Jerzy Starzyński . Kopiowanie treści bez zgody redakcji zabronione.

Tagi: dysplazja maleństwo neonatolog niemowlę noworodek pieluszka poród staw biodrowy USG dziecko
Najtrudniejszy pierwszy miesiąc, czyli poradnik dla rodzica pierwszoklasisty
Najtrudniejszy pierwszy miesiąc, czyli poradnik dla rodzica pierwszoklasisty
Pierwsze miesiące w nowej szkole to czas stresujący zarówno dla dziecka, które próbuje odnaleźć się w nowej sytuacji, jak również dla (...) więcej »
Apteczka dla malucha
Apteczka dla malucha
Gorączka, katar czy ból brzucha może przydarzyć się każdemu dziecku, nawet temu które uchodzi za okaz zdrowia. Odpowiednio (...) więcej »
Angina groźna latem
Angina groźna latem
Ból gardła jest jedną z najczęstszych dolegliwości, z jakimi się spotykamy. Nierzadko jego przyczyną jest angina,czyli zapalenie (...) więcej »
Lato z komarami
Lato z komarami
W czasie wakacji nie da się uniknąć ukąszenia przez owady. Komary, gzy, szerszenie, osy, czy kleszcze, stają się naszą zmorą. Jak (...) więcej »

Twój koszyk Przechowalnia

Suma: 0 zł
Brak produktów w koszyku.
DARMOWA DOSTAWA W 24-72h
Zamknij [X]

Zaloguj się do swojego profilu!

Wprowadź w pola poniżej swój login i hasło.
Email:
Hasło:
Masz konto na Facebooku? Zaloguj się przy pomocy profilu Facebook i zamów leki!
Zaloguj się
Nie masz konta?
Załóż je bezpłatnie już dziś.
Nie pamiętasz hasła?
Skorzystaj z opcji przypomnienia.
Zamknij [X]
Wylogowanie
W Twoim koszyku znajduje się zamówienie na 0 produkty, które nie zostało skierowane do realizacji w aptece.
Czy na pewno chcesz się wylogować?

DOZ.PL - Portal Dbam o Zdrowie
Copyright (C) DOZ.PL Sp. z o.o. 2007 - 2013
Zbąszyńska 3, 91-342 Łódź
NIP 537-249-29-24, KRS 301254
Infolinia: 800 111 204

Redakcja doz.pl

Piotr Gmurek
tel: +48 (42) 200 71 31pgmurek@doz.pl

Reklama w doz.pl

Ewa Dudekedudek@doz.plreklama@doz.pl

Współpraca z producentami

Michał Kudłacikmkudlacik@doz.pl

Współpraca

Jesteś producentem, farmaceutą?Kliknij tutaj